ETV Bharat / bharat

চাইবাৰ অপৰাধ শৃংখলা : বিনিয়োগ কেলেংকাৰী কি ? জানিবলগীয়া কিছু কথা - Cyber Scams in Investment

author img

By ETV Bharat Assamese Team

Published : May 21, 2024, 6:29 PM IST

Cyber Scams in Investment : ইটিভি ভাৰতৰ সৈতে বাৰ্তালাপত চিআইডিৰ অতিৰিক্ত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান শিখা গোৱেলে কয় যে চাইবাৰ ক্ষেত্ৰত দেশৰ শীৰ্ষ ট্ৰেণ্ডিং অপৰাধ হৈছে বিনিয়োগৰ প্ৰৱঞ্চনা । "তেওঁলোকে আপোনাক এইবুলি কৈ প্ৰলোভিত কৰে, 'আমি আপোনাৰ ধন দুগুণ কৰিম' । এয়া বিনিয়োগৰ প্ৰৱঞ্চনা, যিটো হৈছে ষ্টক, আইপিঅ' ।" তেওঁ কয় ।

Cyber Scams in Investment
বিনিয়োগ কেলেংকাৰী কি (ETV Bharat)

বিশেষ প্ৰতিবেদন, ২১ মে' : বিনিয়োগ কেলেংকাৰী হৈছে এক ডাঙৰ সমস্যা । মানুহক প্ৰায়ে বৃহৎ লাভৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হয় । যেনে এক টকা বিনিয়োগ কৰি এক লাখ টকা লাভ কৰা । এইটো এক আচৰিত যেন নালাগেনে ? কিন্তু এইটো হৈছে এটা কৌশল । চাইবাৰ অপৰাধীসকলে তেওঁলোকৰ কৌশলৰ দ্বাৰা ইয়াক আৰু অধিক ভাল যেন কৰি তোলে । তেওঁলোকে মানুহক প্ৰলোভিত কৰে, তেওঁলোকৰ পৰা ধন লয় আৰু পিচত অদৃশ্য হৈ যায় । এই কেলেংকাৰীবোৰ এতিয়া সঘনাই ঘটিবলৈ লৈছে । সেইবোৰ হৈছে শীৰ্ষ চাইবাৰ অপৰাধবোৰৰ এটা । ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে । তেওঁলোক সকলোৱে বৃহৎ ৰিটাৰ্ণৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে কিন্তু অৱশেষত মানুহৰ ধন আত্মসাৎ কৰে ।

নিম্নলিখিতবোৰ হৈছে ইয়াৰ কিছুমান উদাহৰণ

1) ৱেবছাইট ভিত্তিক কেলেংকাৰী

অপৰাধীসকলে মানুহক প্ৰৱঞ্চনা কৰিবলৈ ৱেবছাইট ব্যৱহাৰ কৰি আছে । তেওঁলোকে ভুক্তভোগীসকলক নিজৰ আয়ত্তলৈ আনিবলৈ ভুৱা চুক্তি কৰে । উদাহৰণ স্বৰূপে, যেতিয়া পপ-আপ এটা ওলায় তেতিয়া আপুনি ইণ্টাৰনেট ব্ৰাউজ কৰিব পাৰে । তাত কোৱা হয় যে আপুনি অতি কম মূল্যত এটা প্ৰসিদ্ধ কোম্পানীৰ পৰা ব্যয়বহুল ফোন ক্ৰয় কৰিব পাৰে । তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এইটো এটা ষ্টক ক্লিয়াৰেন্স বিক্ৰী আৰু যদি আপুনি বৃহৎ পৰিমাণে ক্ৰয় কৰে, ইয়াৰ মূল্য আৰু সস্তা হ'ব । পপ-আপটোৱে কিছুমান সুখী গ্ৰাহকৰ ছবি, ভিডিঅ' আৰু মন্তব্য প্ৰদৰ্শন কৰে । যদি আপুনি ইয়াৰ ফান্দত পৰে আৰু ধন পৰিশোধ কৰে, তেন্তে সেয়াই যথেষ্ট । হায়দৰাবাদৰ এটা ডাঙৰ ছফ্টৱেৰ কোম্পানীৰ এজন কাৰ্যবাহী ইয়াৰ ফান্দত পৰিছিল আৰু তেওঁৰ কৰ্মচাৰীৰ বাবে পুৰস্কাৰ হিচাপে অফাৰ কৰা ফোনৰ বাবে 20 লাখ টকা পৰিশোধ কৰিছিল । কিন্তু সেই ফোনবোৰ কেতিয়াও অহা নাছিল । যাৰ বাবে তেওঁ আৰক্ষীৰ ওচৰ চাপিবলগা হৈছিল ।

2) ফৰেক্স

স্কেমাৰসকলে ফৰেক্স (বৈদেশিক মুদ্ৰা বিনিময়) ব্যৱসায় কেলেংকাৰীৰ বাবে জনসাধাৰণক লক্ষ্য কৰিবলৈ ভইচ অভাৰ ইণ্টাৰনেট প্ৰটোকল (ভিঅ'আইপি) কল ব্যৱহাৰ কৰি আছে । তেওঁলোকে ফৰেক্স ট্ৰেডিং কোম্পানীবোৰৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে নিজকে প্ৰদৰ্শন কৰে । যদি আপুনি তেওঁলোকৰ সৈতে বিনিয়োগ কৰে, তেন্তে বৃহৎ লাভৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে । তেওঁলোকে দাবী কৰে যে আন্তৰ্জাতিক লেনদেন বৃদ্ধি হোৱাৰ সৈতে, মুদ্ৰা বিনিময়ৰ উচ্চ চাহিদা আছে । অৰ্থাৎ বৃহৎ কমিছন অবিহনে ডাঙৰ লাভ । তেওঁলোকে বিনিয়োগ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ ভুৱা ৱেবছাইট আৰু বেংক একাউণ্ট খোলে । বিশ্বাস অৰ্জন কৰিবলৈ তেওঁলোকে আনকি আৰম্ভণিতে কিছু কমিছনো পৰিশোধ কৰে । এইটোৱে মানুহক অধিক বিনিয়োগ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে । কিন্তু এবাৰ তেওঁলোকৰ ওচৰত পৰ্যাপ্ত ধন আহিলে, তেওঁলোক অন্তৰ্ধান হৈ যায় । উদাহৰণ স্বৰূপে, গাচিবাউলিৰ এজন ছফ্টৱেৰ অভিযন্তাই এনে কেলেংকাৰীৰ বাবে 73 লাখ লোকচান ভৰিছিল ।

3) ফ্ৰেন্সাইজী

বহুতো কোম্পানীয়ে এতিয়া ফ্ৰেন্সাইজি আগবঢ়ায় । যাৰ অৰ্থ হৈছে তেওঁলোকে অন্য লোকক তেওঁলোকৰ সফল ব্যৱসায়ৰ নতুন শাখা খুলিবলৈ দিয়ে । কিন্তু সাৱধান হ'ব, কিয়নো স্কেমাৰসকলে ইয়াৰ সুবিধা লৈছে । তেওঁলোকে অনলাইনত প্ৰখ্যাত কোম্পানীবোৰৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে দেখা দিয়ে । যদি আপুনি তাত আগ্ৰহ দেখুৱায়, আপুনি তেওঁলোকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাৰ পিচত তেওঁলোকে আপোনাক এটা ফ্ৰেন্সাইজী দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে । তেওঁলোকে আনকি আপোনাক বৈধ নথিৰ দৰে লগা নথিপত্ৰও প্ৰেৰণ কৰিব । কিন্তু আপুনি ধন পৰিশোধ কৰাৰ পিচতে সেইবোৰ অন্তৰ্ধান হয় । উদাহৰণ স্বৰূপে, হায়দৰাবাদত কোনোবাই কে এফ চি ফ্ৰেন্সাইজীৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া কেলেংকাৰীৰ বাবে 26.27 লাখ টকা হেৰুৱাইছিল । আন এজন ব্যক্তিয়ে গেছ ডিলাৰশ্বিপ পাব বুলি ভাবি 45 লাখ টকা হেৰুৱায় ।

4) অংশকালীন চাকৰি

স্কেমাৰসকলে ভুৱা আংশিক-সময়ৰ চাকৰিৰ প্ৰস্তাৱৰ দ্বাৰাও জনসাধাৰণক প্ৰৱঞ্চনা কৰি আছে আৰু ই এক ডাঙৰ সমস্যা হৈ পৰিছে । তেওঁলোকে এই চাকৰিবোৰৰ বাবে সামাজিক মাধ্যমত বিজ্ঞাপন দিয়ে, বিখ্যাত কোম্পানী বুলি দাবী কৰে । তেওঁলোকে আনকি চাকৰি প্ৰত্যাশীসকললৈ ভুৱা নিযুক্তি পত্ৰও প্ৰেৰণ কৰে । স্কেমাৰসকলে কয় যে আপুনি ৰিভিউ লিখি আৰু লাইক কৰি টকা উপাৰ্জন কৰিব পাৰে । তেওঁলোকে গুগল মেপত ব্যৱসায়ৰ বাবে ৰিভিউ লিখাৰ বাবে ধন পৰিশোধৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিব পাৰে । কিন্তু এইবোৰ সকলো কেলেংকাৰী । উদাহৰণ স্বৰূপে, এজন চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়ে এনেধৰণৰ কেলেংকাৰীৰ এটাৰ বাবে 84.9 লাখ টকা হেৰুৱাইছে ।

5) ষ্টক এক্সচেঞ্জ

আজিকালি শ্বেয়াৰ বজাৰত বিনিয়োগ কৰাটো এক সচৰাচৰ ঘটনা হৈছে । কিন্তু স্কেমাৰসকলে ইয়াৰ সুবিধা লৈ আছে । তেওঁলোকে ষ্টক-ব্ৰ'কাৰ হিচাপে অনলাইন বিজ্ঞাপন দিয়ে । তেওঁলোকে দাবী কৰে যে কোনটো কোম্পানীৰ শ্বেয়াৰ বৃদ্ধি হ'ব তাৰ পূৰ্বানুমান কৰিব পাৰে । তেওঁলোকে দ্ৰুত লাভৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দি কয় যে যদি আপুনি পুৱা বিনিয়োগ কৰে, আপুনি সন্ধিয়ালৈ ৰিটাৰ্ণ পাব । স্কেমাৰসকলে আনকি আপোনাক বিশ্বাস কৰাবলৈ আপোনাৰ একাউণ্টত ভুৱা লাভো দেখুৱায় । তেওঁলোকে আগন্তুক আই পি অ'ৰ বিষয়ে ভিতৰুৱা তথ্য থকাবুলিও দাবী কৰিব পাৰে । উচ্চ লাভত আপোনাৰ বাবে শ্বেয়াৰ ক্ৰয় আৰু বিক্ৰী কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিব পাৰে । তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ এপত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আপোনাৰ নাম আৰু একাউণ্টৰ বিৱৰণ বিচাৰে । আপুনি এবাৰ এক ডাঙৰ পৰিমাণ বিনিয়োগ কৰাৰ পিচত এপটোৱে ডাঙৰ লাভ দেখুৱায় । কিন্তু যেতিয়া আপুনি টকা উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, ই জটিল হয় । আনকি আপুনি অধিক বিনিয়োগ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিলেও তেওঁলোকে আপোনাক এনে কৰিবলৈ হেঁচা দিয়ে । এনেদৰেই তেওঁলোকে হায়দৰাবাদৰ এজন ব্যক্তিৰ পৰা 36 লাখ টকা লুটি নিছিল ।

6) ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সী

ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সী হৈছে বৰ্তমান এক উষ্ণ প্ৰৱণতা । কিন্তু স্কেমাৰসকলে ইয়াৰ সুবিধা লৈছে । তেওঁলোকে হোৱাটছএপ আৰু টেলিগ্ৰামৰ জৰিয়তে মানুহৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে, ডাঙৰ লাভৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে । তেওঁলোকে কয় যে যদি আপুনি বিনিয়োগ কৰে, আপুনি সোনকালে যথেষ্ট টকা উপাৰ্জন কৰিব । কিন্তু আপুনি বিনিয়োগ কৰাৰ পিচত আপুনি আপোনাৰ ধন উলিয়াব নোৱাৰে । তেওঁলোকে আপোনাক অধিক বিনিয়োগ কৰিবলৈ প্ৰৱঞ্চনা কৰে, আপুনি আৰু ডাঙৰ লাভ পাব বুলি ভাবি তাত ভৰি দিয়ে । হায়দৰাবাদৰ কাপ্ৰা অঞ্চলৰ এজন তথ্য-প্ৰযুক্তি কৰ্মচাৰীয়ে এনেধৰণৰ কেলেংকাৰী এটাত 78 লাখ টকা হেৰুৱাইছিল ।

7) পনজি

ইয়াক পনজি কেলেংকাৰী বুলি কোৱা হয় আৰু ই প্ৰায়ে হোৱাটছএপ কলৰ সৈতে আৰম্ভ হয় । তেওঁলোকে ষ্টক-ব্ৰ'কিং কোম্পানী বুলি দাবী কৰে আৰু যদি আপুনি তাত যোগদান কৰে আৰু আনক নিযুক্তি দিয়ে তেন্তে ডাঙৰ কমিছনৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে । যিসকলে সোনকালে যোগদান কৰে তেওঁলোকে ডাঙৰ পুৰষ্কাৰ লাভ কৰে, যাক তেওঁলোকে অধিক লোকক প্ৰলোভিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে । এই চক্ৰটো তেওঁলোকে ডাঙৰ পৰিমাণ সংগ্ৰহ নকৰালৈকে অব্যাহত থাকে আৰু তাৰ পিচত সেইবোৰ অন্তৰ্ধান হয় । এইটো এনে এক আঁচনি, যিটো পূৰ্বৰ বিনিয়োগকাৰীসকলক ৰিটাৰ্ণ পৰিশোধ কৰিবলৈ নতুন সদস্য নিয়োগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে । কিন্তু ই অৱশেষত বেছি দিন নচলে আৰু যেতিয়া আৰু কোনো নিযুক্তি নাথাকে তেতিয়া ই ধ্বংস হয় ।

মুঠ পঞ্জীভুক্ত গোচৰ : 20,500

মুঠ লোকচান : 582.3 কোটি টকা

শীৰ্ষ আৰক্ষীয়ে কি কয় ?

ইটিভি ভাৰতৰ সৈতে বাৰ্তালাপত চিআইডিৰ অতিৰিক্ত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান শিখা গোৱেলে কয় যে চাইবাৰ ক্ষেত্ৰত দেশৰ শীৰ্ষ ট্ৰেণ্ডিং অপৰাধ হৈছে বিনিয়োগৰ প্ৰৱঞ্চনা ।

"তেওঁলোকে আপোনাক এইবুলি কৈ প্ৰলোভিত কৰে, 'আমি আপোনাৰ ধন দুগুণ কৰিম' । এয়া বিনিয়োগৰ প্ৰৱঞ্চনা, যিটো হৈছে ষ্টক, আইপিঅ' ।" তেওঁ কয় । বিষয়াগৰাকীয়ে লগতে কয়, "তেওঁলোকে প্ৰথমে হোৱাটছএপৰ জৰিয়তে আপোনাক যোগাযোগ কৰে, আপোনাক ট্ৰেডিং পৰামৰ্শ, কেনেদৰে বিনিয়োগ কৰিব লাগে, কিমান বিনিয়োগ কৰিব লাগে, কোনটো আইপিঅ', কি ট্ৰেণ্ডিং, ক'ত অধিক ধন আছে, ক'ত আপুনি অধিক লাভ কৰিব পাৰে আদি কয় ।"

তেওঁৰ মতে, 'এজেণ্টসকলে' তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত সংগঠনৰ ভুৱা ৱেবছাইটবোৰ দেখুৱাব । যেতিয়া সন্দেহ নকৰাকৈ ভুক্তভোগীসকলে তেওঁলোকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰা আৰম্ভ কৰে, তেতিয়া ভুক্তভোগীসকলক কিছুমান বিখ্যাত কোম্পানীৰ ক্লোন-ভুৱা ৱেবছাইটত একাউণ্ট সৃষ্টি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব ।

"তাত তেওঁলোকে ইয়াক এনেদৰে দেখুৱায় যেন আপুনি উক্ত ষ্টকবোৰ ক্ৰয় কৰিছে । তেওঁলোকে আপোনাক বৃহৎ পৰিমাণৰ ষ্টক ক্ৰয় কৰিবলৈও কয়, যাতে যদি আপুনি 20-30 লাখ মূল্যৰ ষ্টক ক্ৰয় কৰে । তেতিয়াহে আপুনি সেইবোৰ কম মূল্যত পাব ।" তেওঁ কয় । "গতিকে ১০-২০ নহয়, আপুনি সেইবোৰ বৃহৎ পৰিমাণত ক্ৰয় কৰিব লাগিব ।" তেলেংগানা চাইবাৰ সুৰক্ষা ব্যুৰ'ৰ সঞ্চালকে কয় ।

কাৰিকৰী সেৱাসমূহ পৰিচালনা কৰি থকা গোৱেলে কয় যে ভুৱা ৱেবছাইটটোৱে ক্ৰেতাসকলক দেখুৱাব যেন তেওঁলোকৰ ষ্টক বৃদ্ধি হোৱাৰ যোগ্য আৰু বজাৰৰ মূল্য বৃদ্ধি হৈছে ।

"এই সকলোবোৰ ভুৱা আৰু যদি আপুনি আপোনাৰ ষ্টক প্ৰত্যাহাৰ বা বিক্ৰী কৰিব বিচাৰে, তেওঁলোকে ক'ব যে আপুনি আৰু কিছু ক্ৰয় কৰিব লাগিব । যদি আপুনি অধিক ক্ৰয় কৰে তেন্তে আপুনি প্ৰত্যাহাৰ কৰিব পাৰে আৰু এনেদৰে তেওঁলোকে আপোনাক (প্ৰস্থান কৰিবলৈ) অনুমতি নিদিয়ে । গতিকে এনেদৰে বহুতো লোক, বিশেষকৈ যুৱক-যুৱতী, ছফ্টৱেৰ উদ্যোগত কাম কৰা লোকসকলে, কৰ্প'ৰেটত তেওঁলোকে যথেষ্ট ধন হেৰুৱাইছে ।" ৰাজ্যিক ফৰেনচিক বিজ্ঞান গৱেষণাগাৰৰো সঞ্চালক গোৱেলে কয় ।

দ্ৰুত ধনলাভৰ প্ৰলোভন

ৰাজ্যিক চাইবাৰ সুৰক্ষা ব্যুৰ'ৱে প্ৰতিদিনে ৫০ ৰ পৰা ৬০ টা কল লাভ কৰি আহিছে বুলি গোৱেলে কয় । তেওঁ কয় যে প্ৰতিদিনে এক বা দুই কোটিৰ ভিতৰত সামগ্ৰিক লোকচান হ'ব । তেওঁ লগতে কয়, "ইয়াৰ কাৰণ হৈছে মানুহে দ্ৰুততাৰে ধনলাভৰ প্ৰলোভনৰ চিকাৰ হয় ।"

ষ্টক ট্ৰেডিঙৰ মৌলিক বিষয়সমূহ

প্ৰথমতে, এজন ব্যক্তিয়ে বুজিব লাগে যে ডিমেট একাউণ্ট হৈছে ষ্টক ট্ৰেডিঙৰ আধাৰ । কোনো কোম্পানীয়ে আপোনাক তেওঁলোকৰ শ্বেয়াৰ ক্ৰয় কৰিবলৈ একাউণ্ট এটা সৃষ্টি কৰিবলৈ নিদিয়ে, কিয়নো ষ্টকবোৰ কেৱল এক্সচেঞ্জৰ জৰিয়তেহে বিক্ৰী কৰিব পাৰি ।

"এনেকুৱা নহয়, এনেকুৱা কোনো ষ্টক নাই যাক আপুনি ডিমেট একাউণ্টৰ মাজেৰে নোযোৱাকৈ ব্যক্তিগত একাউণ্টত ক্ৰয় কৰিব পাৰে ।" তেওঁ কয় ।

আনহাতে, এডিজিপিয়ে পৰামৰ্শ দিয়ে যে যিকোনো ষ্টক বিনিয়োগকাৰীয়ে গুগলত কোম্পানীটো অনুসন্ধান কৰিব লাগে আৰু আপুনি কোনো বিনিয়োগৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পূৰ্বে কোম্পানীটোৰ বিষয়ে অধিক জানিব লাগে । তেওঁ সম্ভাৱ্য বিনিয়োগকাৰীসকলক শ্বেয়াৰ ক্ৰয় কৰিবলৈ কোনো ব্যক্তিগত একাউণ্টলৈ ধন স্থানান্তৰ নকৰিবলৈও আহ্বান জনায় । তেওঁ কয় যে এনে প্ৰাথমিক সাৱধানতাই বিনিয়োগকাৰীসকলক কেলেংকাৰীৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰাত সহায় কৰিব ।

লগতে পঢ়ক :চাইবাৰ অপৰাধৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ শীৰ্ষ দহত ভাৰত - Cyber Crime In India

ETV Bharat Logo

Copyright © 2024 Ushodaya Enterprises Pvt. Ltd., All Rights Reserved.