ETV Bharat / international

ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ

ਇੱਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

IRAN OVER ECONOMIC CRISIS
ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (AP)
author img

By AP (Associated Press)

Published : January 1, 2026 at 4:17 PM IST

2 Min Read
Choose ETV Bharat

ਦੁਬਈ: ਤਹਿਰਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ। ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸੇਵਕ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਈਰਾਨੀ ਰਿਆਲ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਲਗਭਗ 1.42 ਮਿਲੀਅਨ ਈਰਾਨੀ ਰਿਆਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 42.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ ਕਿਆਨ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਕੋਲ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਈਰਾਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸਬੰਧਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਸੀਜ ਫੋਰਸ ਨਾਲ ਇੱਕ 21 ਸਾਲਾ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ IRNA ਨੇ ਇੱਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਸੀਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਟੂਡੈਂਟ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਲੋਰੇਸਤਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਸਈਦ ਪੌਰਾਲੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਮੌਤ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ। ਪੌਰਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗਾਰਡ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ।" ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 13 ਹੋਰ ਬਾਸੀਜ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੁਆਰਾ ਭੜਕਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤਹਿਰਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕੌਹਦਸ਼ਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।