ETV Bharat / lifestyle

ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਪੇਟ ਲਈ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸਮੱਸਿਆ, ਜਾਣੋ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ?

ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

DISADVANTAGES OF OVEREATING
DISADVANTAGES OF OVEREATING (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : January 6, 2026 at 11:03 AM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ਗਲਤ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਪ੍ਰਤੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਸੁਆਦ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?

ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ: ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੰਡ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾੜੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਗੈਸ ਅਤੇ ਅਲਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਫਾਈਂਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਖੰਡ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ, ਜੋ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨਕਲੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ: ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਕਲੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਦੋਵੇਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਟਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਲਿਆ ਭੋਜਨ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ: ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਆਟਾ, ਨਕਲੀ ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਇਮਲਸੀਫਾਇਰ, ਮਿੱਠੇ, ਰੰਗ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਾਰਟੀਕਲ, ਨੈਨੋਪਾਰਟਿਕਲ ਪੇਟ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ?

  1. ਯੋਗਾ: ਯੋਗਾ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੀਰਭਦਰਾਸਨ, ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ, ਸ਼ਲਭਾਸਨ, ਮਲਸਾਨ, ਉਸਰਾਸਨ ਅਤੇ ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ ਵਰਗੇ ਆਸਣ ਕਰੋ।
  2. ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਹਾਰਵਰਡ ਹੈਲਥ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਐਡਰੇਨਾਲੀਨ ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਸਤ, ਕਬਜ਼, ਪੇਟ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  3. ਚੰਗੀ ਚਰਬੀ: ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ, ਘਿਓ, ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ, ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਆਦਿ ਚੰਗੀ ਚਰਬੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  4. ਸੈਰ: ਸੈਰ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬੈਠਣ ਜਾਂ ਲੇਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਮਿੰਟ ਸੈਰ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
  5. ਅਨਾਜ: ਅਨਾਜ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਸੁਪਰਫੂਡ ਹੈ। ਸਾਮਾ, ਕੋਰਾ, ਰਾਗੂ ਆਦਿ ਅਨਾਜ ਨਾਸ਼ਤੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ, ਸਨੈਕਸ, ਰਾਤ ​​ਦੇ ਖਾਣੇ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-