ETV Bharat / technology

E10 ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਨੇ ਇੰਜਣ ਦੇ ਰਬੜ ਪੁਰਜ਼ੇ, ਹੋਇਆ ਖੁਲਾਸਾ

E10 ਫਿਊਲ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਦੇ ਰਬਰ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

E20 DAMAGE RUBBER PARTS IN CARS
E20 DAMAGE RUBBER PARTS IN CARS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Tech Team

Published : July 8, 2026 at 10:56 AM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ਹੈਦਰਾਬਾਦ: ARAI ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ E10 ਫਿਊਲ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਇੰਜਣ ਦੇ ਰਬੜ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟਾਈਮਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਮੰਨੀਏ, ਤਾਂ ARAI ਦੀ ਸਟੱਡੀ, ਜਿਸਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ E20 ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ E10 ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਜ਼, ਗਾਸਕੇਟ, ਸੀਲ ਅਤੇ O-ਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਰਬੜ ਪੁਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਟੱਡੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ARAI ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ E10 ਇੰਜਣ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂਕਿ E20 ਫਿਊਲ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਠੀਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ BS6-ਟਰਬੋਚਾਰਜਡ ਅਨੁਕੂਲ ਇੰਜਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਜੋ 265 ਘੰਟੇ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਜਣ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਦੋ ਅਣਜਾਣ OEM ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 400 ਘੰਟੇ ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਜਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 800 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਗਜ਼ੌਸਟ ਵਾਲਵ ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਮੈਕਨੀਕਲ ਖਰਾਬੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, TOI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖਰਾਬੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2,000 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਦੋਪਹੀਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ E10-ਅਨੁਕੂਲ ਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮੇਟਲ ਪੁਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਖੁਦ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਵੀ ਤੈਅ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਿਹਾ। ARAI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ E10 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਊਲ ਦੀ ਖਪਤ 2 ਤੋਂ 6 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਈ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ E20 ਅਨੁਕੂਲ ਫਿਊਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਖਬਰਾਂ ਆਉਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫਿਊਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਈ OEMs ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ E20 ਫਿਊਲ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਸਮੱਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ E10 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਫਿਊਲ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ PIL ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਸਪਲਾਈਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ E20 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, PIL ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-