ETV Bharat / health

ਕਿਹੜੇ 7 ਭੋਜਨ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ? ਕਰ ਲਓ ਪਰਹੇਜ਼, ਨਹੀਂ ਤਾਂ...

ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

CANCER RISK FACTORS
CANCER RISK FACTORS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Health Team

Published : January 5, 2026 at 12:18 PM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਸਹੀਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਾਨ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਕਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾੜਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭੋਜਨ ਕਿਵੇਂ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਤੁਰੰਤ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ

ਤੇਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕਰਨਾ: ਸਾਡੇ ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਤੇਲ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਆਪਣੇ ਉਬਾਲ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਅਣੂ ਬਣਤਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। NCBI ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਲਡੀਹਾਈਡਜ਼ ਵਰਗੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਸੜੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ: ਕਬਾਬ, ਰੋਟੀਆਂ ਜਾਂ ਬਰੈੱਡਾਂ 'ਤੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਕਿਨਾਰੇ ਸੁਆਦੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੈਟਰੋਸਾਈਕਲਿਕ ਅਮੀਨ (HCAs) ਅਤੇ PAHs ਵਰਗੇ ਰਸਾਇਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਨ ਅਤੇ ਪੈਨਕ੍ਰੀਆਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਖਾਣਾ: ਨਾਈਟ੍ਰਾਈਟਸ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੌਸੇਜ, ਬੇਕਨ, ਹੈਮ ਅਤੇ ਸਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸੁਆਦ ਲਈ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। WHO ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਪੀਣਾ: NCBI ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ (65 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ) 'ਤੇ ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਪੀਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਅਨਾੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜ਼ਖ਼ਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ: ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਾਰ, ਸੁਆਦ ਵਾਲੇ ਓਟਸ, ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਡਾਈਟ ਬਿਸਕੁਟ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਆਦ, ਨਕਲੀ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਰੰਗ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ: ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣਾ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਹੈ। ਘੱਟ ਫਾਈਬਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਈਬਰ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 20 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫਾਈਬਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਗਰਮ ਕਰਨਾ: ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਗਰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦਣ ਨਾਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-