ਹੋਲੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦੀਆਂ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
Published : March 1, 2026 at 12:09 PM IST
HOLI 2026: ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਹੌਲੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸੱਤਯੁੱਗ ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਲੀ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਹੋਲੀ ਨੂੰ ਹੋਲਿਕਾ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਫੱਗਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਹੋਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਮਨੀ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਹੋਲਿਕਾਤਸਵ, ਫੱਗੂਆ, ਡੋਲ ਯਾਤਰਾ (ਬੰਗਾਲ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਗਾ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ)। ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਲੀ 4 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਸੰਤ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਹੋਲੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਥਾਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਹੋਲਿਕਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਇਹ ਕਥਾ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਹਿਰਨਿਆਕਸ਼ੀਪੂ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸੀ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਿਰਨਿਆਕਸ਼ੀਪੂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦੈਂਤ ਭੈਣ ਹੋਲਿਕਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਹੋਲਿਕਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਈ। ਹਿਰਨਿਆਕਸ਼ੀਪੂ ਦੀ ਭੈਣ ਹੋਲਿਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਲਿਕਾ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਲੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਛੋਟੀ ਹੋਲੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਰੰਗੀਨ ਹੋਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਧਾ ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਹੋਲੀ
ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਹੋਲੀ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਰਾਧਾ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਇਸ ਦਰਦ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁਰਝਾ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਮੁਰਝਾ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੱਕਾ ਮਾਹੌਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਰਾਧਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਫਿਰ ਖਿੜ ਗਈ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਧਾ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਧਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਹੋਲੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਇਹ ਹੋਲੀ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ, ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸਤਯੁਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਘੂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਰਘੂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੋਂਡਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਰਘੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਗੁਰੂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਫਿਰ ਢੋਂਡਾ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਲੀ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਾਰਨ ਢੋਂਡਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ, ਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਨਾ ਸੱਪਾਂ ਜਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਫਿਰ ਹੋਲਿਕਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੁਝਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘਾਹ, ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਗੁਰੂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀ ਸੜ ਗਈ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਹੋਲਿਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਣ, ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੰਡ ਕੇ ਹੋਲੀ ਮਨਾਈ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਸਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਵ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਦਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਪਾਰਵਤੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਥੱਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ।
ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਾਮਦੇਵ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਮਾਧੀ ਤੋਂ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੀ ਸਮਾਧੀ ਤੋਂ ਜਾਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਆਮ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਦਰਅਸਲ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਜਲਣ ਜਾਂ 'ਕਾਮ ਵਿਲਾਸ' ਵਜੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 'ਕਮਨ ਪਾਂਡੀਗਾਈ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-
