ETV Bharat / lifestyle

ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਤੋਂ ਹੋਏਗਾ ਬਚਾਅ!

ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

HEART HEALTHY FOODS
HEART HEALTHY FOODS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : January 7, 2026 at 1:12 PM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

HEART HEALTHY FOODS: ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਈ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਭੋਜਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਲਾਂ ਦੇ ਜੂਸ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਫਲ਼ੀਦਾਰ, ਗਿਰੀਦਾਰ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸਾਮਲ ਕਰੋ ਜਦਕਿ ਸੋਡੀਅਮ, ਖੰਡ, ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਓ।

ਦਿਲ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ

ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਖੁਰਾਕ: ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਖੁਰਾਕ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰੀਸ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਰਗੇ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਰਾਕ ਦਿਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਰਾਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ucdavis.edu ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ: ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ 'ਕੀ ਖਾਣਾ ਹੈ' ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਕਦੋਂ ਖਾਣਾ ਹੈ' 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਭਰ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਖਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੋਟਾਪਾ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ: ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਚਰਬੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਹੋਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ, ਜੋ ਖੂਨ ਦੇ ਗੇੜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

DASH ਖੁਰਾਕ: DASH ਖੁਰਾਕ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2026 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਰਾਕ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਵਰਗੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ DASH ਖੁਰਾਕ ਦਿਲ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਕਰੋਨਿਊਟ੍ਰੀਐਂਟਸ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ, ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਘੱਟ-ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ਼ੀਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੂਖਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਾਲੀਓ ਡਾਈਟ: ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ 10,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਪਾਲੀਓ ਡਾਈਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੇਓਕਲੀਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਲੀਓ ਡਾਈਟ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਚਰਬੀ ਰਹਿਤ ਮੀਟ, ਮੱਛੀ, ਅੰਡੇ, ਗਿਰੀਦਾਰ ਅਤੇ ਬੀਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੁਰਾਕ: ਇਹ ਖੁਰਾਕ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਭੋਜਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਭੋਜਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 70-80% ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾੜ-ਵਿਰੋਧੀ ਖੁਰਾਕ: ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦਿਲ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਘੱਟ ਕਾਰਬ ਅਤੇ ਕੀਟੋ ਡਾਈਟ: ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਡਾਈਟ ਕਾਰਬ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ 2026 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਚੰਗੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਘੱਟ ਸੋਡੀਅਮ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ: ਲੂਣ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ, ਖਾਣ ਨਾਲ ਦਿਲ ਅਤੇ ਧਮਨੀਆਂ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਚਕਦਾਰ ਖੁਰਾਕ: ਲਚਕਦਾਰ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਮਾਸ ਦੀ ਖਪਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-