ETV Bharat / health

ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਬਚਾਅ ਲਈ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਓ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ

ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

STOMACH HEALTH FOODS
STOMACH HEALTH FOODS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Health Team

Published : March 4, 2026 at 11:38 AM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

ਜੇਕਰ ਮਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਢਿੱਡ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਢਿੱਡ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਢਿੱਡ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਢਿੱਡ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਢਿੱਡ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਢਿੱਡ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਸੁਆਦ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦਿਮਾਗ ਯਾਨੀ ਕਿ ਢਿੱਡ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਢਿੱਡ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ?

  1. ਮਿਠਾਈਆਂ: ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾੜੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਗੈਸ ਅਤੇ ਅਲਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਰ ਰਿਫਾਈਂਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
  2. ਨਕਲੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ: ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਨਕਲੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਦੋਵੇਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  3. ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੋਜਨ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
  4. ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ: ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਫਾਇੰਡ ਆਟਾ, ਨਕਲੀ ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਚਰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਤੜੀਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤਣਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਇਮਲਸੀਫਾਇਰ, ਮਿੱਠੇ, ਰੰਗ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਾਰਟੀਕਲ ਅਤੇ ਨੈਨੋਪਾਰਟਿਕਲ ਢਿੱਡ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?

ਸਿਹਤਮੰਦ ਅੰਤੜੀਆਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਦਲਾਅ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ:-

  1. ਯੋਗਾ: ਯੋਗਾ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਵੀਰਭਦਰਾਸਨ, ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ, ਸ਼ਲਭਾਸਨ, ਮਲਸਾਨ, ਉਸ਼ਟਰਾਸਨ ਅਤੇ ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ ਵਰਗੇ ਆਸਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
  2. ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਹਾਰਵਰਡ ਹੈਲਥ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਐਡਰੇਨਾਲੀਨ ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਸਤ, ਕਬਜ਼, ਢਿੱਡ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
  3. ਚੰਗੀ ਚਰਬੀ: ਵਾਧੂ ਵਰਜਿਨ ਜੈਤੂਨ ਦਾ ਤੇਲ, ਘਿਓ, ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ, ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਆਦਿ ਚੰਗੀ ਚਰਬੀ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਰੋਤ ਹਨ।
  4. ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ: ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਢਿੱਡ 'ਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਰਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  5. ਸੈਰ ਕਰਨਾ: ਸੈਰ ਅਤੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਮਿੰਟ ਸੈਰ ਕਰੋ, ਬੈਠਣ ਜਾਂ ਲੇਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ।
  6. ਅਨਾਜ: ਅਨਾਜ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਸਾਮਾ, ਕੋਰਾ ਅਤੇ ਰਾਗੂ ਵਰਗੇ ਅਨਾਜ ਨਾਸ਼ਤੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ, ਸਨੈਕਸ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-