ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਕੱਲ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਲੱਗੇਗਾ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ?
ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ ਤੋਂ 28 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੈ।
Published : August 27, 2026 at 4:35 PM IST
ਹੈਦਰਾਬਾਦ: ਅੱਜ ਰਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਕੱਲ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖੇਗਾ।
ਨਾਸਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਦੇ ਉਦੋਂ ਚੰਦ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਚੰਦ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦ 'ਤੇ ਪਰਛਾਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਚੰਦ ਢੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅੱਜ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਆਕਾਸ਼ੀ ਘਟਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। 27 ਅਗਸਤ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਨੁਭਵ ਦੇਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਲਵੇਗਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 'ਬਲੱਡ ਮੂਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 96 ਫੀਸਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਿਰਫ਼ 4 ਫੀਸਦੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਚੰਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ 'ਬਲੱਡ ਮੂਨ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ।
ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚੰਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦ ਇੱਕੋ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ 'ਚ ਆਉਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ ਸਾਡੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:_
- ਅੰਸ਼ਕ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ: ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਚੰਦ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
- ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ: ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਵੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੀ ਚੰਦ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਦ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 'ਬਲੱਡ ਮੂਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
'ਬਲੱਡ ਮੂਨ' ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 96.2% ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਰਛਾਵੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਚੰਦ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਿਨਾਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਿੱਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ?
ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 3.3 ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਹਰੇਕ ਪੜਾਅ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ (ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ) ਅਤੇ ਪੋਰਟਲੈਂਡ (ਓਰੇਗਨ) ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਜੈਕਸਨਵਿਲ ਵਰਗੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ?
ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਯੂਕੇ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦਿਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਿੱਧੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਔਨਲਾਈਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ
- ਨਾਸਾ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ: ਨਾਸਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੈਮਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ 28 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਨਾਸਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਜਾਂ ਨਾਸਾ+ ਐਪ 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (Timeanddate.com): ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜੋ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ HD ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੇਗੀ।
- ਵਰਚੁਅਲ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ: ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਰੋਬੋਟਿਕ ਟੈਲੀਸਕੋਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰੇਗੀ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ: ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਪਣੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ 28 ਅਗਸਤ ਸਵੇਰੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ 09:43 ਵਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ X ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ #LunarEclipse ਜਾਂ #BloodMoon ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-
