ETV Bharat / state

আজি গৰু বিহু; বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাৰ বোঁৱতি নৈ - RONGALI BIHU 2024

author img

By ETV Bharat Assamese Team

Published : Apr 13, 2024, 10:04 AM IST

Updated : Apr 13, 2024, 3:11 PM IST

Rituals of Bohag Bihu : চ’তৰ ধূলি ফালি আকৌ আহি পালেহি ব’হাগৰ বিহু ৷ আজি চ’ত-ব’হাগৰ সংক্ৰান্তি ৷ অৰ্থাৎ আজি গৰু বিহু ৷ গৰু বিহুৰ আছে বিশেষ মহত্ব ৷ সবিশেষ এই বিশেষ প্ৰতিবেদনত...

Etv Bharat
Etv Bharat

আজি গৰু বিহু; বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাৰ বোঁৱতি নৈ

গুৱাহাটী ১৩ এপ্ৰিল :

"চ’তে গৈয়ে গৈয়ে ব’হাগে পালেহি,

ফুলিলে ভেবেলী লতা,

কৈনো কৈ থাকিলে ওৰকে নপৰে

ব’হাগৰ বিহুৰে কথা..."

এয়া গছে কুঁহিপাত সলোৱাৰ বতৰ ৷ আজিৰে পৰা আৰম্ভ হ’ল অসমীয়াৰ প্ৰাণস্পন্দন স্বৰূপ ব’হাগ বিহু ৷ পৰম্পৰা অনুসৰি আজি ব’হাগ বিহুৰ প্ৰথমটো দিন । ৰাজ্যজুৰি উলহ-মালহেৰে পালন কৰা হৈছে গৰু বিহু । আজি পুৱাই সাতাম পুৰুষীয়া পৰম্পৰা অনুসৰি ৰাজ্যৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত নৈ-পুখুৰী, বিল আদিত গোধনক গা ধুৱা হয় ।

Rituals of Bohag Bihu
গৰু বিহুৰ আছে বিশেষ মহত্ব

গোধনসমূহক গা ধুৱাই পৰম্পৰাগতভাৱে 'চাত' মাৰি বছৰটোৰ বাবে কৃষিজীৱী ৰাইজৰ কৃষি কৰ্ম আৰু উৎপাদনৰ অংশ গৰুৰ কুশল কামনা কৰা হয় ৷ গৰু বিহুৰ কিছু পৰম্পৰা আৰু বিশ্বাসৰ বিষয়ে জানো আহক এই প্ৰতিবেদনৰ জৰুয়তে-

গৰু বিহুৰ পুৱাৰ পৰম্পৰা :-

“লাও খা, বেঙেনা খা,

বছৰে বছৰে বাঢ়ি যা

মাৰ সৰু বাপেৰ সৰু

তই হ’বি বৰ বৰ গৰু”

Rituals of Bohag Bihu
গৰু বিহু

- এইদৰে কৈ বা গাই আজিৰ দিনটোত ঘৰৰ গৰুক পুৱাই মূৰ, শিঙ আৰু গাত পিচি থোৱা মাহ-হালধি সানি আদৰ কৰা হয় । গৰুৰ গা, খুৰা আৰু শিঙত মিঠাতেল দি মাহ-হালধি সনা পৰ্বক নোৱোওৱা বুলি কোৱা হয় । গৰুক নোওৱাৰ পিছত সমীপৱৰ্তী নৈ-বিল, পুখুৰী আদিলৈ নি গা ধুওৱা হয় ।

গা ধুওৱা সময়তেই লাও, বেঙেনা, থেকেৰা, হালধী আদি সৰু সৰুকৈ চকলিয়াই গৰুৰ গাত মৰমেৰে কুশল কামনা কৰি দলিয়াই দলিয়াই মৰা হয় । ইয়াকে চাত মৰা বোলা হয় । বাঁহৰ সৰু সৰু কামিত লাও, বেঙেনা, থেকেৰা, হালধী আদি শালি লৈ পূৰ্বৰে পৰা সাজু কৰি ৰখা হয় গৰুৰ গা ধুৱা পৰ্বৰ পূৰ্বে । ইয়াক চাত বোলা হয় ।

Rituals of Bohag Bihu
চ’তৰ ধূলি ফালি আকৌ আহি পালেহি ব’হাগৰ বিহু

কোনো কোনো ঠাইত চাক বুলিও কোৱা হয় । জনবিশ্বাস আছে যে এইদৰে লাও, বেঙেনা, থেকেৰা৷ হালধী আদিৰে চাত মাকিলে গৰুৰ বছৰটোলৈ সুস্থ হৈ থাকে । মাৰি-মৰক আদিৰ পৰা আতৰি থাকিব পাৰে পশুধন । চাত মৰাৰ পিছত গা ধুই গৃহস্থ নাইবা গৰুৰ লগত লাগি থকা পৰিয়ালৰ লোকে আনৰ লগত চাতৰ সাল-সলনি কৰে ৷

Rituals of Bohag Bihu
বিহুৰ পৰম্পৰা

সুস্থ-সৱল গৰু থকা লোকৰ লগতহে এই চাত সলনি কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয় । বিশ্বাস কৰা হয় যে এনেদৰে চাত সলনি কৰিলে গৰুৰ সুস্বাস্থ্যৰ শক্তি সঞ্চালিত হয় । কেৱল যে পৰম্পৰা অনুসৰি চাতেই সলনি কৰে এনে নহয় । সেইদিনা গৰু কোবোৱা দীঘলতী, মাখিয়তী আদিও বেলেগৰ লগত সলনি কৰি আনি পুনৰ গোহালিৰ চালত থৈ দিয়া হয় । এনে কৰিলে বোলে গোহালিৰ গৰুবোৰে বছৰটোৰ বাবে কোনো বেমাৰ-আজাৰৰ পৰা হাত সাৰি থাকিব পাৰে ।

Rituals of Bohag Bihu
চহা অসমীয়া পৰম্পৰা

লগতে গা ধুৱাবলৈ নিওতে পূৰ্বেই যোগাৰ কৰি থোৱা মাখিলতী আৰু দীঘলতীৰে গৰুৰ গাত মৃদুকৈ কোবোৱা হয় ৷ তেতিয়া চহা লোক সকলে গায়—

“দীঘলতী দীঘপাত

মাখি মাৰো জাক জাক

মাখিলতী মাখিপাত

মাখি মাৰো জাক জাক ৷’’

Rituals of Bohag Bihu
অসমীয়াৰ প্ৰাণস্পন্দন স্বৰূপ ব’হাগ বিহু

বিশ্বাস কৰা হয় যে গৰু বিহুৰ দিনা এইদৰে দীঘলতী আৰু মাখিলতীৰে কোবালে আৰম্ভ হ’বলগীয়া বছৰটোৰ পৰৱৰ্তী দিনবোৰ মহ-দাহ আদিৰ আক্ৰমণৰ পৰা আতৰি থাকিব পাৰি গৰু-ম’হ আদি ৷ স্থানভেদে এই জনবিশ্বাস আৰু পৰম্পৰা বেলেগ বেলেগ ৷

Rituals of Bohag Bihu
চহা অসমীয়া পৰম্পৰা

এই বছৰো ৰাজ্যৰ প্ৰান্তে প্ৰান্তে নিজ নিজ পৰম্পৰা অনুসৰি উলহ-মালহেৰে পালন কৰা হৈছে গৰু বিহু । এই গৰু বিহুৱে বহন কৰি আহিছে অসমীয়া চহা জীৱনৰ বিভিন্ন লোক বিশ্বাস।

Rituals of Bohag Bihu
চ’তৰ ধূলি ফালি আকৌ আহি পালেহি ব’হাগৰ বিহু

পুৱাই গৃহস্থই ধাৰণা কৰে এইবাৰ বানপানী হ’বনে নাই ?

গৰু বিহুৰ দিনাই পৰম্পৰা অনুসৰি কাহিলীপুৱাতে গৃহস্থই গৰু গোহালিলৈ আহি গৰুবোৰ শুই আছে নে থিয় হৈ আছে লক্ষ্য কৰে । জনবিশ্বাস অনুসৰি গোহালিৰ গৰুবোৰ থিয় হৈ থকা দেখে তেন্তে সেই বছৰটোত বানপানী হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে ৷ আনহাতে যদিহে গৰুবোৰ শুই থকা দেখে তেন্তে বানপানী নহয় বুলি এক বিশ্বাস চলি আহিছে ।

Rituals of Bohag Bihu
অসমীয়াৰ প্ৰাণস্পন্দন স্বৰূপ ব’হাগ বিহু

জাগ দিয়া প্ৰথা :

গৰু বিহুৰ এক এৰাব নোৱাৰা পৰম্পৰা হ’ল জাগ দিয়া (ধোঁৱা দিয়া) পৰম্পৰা । গৰুক গা ধুৱাৰ পিছৰে পৰা প্ৰস্তুতি আৰম্ভ হয় গৰুক জাগ দিবৰ বাবে । কৃষকে গৰুক ধুৱাই বাহিৰে বাহিৰে নৈৰ পাৰ বা সমীপৱৰ্তী অঞ্চলৰ পৰা জাগ দিবলৈ বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক গছ-বন আদি সংগ্ৰহ কৰে ।

তৰা গাঁজ, অগৰা, ঘেঁহু আদি সংগ্ৰহ কৰি আনে ঘৰলৈ ৷ সন্ধিয়াৰ পূৰ্বে গোহালিৰ সন্মুখত ধান খেৰ, তুঁহ, মাখিয়তীৰ লগতে তৰা গাঁজ, অগৰা, ঘেঁহু আদি জাপি এটা সৰু দম কৰা হয় । এই দমটোত জুই লগাই দি গোহালিত ধোঁৱা দিয়া হয় ৷ ইয়াক জাগ দিয়া বোলা হয় ।

Rituals of Bohag Bihu
গৰু বিহুৰ মহত্ব

এনে কৰিলে ঘৰৰ গৰুকেইটা মহ, দাঁহ, মাখি আদিৰপৰা বছৰটোলৈ ৰক্ষা পৰাৰ লগতে গৰুবোৰ চৰ্ম ৰোগৰ পৰা বাচি থাকিব পাৰি বুলি এক জনবিশ্বাস আছে ।

নতুন পঘা :

বিহুত মানুহে নতুন কাপোৰ লয় ৷ কিন্তু ঘৰৰ গৰু কেইটাক কি দিয়ে মানুহে ? পৰম্পৰাগতভাৱে গৰু বিহুৰ দিনা সলোৱা হয় গোহালিৰ সকলো পুৰণি গৰু বন্ধা পঘা । ব’হাগত মানুহে নতুন বস্ত্ৰ লোৱাৰ দৰে আজিৰ দিনটোত গৰুকো মৰাপাটেৰে প্ৰস্তুত কৰা নতুন পঘা দিয়া হয় । অৰ্থাৎ কৃষিজীৱী পৰিয়ালৰ সদস্য জ্ঞান কৰি গৰুক নতুন পঘা দিয়া হয় ।

গৰুৰ পিঠা খুওৱা পৰ্ব :

ব’হাগ বিহুত কেৱল মানুহেই পিঠা নাখায় । গৰুকো পিঠা খুৱায় কৃষকে ৷ গৰু বিহুৰ দিনা সন্ধিয়া জাগ দিয়া চাফ-চিকুণ কৰি ৰখা গোহালিত নতুন পঘাৰে গৰু বন্ধা হয় ৷ তাৰ পিছতেই গৰুক কেঁচা পিঠাগুড়িৰে প্ৰস্তুত কৰা লাড়ু সদৃশ পিঠা মৰমেৰে খুওৱা হয়। নিমখ দি প্ৰস্তুত কৰা হয় গৰুৰ এই পিঠা ৷

দুৱাৰদলীত টিকনী বৰুৱা:

টিকনী বৰুৱা হ’ল এবিধ কাঁইটীয়া মধ্যমীয়া শকত লতা জাতীয় ঔষধী গছ । ঘৰৰ দুৱাৰদলীত এই লতাৰ অংশ কাট পআনি গৰুৰ বিহুৰ দিনা আৰি দিয়া হয় । বিশ্বাস কৰা হয় যে এইদৰে টিকনী বৰুৱা আৰিলে ঘৰত আহি থকা গৰমৰ দিন কেইটাত সাপ আদিৰ প্ৰৱেশ নঘটে ।

এশ এবিধ শাকৰ আঞ্জা :

গৰু বিহুৰ দিনা অসমীয়া সমাজত এবিধ শাকৰ আঞ্জা খোৱাৰ পৰম্পৰা চলি আহিছে ৷ গৰু বিহুৰ দিনা পথাৰ আৰু বাৰীৰ পৰা বুটলি অনা এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা চলি আহিছে । এই আঞ্জাত গৰুৰ চাটত দিয়া লাও, বেঙেনা, হালধী, থেকেৰা আদিও দিয়া হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে এনেকৈ এশ এবিধ শাক খালে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি পায় । যাৰ ফলত বহু ৰোগ-ব্যাধি আদিৰ পৰা আতৰি থাকিব পাৰি বুলি জনা যায়।

নাহৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখা পৰম্পৰা :

পূৰ্বৰ সময়ত বহুলোকে গৰু বিহুৰ দিনা পৰম্পৰাগতভাৱে নাহৰ পাতত এক মন্ত্ৰ লিখি ঘৰৰ চালত গুজি থৈছিল । এতিয়াও বহুলোকে এই ৰীতি পালন কৰে । মূলত বিপদৰ সময়ত ত্ৰাণকৰ্তা বুলি বিশ্বাস কৰা শিৱলৈ প্ৰাৰ্থনা জনাই নাহৰ পাতৰ ভিতৰৰ ফালে লিখা হয় এইদৰে -

“দেৱ দেৱ মহাদেৱ নীলগ্ৰীব জটাধৰ ।

বাত বৃষ্টি হৰংদেৱ মহাদেৱ নমস্তুতে ॥”

লোকবিশ্বাস আছে যে নাহৰ পাতত লিখা এনে মন্ত্ৰই বছৰটোত ধুমুহা, ঢেৰেকণি, বজ্ৰপাত আদিৰ পৰা ঘৰখনক বচাই ৰাখে ।

বৰ্তমানৰ বাস্তৱ আৰু গৰু বিহু:

লক্ষণীয়ভাৱে দ্ৰুতগতিত অসমীয়া কৃষিজীৱি লোকৰ সংখ্যা দিনক দিনে হ্ৰাস পাই আহিছে। হ্ৰাস পাই আহিছে খেতিৰ ভূমি । হ্ৰাস পাই আহিছে ঘৰত গৰু পোহা কাৰ্য । নৈ-বিলবোৰ লাহে লাহে বাম হৈ আহিছে । গৰুৰ ঠাই গ্ৰহণ কৰিছে যন্ত্ৰই - ট্ৰেক্টৰ, পাৱাৰটিলাৰ আদিয়ে আদিয়ে ৷ খেতিৰ ব্যয়ৰ পৰিমাণ আৰ্জনতকৈ বেছি হোৱা বাবে কমিছে খেতি কৰাৰ পৰিমাণ।

ইয়াৰ উপৰিও চৰকাৰী বিনামূলীয়া হিতাধিকাৰী আঁচনি আদিয়েও কৃষি ক্ষেত্ৰত পেলাইছে ব্যাপক প্ৰভাৱ । অসমীয়া সমাজত বাঢ়িছে ভঁৰাল আৰু গোহালি নোহোৱা ঘৰৰ সংখ্যা । সেয়ে ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিছে বহাগ বিহুৰ প্ৰথমটো দিন গৰু বিহুৰ লোকাচাৰত । তাৰ মাজতো আজি ৰাজ্যজুৰি বিভিন্ন প্ৰান্তত কৃষিজীৱী সকলৰ লগতে আনসকলেও পালন কৰিছে পৰম্পৰা অনুসৰি আদৰৰ গৰু বিহু ৷

লগতে পঢ়ক : আধুনিকতাৰ ধামখুমীয়াৰ মাজতো চহা অসমীয়াৰ চোতালত আজি গৰু বিহু - RONGALI BIHU 2024

Last Updated : Apr 13, 2024, 3:11 PM IST
ETV Bharat Logo

Copyright © 2024 Ushodaya Enterprises Pvt. Ltd., All Rights Reserved.