ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ HPV ਟੀਕਾਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ, ਜਾਣੋ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੇਗਾ ਟੀਕਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 80,000 ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Published : February 24, 2026 at 9:16 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਮਨੁੱਖੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ (HPV) ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ETV ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮਯੋਗ ਕੈਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ।
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ: ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀ
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 80,000 ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਅਤੇ 42,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ (HPV) ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਕਰਮਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ HPV ਕਿਸਮਾਂ 16 ਅਤੇ 18।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਕਾਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੋਕਥਾਮਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। HPV ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ HPV ਲਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕ ਕੇ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੱਲ ਕਰੇਗਾ।
HPV ਟੀਕਾਕਰਨ: ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ
HPV ਟੀਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਇਹ ਟੀਕੇ-ਕਵਰ ਕੀਤੇ HPV ਕਿਸਮਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ 93-100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਜੀਵ ਟੀਕਾ ਹੈ, ਇਹ HPV ਲਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 500 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ,"ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਗਾਰਡਾਸਿਲ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਚਤੁਰਭੁਜ HPV ਟੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ HPV ਕਿਸਮਾਂ 16 ਅਤੇ 18, ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਮਾਂ 6 ਅਤੇ 11 ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਭਾਰਤ 160 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 160 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ HPV ਟੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, 90 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ ਸਿੰਗਲ-ਡੋਜ਼ ਐਚਪੀਵੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਟੀਕਾਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਚਪੀਵੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ, ਪ੍ਰੀ-ਕੈਂਸਰਸ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਭਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਹੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ
ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ। ਇਹ ਉਹ ਉਮਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਐਚਪੀਵੀ ਟੀਕਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਵੈਇੱਛਤ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਐਚਪੀਵੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਿਰਫ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਅਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰ (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ), ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ (ਸੀਐਚਸੀ), ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਹਰੇਕ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸੈਸ਼ਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਹੁਨਰਮੰਦ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਘਟਨਾਵਾਂ (ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਹੋਣਗੇ। ਸਾਰੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 24x7 ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਟੀਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਇਕਸਾਰ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮਰਥਿਤ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ HPV ਟੀਕੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ Gavi (ਟੀਕਾ ਅਲਾਇੰਸ) ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ Gardasil ਟੀਕਾ—ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਰੱਗ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਖਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਕੋਲਡ-ਚੇਨ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੀਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ
ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ HPV ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜਾ-ਮੁਖੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ, ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਕਸਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਤਿਆਰੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ 14 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਲਈ HPV ਟੀਕਾਕਰਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "HPV ਟੀਕਾਕਰਨ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ ਹੈ ਜੋ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਮਾਪੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ-ਮੁਕਤ ਭਵਿੱਖ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
