ETV Bharat / lifestyle

ਮਿਰਚਾਂ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਹੋ ਰਹੀ ਜਲਣ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਅਪਣਾਓ ਇਹ 4 ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਿਰਚਾਂ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਜ਼ਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

BENEFITS OF EATING GREEN CHILIES
ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਲਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰਾਹਤ ਪਾਈਏ? (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : November 7, 2025 at 4:25 PM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸਗੋਂ ਸੁਆਦ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾਪਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਪਸੈਸਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਜਲਣ ਅਤੇ ਗਰਮਾਹਟ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਤਣੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਿੱਟਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਿਰਚਾਂ ਅਜਿਹੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਜਲਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਰਚਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਜਲਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਿਰਚਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।

ਮਿਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ

ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ (ਫੋਲੇਟ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ), ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ, ਬੀਟਾ-ਕੈਰੋਟੀਨ, ਲੂਟੀਨ, ਜ਼ੈਕਸਾਂਥਿਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ ਅਤੇ ਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇਪਨ ਕਾਰਨ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਲਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰਾਹਤ ਪਾਈਏ?

ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਮਿਰਚਾਂ ਕਾਰਨ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਤੁਸੀਂ ਠੰਡੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਕਰੀਮ ਵੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਜਾਂ ਦਹੀਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਤਾਜ਼ਾ ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲੋਵੇਰਾ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਿਰਚਾਂ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਲਗਾਓ। ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਜਲਣ ਲਈ ਐਲੋਵੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।

ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਮਿਰਚਾਂ ਕਾਰਨ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ: ਜੇਕਰ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਕੱਟਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਚਟਣੀ ਪੀਸਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਖਾਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ

ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:-

ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ : ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਪਸੈਸੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ: ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ, ਸੀ ਅਤੇ ਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਲੋਰੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਲੋਰੀ ਬਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ: ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਲ ਅਤੇ ਧਮਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਠੀਏ ਤੋਂ ਰਾਹਤ: ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਕੈਪਸੈਸਿਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਠੀਏ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-