নিৰুদ্দেশৰ 7 বছৰৰ পিচত বংগোপ সাগৰৰ তলিত উদ্ধাৰ এখন অভিশপ্ত বিমানৰ অৱশিষ্ট

author img

By ETV Bharat Assamese Desk

Published : Jan 23, 2024, 7:11 AM IST

Updated : Jan 23, 2024, 1:04 PM IST

Ocean Mineral Explorer

IAF An-32: এটা সাগৰীয় অন্বেষণ কাৰ্যসূচীয়ে পোহৰলৈ আনিলে দীৰ্ঘ সময় ধৰি ৰহস্য হৈ থকা এক সত্য । বিজ্ঞান-কল্পকাহিনীৰ চিনেমাৰ দৰে লগা এক ঘটনা ৷ নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ অ’চেন টেকন’লজিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন মানৱবিহীন বাহনে খনিজ পদাৰ্থ বিচাৰি বংগ উপসাগৰৰ গভীৰতাত অভিযান চলাওঁতে ২০১৬ চনত ২৯ জন লোকৰ সৈতে নিৰুদ্দেশ হোৱা এখন বিমানৰ অৱশিষ্ট উদ্ধাৰ কৰিছিল । এই সমগ্ৰ অভিযান সন্দৰ্ভত ইটিভি ভাৰতৰ এক বিশেষ প্ৰতিবেদন...

Ocean Mineral Explorer

নিউজ ডেস্ক, ২৩ জানুৱাৰী: বংগোপসাগৰত খনিজ পদাৰ্থ বিচাৰি উলিওৱাৰ লক্ষ্যৰে চেন্নাইস্থিত নেশ্যনেল ইনষ্টিটিউট অৱ অ’চেন টেকন’লজি (এন আই অ’ টি) এ চলোৱা শেহতীয়া অভিযানে এটা কৰুণ সামুদ্ৰিক ৰহস্য উদ্ঘাটন কৰে ৷ যাৰ ফলত বহু পৰিয়ালে সুদীৰ্ঘ বছৰ ধৰি সহ্য কৰা দুখৰ অন্ত পৰিছিল । মাত্ৰ ৩০ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে এন আই অ’ টি মিছনে এনেকুৱা কাম এটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয় যিটো কামত ডজন ডজন গভীৰ সাগৰৰ ডুবাৰু, এয়া লিফ্টৰ দল আৰু অন্যান্য অনুসন্ধান আৰু উদ্ধাৰ অভিযানে বহু চেষ্টা কৰিও সম্ভৱ কৰিব পৰা নাছিল ।

সাত বছৰ পূৰ্বে নিৰুদ্দেশ হোৱা আই এ এফ এন-৩২ ৰ ধ্বংসাৱশেষ অৱশেষত চলিত মাহৰ আৰম্ভণিতে এন আই অ’ টিৰ অ’ এম ই (অ’চেন মিনাৰেল এক্সপ্ল’ৰাৰ) ৬০০০ নামৰ অট’ন’মাছ আণ্ডাৰৱাটাৰ ভেহিকেল (এ ইউ ভি)য়ে উদ্ধাৰ কৰে । এই উদ্ঘাটনে সামুদ্ৰিক অন্বেষণ আৰু উদ্ধাৰ অভিযানত ভাৰতৰ প্ৰযুক্তিগত প্ৰান্তক সূচায় ।

২০১৬ চনত কি হৈছিল ?

২০১৬ চনৰ ২২ জুলাইত ২৯ জন প্ৰতিৰক্ষা জোৱান থকা এণ্টন’ভ এন-৩২ বিমানখন বংগোপসাগৰত ৰহস্যজনকভাৱে নিৰুদ্দেশ হৈছিল । এন-৩২ হৈছে টাৰ্বোপ্ৰপ টুইন ইঞ্জিনযুক্ত সামৰিক বিমান আৰু ই প্ৰতিকূল বতৰতো উৰণৰ দিশত ধাৱমান হ’ব পাৰে ।

‘অপ মিছন’ত থকা বিমানখনে সেইদিনা পুৱা প্ৰায় ৮.৩০ বজাত চেন্নাইৰ তাম্বাৰম বায়ুসেনা ষ্টেচনৰ পৰা উৰা মাৰিছিল । পুৱা ১১:৪৫ বজাত আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ প’ৰ্ট ব্লেয়াৰত উপস্থিত হোৱাৰ কথা আছিল । কিন্তু চেন্নাইৰ পৰা প্ৰায় ২৮০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা বিমানখনৰ সৈতে পুৱা প্ৰায় ৯.১৫ বজাত আই এ এফৰ বিষয়াসকলে সংযোগ হেৰুৱাই পেলায় ।

জাহাজখনত থকা ২৯ জন প্ৰতিৰক্ষা জোৱানৰ ভিতৰত আছিল ৬ জন ক্ৰু মেম্বাৰ, ১১জন ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ জোৱান, দুজন জোৱান আৰু নৌসেনাৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ ডিপোৰ সৈতে জড়িত ৮ জন জোৱান । বিমানখনৰ নিৰুদ্দেশৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ লগে লগে প্ৰতিৰক্ষা জোৱানসকলৰ পৰিয়ালে আশা কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ আপোনজন এই শোকাৱহ দুৰ্ঘটনাৰ পৰা ৰক্ষা পৰিলহেঁতেন ।

এন-৩২ৰ কি হৈছিল সেই কথা উন্মোচন কৰিবলৈ কেইবাখনো জাহাজ, চাবমেৰিন আৰু বিমান জড়িত হৈ পৰৱৰ্তী ছয় সপ্তাহ ধৰি চলি থাকিল এক বৃহৎ অনুসন্ধান অভিযান । ২০১৬ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰত বিষয়াসকলে অনুসন্ধান আৰু উদ্ধাৰ অভিযান বন্ধ কৰি দিয়ে । জাহাজখনত থকা ২৯ জন লোকৰ মৃত্যু হোৱা বুলি অনুমান কৰি তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক অৱগত কৰা হয় ।

ইয়াৰ সাত বছৰৰ পাছত এন আই অ’ টিৰ এ ইউ ভি বিমানে চেন্নাই উপকূলৰ পৰা ৩১০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত এন-৩২ বিমানৰ ধ্বংসাৱশেষ উদ্ধাৰ কৰে । প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ে কয় যে এ ইউ ভিয়ে বন্দী কৰা ছবিসমূহৰ ওপৰত চকু ৰাখিলে এই ছবিসমূহ দুৰ্ভাগ্যজনক বিমানখনৰ বুলি প্ৰকাশ পাইছে ।

কেনেকৈ OME 6000 এ ধ্বংসাৱশেষ বিচাৰি পালে ?

ইটিভি ভাৰতে গভীৰ সাগৰৰ অন্বেষণৰ অংশ হোৱা বিজ্ঞানীসকলৰ সৈতে কথা পাতিছিল আৰু এন৩২ৰ ধ্বংসাৱশেষৰ স্থান নিৰ্ণয় কৰা স্বায়ত্তশাসিত পানীৰ তলৰ বাহন অ’এমই-৬০০০ৰ দৃশ্য চাবলৈ অনুমতি পাইছিল । নৰৱে’ৰ পৰা আমদানি কৰা OME-6000 এ প্ৰতিটো ডাইভৰ আগতে দিয়া তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি স্বাধীনভাৱে কাম কৰে । ৩০ ঘণ্টীয়া অভিযানৰ শেষত এই ধ্বংসাৱশেষবোৰ উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল ।

বিমানৰ অৱশিষ্টখিনি বিচাৰি উলিয়াবলৈ সক্ষম হোৱা এ ইউ ভিখনৰ দীঘল ৬.৬ মিটাৰ, বহল ০.৮৭৫ মিটাৰ আৰু ওজন প্ৰায় ২ টন । ইয়াৰ এটা "ডাইভ এণ্ড ৰিটাৰ্ণ টু ষ্টেচন"ত ৪৮ ঘণ্টা ধৰি সহ্য কৰিব পৰা যায়, যিটো বিমানখনৰ ধ্বংসাৱশেষৰ স্থান নিৰ্ণয়ৰ মূল কাৰক বুলি প্ৰমাণিত হয় ।

এন আই অ’ টিৰ বিজ্ঞানী ড৹ এন আৰ ৰমেশৰ মতে, প্ৰধান প্ৰতিষ্ঠানটোৰ জীৱিত আৰু অজীৱিত সম্পদৰ অন্বেষণ আৰু শোষণৰ বাবে প্ৰযুক্তি বিকশিত কৰাৰ দায়িত্ব আছে । ৰমেশে লগতে কয় যে সাগৰৰ তলত উপলব্ধ খনিজ পদাৰ্থৰ অন্বেষণৰ বাবে প্ৰযুক্তি বিকাশৰ অংশ হিচাপে এন আই অ’ টিয়ে এখন স্বতন্ত্ৰ পানীৰ তলৰ বাহন প্ৰস্তুত কৰিছে, যিয়ে ৬ হাজাৰ মিটাৰ গভীৰতালৈকে যাব পাৰে ।

বংগ উপসাগৰত নিয়মীয়া কামত থকা এ ইউ ভিখনে আয়তাকাৰ কিছুমান "মানৱসৃষ্ট বস্তু"ৰ ওপৰত খুন্দা খাইছিল । "ইউএভিয়ে বংগ উপসাগৰত ৩৪০০ মিটাৰ গভীৰতাত কিছুমান বস্তুৰ শক্তিশালী প্ৰতিফলন ধৰি ৰাখিছিল । ছ'নাৰখনৰ ছবি বিশ্লেষণ কৰাৰ লগে লগে আমি গম পালোঁ যে সেইবোৰ ধাতুৰ বস্তু ২০১৬ চনত হেৰোৱা বিমানখনৰ অংশ হ'ব পাৰে ।" ড৹ ৰমেশে কয় ৷

এন আই অ’ টিয়ে অধিক অন্বেষণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয় । এন আই অ’ টিৰ বিজ্ঞানীগৰাকীয়ে কয় যে আমি বস্তুবোৰৰ ফটো তুলিবলৈ সাগৰৰ তললৈ গৈছিলো । তেওঁলোকৰ আৱিষ্কাৰৰ ওপৰত আত্মবিশ্বাসী হৈ এন আই অ’ টিয়ে এই তথ্যৰ সমৰ্থন কৰিবলৈ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয় আৰু ভাৰতীয় বায়ুসেনালৈ প্ৰেৰণ কৰে ফটোসমূহ । বিজ্ঞানীগৰাকীয়ে লগতে কয় যে তেওঁলোকে (এম অ’ ডি) নিশ্চিত কৰিছিল যে সেইসমূহ ২০১৬ চনত, ২২ জুলাইত হেৰাই যোৱা এন-৩২ৰ অংশ ।

ইটিভি ভাৰতৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত এনআইঅ’টিৰ সঞ্চালক জিএ ৰমাদাছে কয় যে প্ৰতিষ্ঠানটো জীৱিত আৰু অজীৱিত উভয়ৰে সাগৰীয় সম্পদৰ অন্বেষণ আৰু সংগ্ৰহৰ বাবে প্ৰযুক্তি বিকাশৰ কামত জড়িত । "অজীৱিত সম্পদ অন্বেষণৰ অংশ হিচাপে আমি এনে প্ৰযুক্তি বিকশিত কৰি আহিছো যিয়ে ৫০০০ মিটাৰ পানীৰ গভীৰতালৈকে যাব পাৰে । এতিয়ালৈকে এন আই অ' টিয়ে এনে বাহন বিকশিত কৰিছে যিবোৰ জাহাজৰ পৰা পৰিচালিত হয় যিবোৰ মানৱবিহীন । এতিয়া, এন আই অ' টিয়ে এনে এখন বাহন বিকশিত কৰিছে যিয়ে ৩ গৰাকী মানুহক ৬ কিলোমিটাৰ গভীৰতালৈ লৈ যাব পাৰে ।’’ ৰমদাসে কয় ।

এ ইউ ভি সমূহে কেনেকৈ কাম কৰে:

মানৱ আৰু মানৱবিহীন বাহনৰ উপৰিও গভীৰ সাগৰৰ অন্বেষণ কাৰ্যসূচীত ব্যৱহৃত প্ৰযুক্তি এন আই অ’ টিৰ শেহতীয়া অন্তৰ্ভুক্তিৰ ভিতৰত স্বায়ত্তশাসিত পানীৰ তলৰ বাহন (এ ইউ ভি) অন্যতম । এ ইউ ভি হৈছে প্ৰি-প্ৰগ্ৰেম কৰা ৰবট যিবোৰ কেবলৰ সহায়ত মাতৃজাহাজৰ সৈতে সংযুক্ত নহয় আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে পানীৰ তলত স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰে আৰু উৎক্ষেপণৰ পূৰ্বে উদ্ভাৱন কৰা নিৰ্ধাৰিত পৰিকল্পনা অনুসৰি সম্পদসমূহ অন্বেষণ কৰে ।

সঞ্চালক ৰামাদাছে কয় যে যেতিয়া সেইবোৰ (এ ইউ ভি) ওলাই পৰে, তেতিয়া আমি তথ্য সংগ্ৰহ কৰি ছ’নাৰৰ ছবিৰ লগতে কেমেৰাৰ ছবিও প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰিব পাৰো । আমি এ ইউ ভি চলাবলৈ অত্যাধুনিক একাউষ্টিক আৰু নেভিগেচন চিষ্টেম ব্যৱহাৰ কৰো ।

শেহতীয়াকৈ এন আই অ’ টিয়ে ভাৰত মহাসাগৰৰ বহুধাতুৰ নোডুল আৰু হাইড্ৰ’থাৰ্মেল ছালফাইট আৰু বংগোপসাগৰৰ গেছ হাইড্ৰেট অন্বেষণৰ বাবে অধিগ্ৰহণ কৰিছে । বহু ধাতুৰ নোডুল, যাক মেংগানিজ নোডুল বুলিও কোৱা হয়, ই সাগৰৰ তলত অৱস্থিত এটা কোৰক আগুৰি থকা লোহা আৰু মেংগানিজ হাইড্ৰ'ক্সাইডৰ সহাৱসাৰণ স্তৰেৰে গঠিত । আনহাতে হাইড্ৰ’থাৰ্মেল ছালফাইট হৈছে চালফাৰ যৌগ যিয়ে সাগৰৰ তলত বিস্তৃত জমা স্থান গঠন কৰে, কোবাল্টৰ খোলাৰ দৰে ।

"আমি ইয়াক আমাৰ উল্লেখিত উদ্দেশ্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি থকাৰ সময়ত আমি বংগোপসাগৰত ৩৫০০ মিটাৰ গভীৰতাত এই বাহনখন পৰীক্ষা কৰি মানাংকন কৰিলোঁ । আমি যেতিয়া ছবিসমূহ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰিলোঁ, তেতিয়া আমি দেখিলোঁ যে কিছুমান শক্তিশালী প্ৰতিফলন আছিল যিবোৰ প্ৰাকৃতিক বস্তুৰ পৰা হোৱা নাছিল । আমি যেতিয়া আৰু বিভাজন কৰিলোঁ, তেতিয়া আমি দেখিলোঁ যে বস্তুবোৰ এখন বিমানৰ ধ্বংসাৱশেষ ।’’ ৰমদাছে কয় ।

ডিপ ছি টেকন’লজি গ্ৰুপৰ আন এজন এন আই অ’ টিৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিজ্ঞানী এছ ৰমেশে কয় যে অ’ এম ই-৬০০০ৰ হাই-ৰিজ’লিউচন মেপিং ক্ষমতাৰ বাবেই ই ধ্বংসাৱশেষ বিচাৰি উলিয়াবলৈ সক্ষম হৈছে । "যিহেতু আমি হাই-ৰিজ'লিউচন মেপিং পেলোড থকা এ ইউ ভি অধিগ্ৰহণ কৰিলোঁ, গতিকে আমি ৩৪০০ মিটাৰলৈ নামি বৃহৎ এলেকাৰ জৰীপ কৰি কিছুমান মানৱসৃষ্ট বস্তু তুলি ল'ব পাৰিলোঁ, যিবোৰ এন-৩২ৰ ধ্বংসাৱশেষ বুলি প্ৰমাণিত হ'ল ।" এছ ৰমেশে কয় ।

ইফালে, OME-6000 বিমানেও নির্ধাৰিত কাম সফলতাৰে সম্পন্ন কৰি মধ্য ভাৰত মহাসাগৰৰ পলিমেটালিক নোডুল খনন অঞ্চল সামৰি লৈছিল । এন আৰ ৰমেশে শেষত কয় যে আমি উপলব্ধ নোডুলসমূহৰ সন্ধান কৰিছো । উপলব্ধ খনিজ পদাৰ্থসমূহ হ’ল মেংগানিজ, তাম, নিকেল আৰু কোবাল্ট ।

আনুষ্ঠানিক ঘোষণা :

12 জানুৱাৰী, 2024 তাৰিখে প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ে জাৰি কৰা এক বিবৃতি অনুসৰি, একাধিক পেলোড ব্যৱহাৰ কৰি 3400 মিটাৰ গভীৰতাত অনুসন্ধান কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত আছে মাল্টি-বীম সোণাৰ (চাউণ্ড নেভিগেচন এণ্ড ৰেঞ্জিং), চিন্থেটিক এপাৰচাৰ চোনাৰ, আৰু উচ্চ-ৰিজলিউশ্বন ফটোগ্ৰাফী । এমঅ'ডিয়ে লগতে প্ৰকাশ কৰে যে অনুসন্ধানৰ ছবিৰ বিশ্লেষণে চেন্নাই উপকূলৰ পৰা প্ৰায় ১৪০ নটিকেল মাইল (প্ৰায় ৩১০ কিলোমিটাৰ) দূৰত্বত সাগৰৰ তলত দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত বিমানৰ ধ্বংসাৱশেষৰ উপস্থিতি সূচায় ।

"অনুসন্ধানৰ ছবিবোৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল আৰু এটা এএন-32 বিমানৰ সৈতে খাপ খোৱা দেখা গৈছিল । সম্ভাব্য দুৰ্ঘটনাস্থলীত এই আৱিষ্কাৰ, একেটা অঞ্চলত আন কোনো সন্ধানহীন বিমানৰ প্ৰতিবেদনৰ আন কোনো ৰেকৰ্ড কৰা ইতিহাস নথকাৰ বাবে, ধ্বংসাৱশেষটো সম্ভৱতঃ দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত আইএএফ এএন-32 (কে-2743)ৰ সৈতে জড়িত বুলি সূচায় ৷" প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীয়ে বিবৃতিটোত কয় ।

লগতে পঢ়ক: গণৰাজ্য দিৱসৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত দিল্লী বিমানবন্দৰত বিমান চলাচলত পৰিৱৰ্তন

Last Updated :Jan 23, 2024, 1:04 PM IST
ETV Bharat Logo

Copyright © 2024 Ushodaya Enterprises Pvt. Ltd., All Rights Reserved.