ਖਾੜੀ ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ਵੱਡਾ ਕਦਮ; ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ਹੈ।
Published : March 4, 2026 at 10:10 AM IST
ਮਾਸਕੋ: ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੂਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ "ਨਵੀਂ ਦਿਲਚਸਪੀ" ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਰੂਸੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
ਰੂਸੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸੀਆ 1 ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।" ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਊਰਜਾ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਸੰਕਟ
ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਦਾ ਰੁਕਾਵਟ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਲੱਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ (20%) ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (LNG) ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਤੰਗ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਯੂਏਈ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ) ਤੋਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ 85% ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰੂਸ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੂਸੀ ਮੀਡੀਆ (NTV) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ "ਭਾਰੀ ਛੋਟਾਂ" ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਰੁਖ਼
ਨੋਵਾਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (EU), ਜਿਸਨੇ ਰੂਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
