ਕਿਹੜੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰ? ਜਾਣੋ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਰਾਏ
ਕੁਝ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ?
Published : February 25, 2026 at 10:56 AM IST
ਸਿਰਮੌਰ/ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼: ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਚਮਕਦਾਰ ਟੂਥ ਬੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਟੁੂਥ ਪੇਸਟ ਆਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਸੜਨ, ਪਾਇਓਰੀਆ ਅਤੇ ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਸਰਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਦਾਤੂਨ, ਘਰੇਲੂ ਮਾਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕੱਢਣ ਵਰਗੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।-ਸਿਰਮੌਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਯੁਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡਾ. ਇੰਦੂ ਸ਼ਰਮਾ
ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੰਦ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਸੂੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਮਿੰਟ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਸੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜਨ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।-ਡਾ. ਇੰਦੂ ਸ਼ਰਮਾ
ਦਾਤੁਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਨਿੰਮ, ਕਿੱਕਰ ਅਤੇ ਅਕਾਰਕਾਰਾ ਨਾਲ ਦਾਤੁਨ ਕਰਨਾ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿੰਮ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਟਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕਿੱਕਰ ਮਸੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਰਕਾਰਾ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਟੂਥ ਬੁਰਸ਼ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਕਈ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।-ਡਾ. ਇੰਦੂ ਸ਼ਰਮਾ
ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ
ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਹਲਦੀ, ਸੇਂਧਾ ਲੂਣ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਫਿਟਕਰੀ ਅਤੇ ਲੌਂਗ ਪਾਊਡਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੰਦਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਸੂੜੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਇਓਰੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਉਪਾਅ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਬਾਲਗ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।-ਡਾ. ਇੰਦੂ ਸ਼ਰਮਾ
ਦੰਦਾਂ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਤਰੀਕਾ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਗੰਦੂਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਸ਼ਧੀ ਤਰਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਮਸੂੜਿਆਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋਂ, ਤਿਲ ਜਾਂ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਤੇਲ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਤੇਲ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁਮਾਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਥੁੱਕਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੀਟਾਣੂ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਦੀ ਬਦਬੂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕਾ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।-ਡਾ. ਇੰਦੂ ਸ਼ਰਮਾ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-
