ETV Bharat / technology

సిగార్ గెలాక్సీ గుట్టు విప్పిన జేమ్స్ వెబ్: ధూళి పొరలను ఛేదించి కోట్ల నక్షత్రాల గుర్తింపు!

నాసాకు చెందిన జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోప్ 'M82 సిగార్ గెలాక్సీ'లోని దట్టమైన ధూళి పొరలను ఛేదించి, దానిలోని 1.65 కోట్ల నక్షత్రాలను విడివిడిగా గుర్తించింది.

Scientists used NASA’s James Webb Space Telescope to image edge-on starburst galaxy Messier 82 and trace its evolutionary history. This Webb and Hubble composite image includes 16.5 million stars (blue-white), dust grains (red-orange), and ionized hydrogen gas (yellow).
Scientists used NASA’s James Webb Space Telescope to image edge-on starburst galaxy Messier 82 and trace its evolutionary history. This Webb and Hubble composite image includes 16.5 million stars (blue-white), dust grains (red-orange), and ionized hydrogen gas (yellow). (Image: NASA, ESA, CSA, Adam Smercina (STScI, Tufts), Thomas Williams (University of Manchester); Image Processing: Alyssa Pagan (STScI))
author img

By ETV Bharat Tech Team

Published : June 30, 2026 at 5:20 PM IST

2 Min Read
Choose ETV Bharat

Hyderabad: భూమికి సుమారు 1.2 కోట్ల కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఒక వింత గెలాక్సీ ఉంది. దీన్ని 'M82 గెలాక్సీ' లేదా 'సిగార్ గెలాక్సీ' అని పిలుస్తారు. అంతరిక్షంలో అత్యంత వేగంగా నక్షత్రాలను ఉత్పత్తి చేసే 'స్టార్-ఫ్యాక్టరీ'గా దీనికి పేరుంది. నాసాకు చెందిన జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ ఈ గెలాక్సీపై 65 గంటల పాటు నిశితంగా పరిశీలనలు జరిపి, సుమారు 1.65 కోట్ల నక్షత్రాలను విజయవంతంగా గుర్తించింది.

అయితే ఇది గెలాక్సీలోని మొత్తం నక్షత్రాల సంఖ్య కాదని, టెలిస్కోప్ విడివిడిగా గుర్తించగలిగిన నక్షత్రాలను మాత్రమే సూచిస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేశారు. ఈ 1.65 కోట్లకు అదనంగా, మసకగా ఉండటం వల్ల టెలిస్కోప్ గుర్తించలేని నక్షత్రాలు ఇంకా ఎన్నో ఉన్నాయని వారు పేర్కొన్నారు.

ఈ ఆవిష్కరణ ఎలా సాధ్యమైంది?: గతంలో హబుల్, స్పిట్జర్ టెలిస్కోప్‌లు కూడా M82 గెలాక్సీని పరిశీలించినప్పటికీ, అక్కడ దట్టంగా అలుముకున్న అంతరిక్ష ధూళి కారణంగా నక్షత్రాలను స్పష్టంగా చూడలేకపోయాయి. అయితే, ఆ ధూళిని సులభంగా దాటగల 'ఇన్‌ఫ్రారెడ్ కాంతి' ఆధారంగా పనిచేసే జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోప్ ఈ అడ్డంకిని అధిగమించింది. ఇందులోని నియర్-ఇన్‌ఫ్రారెడ్ కెమెరా (NIRCam) లాంగ్ ఎక్స్‌పోజర్ ద్వారా గెలాక్సీ పొరలను చీల్చుకుంటూ వెళ్లి, అక్కడ దాగున్న లక్షలాది నక్షత్రాలను విడివిడి బిందువులుగా స్పష్టంగా ఆవిష్కరించింది.

వాషింగ్టన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బెంజమిన్ విలియమ్స్ ప్రకారం, ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న విడి నక్షత్రాలను స్పష్టంగా గుర్తించడం ఇంతకు ముందెన్నడూ సాధ్యం కాలేదు. ఈ నక్షత్రాలన్నీ కలిసి M82 ఆవిర్భావం, పరిణామ క్రమాన్ని వెల్లడిస్తున్నాయి.

మిల్కీ వే కంటే పది రెట్లు వేగం: ఈ M82 గెలాక్సీ, మన మిల్కీ వే (పాలపుంత) గెలాక్సీతో పోలిస్తే దాదాపు పది రెట్లు వేగంగా సరికొత్త నక్షత్రాలను ఏర్పరుస్తోంది. అయితే, ఈ వేగం ఎక్కువ కాలం కొనసాగే అవకాశం లేదని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

ఈ గెలాక్సీలో నక్షత్రాల పుట్టుకకు సంబంధించిన ఈ క్రియాశీల (Active) దశ కొన్ని వందల కోట్ల సంవత్సరాల పాటు కాకుండా, కేవలం కొన్ని పదుల కోట్ల సంవత్సరాలు మాత్రమే కొనసాగవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. ఎందుకంటే అక్కడ ఉన్న భారీ నక్షత్రాలు 'సూపర్‌నోవా'లుగా (నక్షత్రాల పేలుడు దశ) మారుతుండటం వల్ల, నక్షత్రాల ఉత్పత్తికి అవసరమైన వాయువు (గ్యాస్) అత్యంత వేగంగా గెలాక్సీ నుంచి బయటకు ప్రవహిస్తోంది.

గెలాక్సీకి ఇరువైపులా (పైకి, కిందికి) వెలువడుతున్న రెండు భారీ ప్లూమ్‌లు (వాయు ధారలు) కూడా ఈ అలజడికి నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి. వాటిలో డిస్క్‌కు దగ్గరగా అయనైజ్డ్ వాయువు, దూరంగా సూక్ష్మ ధూళి కణాలు ఉన్నాయి.

ఈ పరిశోధన బృంద సభ్యురాలు క్రిస్టన్ మెక్‌క్విన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఏ ఒక్క మిషన్ కూడా దీని పూర్తి చిత్రాన్ని ఆవిష్కరించలేదు. అందుకే జేమ్స్ వెబ్, హబుల్ టెలిస్కోప్‌ల డేటాను అనుసంధానిస్తూ ఈ గెలాక్సీ గతాన్ని, భవిష్యత్తును అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నాలు సాగుతున్నాయి.