ETV Bharat / health

ਕੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟਮਾਟਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਫੈਟ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਾਣੋ

ਟਮਾਟਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਵਾਦ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

IS RAW TOMATO GOOD FOR FATTY LIVER
IS RAW TOMATO GOOD FOR FATTY LIVER (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Health Team

Published : August 14, 2026 at 12:33 PM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

ਟਮਾਟਰ ਸਾਡੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਫੈਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਸੂਪਰਫੂਡ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਢਿੱਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਓਵਰਆਲ ਸਿਹਤ, ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਖਰਾਬ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਕਸਰਤ ਦੀ ਕਮੀ, ਮੋਟਾਪਾ ਜਾਂ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਰਗੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ...

ਸਟੱਡੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?

Nutrients ਜਨਰਲ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੱਚੇ ਟਮਾਟਰ ਖਾਂਦੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਾਲੋ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਪਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ MASLD ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟਮਾਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਮਾਟਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਫੈਟ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨਵੀਂ ਸਟੱਡੀ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

  1. ਪਹਿਲਾਂ ਗਰੁੱਪ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭੋਜਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਪਰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
  2. ਦੂਜਾ ਗਰੁੱਪ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਹਰੇ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਟਮਾਟਰ ਸੌਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।

ਲਗਭਗ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਦੋਨੋ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਫੈਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਟੱਡੀ ਦੌਰਾਨ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਫੈਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਤੀਜੇ ਉਮੀਦ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟਮਾਟਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਡਿਸਫੰਕਸ਼ਨ-ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਟੀਟੋਟਿਕ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰ ਫੈਟ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਮਾਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਕੋਪੀਨ ਇੱਕ ਪਾਵਰਫੁੱਲ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਫੈਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

MASLD ਕੀ ਹੈ?

MASLD ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਡਿਸਫੰਕਸ਼ਨ-ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਟੀਟੋਟਿਕ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰ-ਅਲਕੋਹਲ ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। MASLD ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪਰ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈਪੇਟਿਕ ਸਟੀਟੋਸਿਸ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੀਵਰ ਸੈੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੈਟ ਦਾ ਆਮ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। MASLD ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੋਟਾਪਾ ਜਾਂ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ MASLD ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਟੱਡੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇ

ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਸਟੱਡੀ: ਇਹ ਸਟੱਡੀ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਮਾਟਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਕੀ ਟਮਾਟਰ ਸਭ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ?

ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਟਾਪੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਗੰਭੀਰ ਲੀਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਸਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਸਾਸ ਦੋਨੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇ ਟਮਾਟਰ ਜਾਂ ਟਮਾਟਰ ਸਾਸ ਨੇ ਫੈਟ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਮਾਟਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਫੈਟ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਲੀਵਰ ਸਖ਼ਤ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਪੱਧਰ ਜਾਂ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਰ ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇਲਾਜ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

ਕਿਸਨੂੰ ਟਮਾਟਰ ਨਹੀਂ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ?

ਟਮਾਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਧੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਕੁਝ ਕੁਦਰਤੀ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਜੇਕਰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟਮਾਟਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਐਸੀਡਿਟੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੈਲੋਰੀ: ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਟਮਾਟਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।

ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?

ਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਫੈਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਖਾਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਸਹੀਂ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆਂ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਦਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 5 ਤੋਂ 10 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਕਰੋ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੈਰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾਓ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-