ETV Bharat / health

'లేట్ నైట్ స్క్రీన్స్, ఎర్లీ మార్నింగ్ అలారమ్స్' - మీ శరీరంలో జరిగేది ఇదే!

మెరుగైన నిద్ర పొందాలంటే - రోజుకు ఎన్ని గంటలు పడుకోవాలి?

Sleep
sleep (Getty Images)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : September 1, 2026 at 8:24 PM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

Sleeping Late vs Waking Early : ఆధునిక ప్రపంచంలో 'సూర్యోదయానికి ముందే మేల్కొనడం' విజయానికి ప్రాథమిక సూత్రమనే భావన ఒక బలమైన ఒత్తిడిగా మారుతోంది. అయితే, నేటి డిజిటల్ స్క్రీన్‌ల వాడకం, పని వేళలు, మారుతున్న జీవన శైలి వల్ల రాత్రిళ్లు ఆలస్యంగా పడుకోవడం కూడా అంతే సహజమైపోయింది.

నిజానికి, నాణ్యమైన నిద్ర అనేది గడియారపు ముళ్లను చూసి నిర్ణయించేది కాదు. అది మన శరీరం అంతర్గత లయ (సిర్కాడియన్ రిథమ్), స్థిరత్వంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. నిద్ర అనేది కేవలం కళ్లు మూసుకోవడం మాత్రమే కాదు. అది శరీరాన్ని, మెదడును పునరుజ్జీవింపజేసే ఒక అద్భుతమైన అంతర్గత మరమ్మతు ప్రక్రియ. ఈ సహజ శారీరక వ్యవస్థలో ఎలాంటి తేడాలు వచ్చినా, శరీరం ఆ ప్రభావాన్ని వెంటనే చూపిస్తుంది.

మన మెదడులో 'సిర్కాడియన్ రిథమ్' అని పిలవబడే ఒక అద్భుతమైన అంతర్గత జీవ గడియారం ఉంటుంది. ఇది ప్రకృతిలోని వెలుతురు, చీకట్లకు అనుగుణంగా స్పందిస్తూ శరీరం ఎప్పుడు చురుగ్గా ఉండాలి, ఎప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకోవాలో నిశ్శబ్దంగా నిర్దేశిస్తుంది. ఈ అంతర్గత గడియారం మన శరీరంలోని మెలటోనిన్ (నిద్రను ప్రేరేపించే హార్మోన్), కార్టిసాల్ (మేల్కొల్పే హార్మోన్) వంటి కీలక హార్మోన్లను నియంత్రిస్తుంది. మనకు ఏ సమయంలో సహజంగా నిద్ర వస్తుంది, ఎప్పుడు సులభంగా నిద్రలేవగలం అనేది ఈ రసాయనాల సమతుల్యతపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. మనం పడుకునే సమయం ఈ అంతర్గత లయతో సరిగ్గా సరిపోలినప్పుడే శరీరం పూర్తి ఆరోగ్యంతో, సజావుగా పనిచేస్తుంది. ఈ లయ తప్పినప్పుడు, రాత్రంతా తగినన్ని గంటలు పడుకున్నప్పటికీ ఉదయాన్నే ఏదో తెలియని అలసట, వెలితి స్పష్టంగా అనిపిస్తాయి.

మహిళలకు అలర్ట్ : 35 ఏళ్లు దాటాక 'ఈ లక్షణాలను' నిర్లక్ష్యం చేయకూడదట!

ఆలస్యంగా పడుకుని, ఉదయాన్నే నిద్రలేస్తే శరీరానికి ఏం జరుగుతుంది? : ఆలస్యంగా పడుకోవడం, ఆపై ఉదయాన్నే అలారంతో బలవంతంగా నిద్రలేవడం అనేది నేటి కాలంలో సర్వసాధారణం అయిపోయింది. కానీ, ఈ అలవాటు వల్ల శరీరంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇది శారీరక, మానసిక పునరుజ్జీవనానికి ఎంతో కీలకమైన గాఢ నిద్ర, రెమ్ నిద్ర (REM Sleep) సమయాన్ని తీవ్రంగా తగ్గించేస్తుందని అంటున్నారు. ఈ క్రమంలో మనం నిద్రపోయే సమయంలోనే శరీరంలోని కండరాలు కోలుకుంటాయని, ఆక్సిజన్ స్థాయిలు సరైన పరిమాణంలో నియంత్రించబడతాయని పేర్కొంటున్నారు. ఒకవేళ నిద్ర కరవైతే ముఖ్యంగా ఆస్తమా లేదా అబ్స్ట్రక్టివ్ పల్మనరీ డిసీజ్ ఉన్న రోగులలో ఇబ్బందులు తీవ్రమవుతాయని తెలియజేస్తున్నారు. అంతేకాదు, నిద్ర సమయంలోనే శ్వాసక్రియ కూడా స్థిరపడుతుంది. ఆ సమయానికి ఆటంకం కలిగించడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల పనితీరుపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది.

ఉదయాన్నే లేవడం వల్ల ఆరోగ్యంగా ఉంటామా? : ఉదయాన్నే నిద్రలేవడాన్ని తరచుగా క్రమశిక్షణ, ఉత్పాదకతతో ముడిపెడతారు. ఇందులో కొంత నిజం కూడా ఉందంటున్నారు నిపుణులు. ఎందుకంటే, ఉదయపు సహజ వెలుతురు మన అంతర్గత శరీర గడియారాన్ని క్రమబద్ధీకరించడానికి, రోజంతా చురుగ్గా ఉంచడానికి బాగా సహాయపడుతుందని చెబుతున్నారు. అయితే, 'ఉదయాన్నే లేవాలి' అనే ఒకే ఒక్క నియమానికి కట్టుబడి ఉండకూడదని పేర్కొంటున్నారు. ఈ క్రమంలో ఏ సమయానికి పడుకుంటున్నారు అనే దానితో సంబంధం లేకుండా రోజుకు 7 నుంచి 9 గంటలు నిద్రపోవడం ఆరోగ్యానికి మంచిది. కాబట్టి, అసలైన ఆరోగ్య రహస్యం కేవలం ఉదయాన్నే నిద్రలేవడంలో లేదు, ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకుంటూ, ఒకే సమయానికి నిద్రలేచే స్థిరమైన, కచ్చితమైన దినచర్యను కలిగి ఉండటంలోనే ఉంది.

క్రమరహిత నిద్ర వల్ల అనారోగ్య సమస్యలు : క్రమరహిత నిద్ర అలవాట్లు శరీరంలో అంతర్గత వాపు లేదా మంటను పెంచుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇది ఊపిరితిత్తులు సజావుగా పనిచేసే సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. సాధారణ రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గిస్తుంది. స్థిరమైన నిద్ర లేకపోవడం వల్ల రకరకాల ఇన్ఫెక్షన్ల బారినపడే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఏదైనా అనారోగ్యం వచ్చినప్పుడు శరీరం దాని నుంచి త్వరగా కోలుకునే ప్రక్రియ కూడా మందగిస్తుంది.

ఏమి చేయాలి? : ఆలస్యంగా పడుకోవాలా లేదా ఉదయాన్నే నిద్రలేవాలా అనే చర్చ అసలు విషయాన్ని పక్కదారి పట్టిస్తుంది. మన శరీరం అన్నింటికంటే ఎక్కువగా కోరుకునేది క్రమబద్ధమైన, ఎటువంటి ఆటంకాలు లేని నిద్ర అని నిపుణులు చెబుతున్నారు

ఆరోగ్యకరమైన నిద్ర కోసం :

స్థిరమైన సమయాలు : వీకెండ్స్‌తో సంబంధం లేకుండా ప్రతిరోజూ దాదాపు ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, ఒకే సమయానికి నిద్రలేవడం అలవాటు చేసుకోవాలి.

సమయాన్ని తగ్గించవద్దు : సినిమాలు, ఫోన్లు లేదా ఆఫీస్ పని కోసం నిద్ర సమయాన్ని 7 గంటల కంటే తగ్గించుకోకుండా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.

సహజ వెలుతురు : వీలైనప్పుడల్లా ఉదయపు ఎండ తగిలేలా చూసుకోండి. ఇది శరీర జీవ గడియారాన్ని ప్రకృతితో ముడిపెట్టి, ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి సహాయపడుతుంది.

పరిశోధన మూలాలు :

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519507/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8602722/

https://www.sleepfoundation.org/sleep-hygiene

NOTE : ఇక్కడ మీకు అందించిన ఆరోగ్య సమాచారం, సూచనలు అన్నీ మీ అవగాహన కోసం మాత్రమే. శాస్త్ర పరిశోధనలు, అధ్యయనాలు, వైద్య, ఆరోగ్య నిపుణుల సూచనల ప్రకారమే మేము ఈ సమాచారాన్ని అందిస్తున్నాం. కానీ, వీటిని పాటించే ముందు కచ్చితంగా మీ వ్యక్తిగత వైద్యుల సలహాలు తీసుకోవడమే మంచిది.

శబ్దమే ఔషధం! - ఒత్తిడికి చెక్ పెట్టే ‘సౌండ్ హీలింగ్’ గురించి తెలుసా?

శుక్లాల ఆపరేషన్ - ఈ "అపోహలు" వద్దంటున్న నిపుణులు!