ETV Bharat / technology

ਫੋਨ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ, ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ?

ਡੀਜੀਸੀਏ ਨੇ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

POWER BANKS BANNED ON FLIGHTS
POWER BANKS BANNED ON FLIGHTS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Tech Team

Published : January 5, 2026 at 12:49 PM IST

2 Min Read
Choose ETV Bharat

ਹੈਦਰਾਬਾਦ: ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲਿਥੀਅਮ ਬੈਟਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਡੀਜੀਸੀਏ) ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਲਿਥੀਅਮ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਟਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇੰਡੀਗੋ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜ਼ਖਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਡੀਜੀਸੀਏ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ।

ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ

  1. ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਪਾਵਰ ਸਾਕਟ ਨਾਲ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਨਾ ਜੋੜੋ।
  2. ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਵਰਹੈੱਡ ਬਿਨ ਜਾਂ ਚੈੱਕ-ਇਨ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਖੁਦ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਵੱਖਰੇ ਸਾਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
  3. ਸਿਰਫ਼ 100 ਵਾਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਹੀ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 27,000mAh ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ।
  4. ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰ ਗਰਮੀ, ਧੂੰਆਂ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਗੰਧ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੈਬਿਨ ਕਰੂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਿਥੀਅਮ ਬੈਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ?

  1. ਜੇਕਰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੰਤਰ ਬੰਬ ਵਾਂਗ ਫਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਓਵਰਹੈੱਡ ਬਿਨ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੱਭਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  2. ਲਿਥੀਅਮ ਬੈਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਰਜਿੰਗ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੈਟਰੀਆਂ, ਮਾੜੇ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  3. ਲਿਥੀਅਮ ਬੈਟਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ, ਆਮ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਛੱਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
  4. ਆਕਸੀਜਨ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੜ ਜਾਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਨਿਕਲੇਗੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  5. ਡੀਜੀਸੀਏ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਰੀ ਪੂਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

  1. ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਨਾ ਲਿਜਾਓ।
  2. ਜੇਕਰ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੁੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
  3. ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਓਵਰਹੀਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਟੋ ਕੱਟ-ਆਫ ਵਰਗੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੋਣ।
  4. ਜੇਕਰ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਵਰਤੋਂ ਦੌਰਾਨ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
  5. ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਜ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
  6. ਸਸਤੇ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਵਾਲੇ, ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-