NCERT ਨੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ 'ਤੇ ਗਲਤ ਕੰਟੈਂਟ ਲਈ ਮੰਗੀ ਮੁਆਫੀ, ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਵਾਪਸ
ਐਨਸੀਈਆਰਟੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
Published : February 26, 2026 at 12:35 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCERT) ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ "ਗਲਤ ਪਾਠ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਗਲਤੀ" ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਗਲਤ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਛਪੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, NCERT ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ, "ਐਕਸਪਲੋਰਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ: ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ, ਭਾਗ II," 24 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ (ਪੰਨੇ 125-142) ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਾਕਰੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 4 ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ "ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ" ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
NCERT ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ
ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿਭਾਗ (ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ) ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਨੋਟਿਸ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। NCERT ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸੇ ਦੀ ਇਨ-ਬਿੰਨ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। NCERT ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ''ਇਸਦਾ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਤਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਗਲਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ NCERT ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ 'ਚ NCERT ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ 'ਨਵੀਆਂ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਾਖਰਤਾ, ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, NCERT ਰਚਨਾਤਮਕ ਫੀਡਬੈਕ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ 2026-27 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।'
NCERT ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਮੰਗੀ ਮੁਆਫੀ
NCERT ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। 2026-27 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੀਜੀ ਸੁਰਿਆਕਾਂਤ ਨੇ ਜਤਾਈ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ
NCERT ਦੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਲਿਸਟਰ ਜਨਰਲ ਤੁਸ਼ਾਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਗਲਤੀ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ, ਪਰ CJI ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕਦਮ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। CJI ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗਲਤੀ ਲਈ UGC ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। CJI ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਸਨ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। CJI ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।'
SG ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।" ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਇਸਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਖੁਦ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ। ਐਸਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸਦਾ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਭਾਗ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੇ।"
