SC ਵਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ NCERT ਦਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹਿੱਸਾ ਆਨਲਾਈਨ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ, ਜਾਣੋ ਮਾਮਲਾ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ NCERT ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਹੀ ਹੈ।

By Sumit Saxena
Published : February 26, 2026 at 2:02 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਨੇ 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCERT)' ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਮਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
"NCERT ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ"
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਜੋਇਮਲਿਆ ਬਾਗਚੀ ਅਤੇ ਵਿਪੁਲ ਪੰਚੋਲੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਾਲਿਸਟਰ ਜਨਰਲ ਤੁਸ਼ਾਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਅਤੇ NCERT ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।"
NCERT ਪ੍ਰੈਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, CJI ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।"
ਬੈਂਚ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਸੀਜੇਆਈ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, "ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕਦਮ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਗੇ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਲੰਬਿਤ ਹਨ।"
"ਅੱਜ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ"
ਤੁਸ਼ਾਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਵਧਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।"
32 ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਪਸ ਲਈਆਂ
ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 32 ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਪਸ ਲਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਪੂਰੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੇਗੀ। ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਗੇ।"
ਪੂਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹਨ। ਮਾਪੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਗੇ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਰਗ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹੈ।" ਜਸਟਿਸ ਬਾਗਚੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਭਾਗ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੌਣ ਹੈ।"
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਜ਼ਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ! ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਰੋਕਾਂਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।"

