National Sports Day 2026: ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕੌਮੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ?

ਹੈਦਰਾਬਾਦ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 29 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ 28 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 30 ਅਗਸਤ, 2026 ਤੱਕ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਥੀਮ "ਭਾਰਤ ਖੇਡੇਗਾ, ਭਾਰਤ ਜਿੱਤੇਗਾ।"

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੀ 121ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਕੌਣ ਸਨ?

ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ, 1905 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ) ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਸਮੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਡ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਂਦਨੀ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 'ਚੰਦ' ਉਪਨਾਮ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦਾ ਹਾਕੀ ਕਰੀਅਰ

ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 1926 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 400 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ 3 ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਦਿਵਾਏ।

1. 1928 ਐਮਸਟਰਡਮ ਓਲੰਪਿਕ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 14 ਗੋਲ ਕੀਤੇ।
2. 1932 ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਓਲੰਪਿਕ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮੁੜ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
3. 1936 ਬਰਲਿਨ ਓਲੰਪਿਕ: ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ 8-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।

ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਕੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਨਾਮ 2002 ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਹਾਕੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਵੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਖੇਲ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਰਮਨ ਚਾਂਸਲਰ, ਅਡੌਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ, ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਬਰਲਿਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ।