ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ, ਜਾਣੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਥਿਤੀ?

ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਇਬੋਲਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ (DRC) ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 26 ਮਈ ਤੱਕ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ (DRC) ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁੱਲ੍ਹ 906 ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ 223 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਬੋਲਾ ਕੀ ਹੈ?

ਇਬੋਲਾ ਇੱਕ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੈਮੋਰੇਜਿਕ ਬੁਖਾਰ ਵਾਇਰਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੰਮਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਦੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਬੋਲਾ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਖੂਨ, ਲਾਰ, ਪਸੀਨਾ, ਹੰਝੂ, ਬਲਗ਼ਮ, ਉਲਟੀ, ਟੱਟੀ, ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਵੀਰਜ) ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਇਬੋਲਾ ਕਿੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ?

ਇਬੋਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਵਾਇਰਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਔਸਤ ਮੌਤ ਦਰ ਲਗਭਗ 50 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵਹਿਣ, ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 17 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਕਾਂਗੋ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ (DGCA) ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। DGCA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਗਾਂਡਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਐਲਾਨ ਫਾਰਮ ਭਰਨਾ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਅਫਰੀਕਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

WHO ਨੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਸਮੇਤ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰਨ ਦੇ ਉੱਚ ਖ਼ਤਰੇ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਬੋਲਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਵਾਇਰਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਉੱਚ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ ਸਟ੍ਰੇਨ ਲਈ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਸਟ੍ਰੇਨ (ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ ਸਟ੍ਰੇਨ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੀਕਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਮਿਖਾਇਲ ਮੁਰਾਸ਼ਕੋ ਨੇ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਟੀਕਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਦੁਰਲੱਭ ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਗਾਂਡਾ ਤੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਵਾਪਸ ਆਈ ਇੱਕ 28 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਬੋਲਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਔਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਬੋਲਾ ਦੇ ਲੱਛਣ

ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋ ਤੋਂ 21 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਲੱਛਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਤੋਂ 10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:-

1. ਬੁਖ਼ਾਰ
2. ਠੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
3. ਕਮਜ਼ੋਰੀ
4. ਤੇਜ਼ ਸਿਰ ਦਰਦ
5. ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ

ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ

1. ਉਲਝਣ
2. ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
3. ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
4. ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਉਲਟੀਆਂ
5. ਦਸਤ
6. ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
7. ਘੱਟ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ
8. ਅਸਾਧਾਰਨ ਖੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਸੱਟ ਲੱਗਣਾ
9. ਇੱਕ ਲਾਲ ਧੱਫੜ ਜੋ ਖਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਦਰਦਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਿੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ
10. ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਗੁਦਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣਾ।

ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ

1. ਅੰਗ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ
2. ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸੋਜ
3. ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਕਮੀ (ਸਦਮਾ)
4. ਮੌਤ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

• ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਾਰਟ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ, ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ?
• ਥਾਇਰਾਇਡ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਦਿਲ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ, ਜਾਣੋ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ?
• ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਰਮੀ ਨੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਬਦਲਾਅ, ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ