ETV Bharat / lifestyle

ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ? ਜਾਣੋ

ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

NAVEL OIL BENEFITS
NAVEL OIL BENEFITS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : January 9, 2026 at 3:26 PM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਕਿਰੀਆ ਬਿਹਤਰ, ਚਮੜੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਫਟੇ ਹੋਏ ਬੁੱਲ੍ਹ ਠੀਕ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧੁੰਨੀ ਪੇਟ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਤਲੀ ਚਮੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੁੰਨੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਧੁੰਨੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ, ਪਾਚਨ, ਹਾਰਮੋਨਸ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸਵੈ-ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਟੇ ਹੋਏ ਬੁੱਲ੍ਹ, ਖੁਸ਼ਕੀ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਸੋਜ) ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

IREMIA ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਮਾਹਿਰ ਪ੍ਰੀਤੀ ਚੱਢਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਦਾਮ, ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਤੇਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।-IREMIA ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਪ੍ਰੀਤੀ ਚੱਢਾ

ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਤੇਲ ਫਾਇਦੇਮੰਦ?

ਕੈਸਟਰ ਆਇਲ: ਕੈਸਟਰ ਆਇਲ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੋਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਖੁਸ਼ਕੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੀ ਹਲਕੀ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਗਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਧੁੰਨੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਾ ਨਮੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ।

ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ: ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਤੰਗ ਕੱਪੜਿਆਂ ਜਾਂ ਪਸੀਨੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਜਲਣ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਹਲਕੀ ਬਣਤਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ। ਇਸਦੀ ਹਲਕੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੌਣ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਹਿਸਾਸ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।

ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ: ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਆਪਣੇ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਠੋਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੇਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਠੰਢੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ। ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸਮਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬਦਾਮ ਦਾ ਤੇਲ: ਬਦਾਮ ਦਾ ਤੇਲ ਹਲਕਾ, ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਧੁੰਨੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਵਰਤੋਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿੱਚ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਫਾਇਦੇ ਡੂੰਘੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ: ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਪੇਟ ਦੇ ਕੜਵੱਲ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋ ਦਾ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਪੈਚ ਟੈਸਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਕੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਪਤਲਾ ਕਰਕੇ ਵਰਤੋ। ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਧੁੰਨੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ?

ਸਾਫ਼ ਚਮੜੀ ਤੇਲ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਫਸਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੁੰਨੀ ਨੂੰ ਧੋਵੋ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਭ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਲਣ, ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਧੱਫੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-