ETV Bharat / lifestyle

ਕੀ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੰਕੇਤ? ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਜਾਣ ਲਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ...

ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

HANDS SWEATING CAUSES
HANDS SWEATING CAUSES (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : February 25, 2026 at 12:54 PM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

HANDS SWEATING CAUSES: ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਵਜ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਦੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਨੂੰ ਪਾਮਰ ਹਾਈਪਰਹਾਈਡ੍ਰੋਸਿਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਬੇਅਰਾਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਕਿਉਂ ਆਉਦਾ ਹੈ?

ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਉਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤੇਜਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਗਨਲ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਾਈਪਰਹਾਈਡ੍ਰੋਸਿਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਡੋਕਰੀਨ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ

ਜਦੋਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਚਾਨਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਲਾਜ

ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਐਂਟੀਪਰਸਪਿਰੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੇ ਛੇਦ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਆਇਨਟੋਫੋਰੇਸਿਸ ਨਾਮਕ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਬੋਟੌਕਸ ਟੀਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਸਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਉਪਾਅ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ?

  1. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਵੀ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  2. ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
  3. ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖੋ।
  4. ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਤੋਂ ਬਣੇ ਰੁਮਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  5. ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਸੀਨਾ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਨਾ ਸਮਝੋ ਸਗੋ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-