'ਭੀੜ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂਂ' ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ 'ਚ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ, 12 ਮੁਲਜ਼ਮ ਕੀਤੇ ਬਰੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਕੜਕੜਡੂਮਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 2020 ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 12 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਧੀਕ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਪ੍ਰਵੀਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਭੀੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

ਬਰੀ ਕੀਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਨਾ...

ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਬਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕੇਸ਼ ਸੋਲੰਕੀ, ਪੰਕਜ ਸ਼ਰਮਾ, ਅੰਕਿਤ ਚੌਧਰੀ, ਪ੍ਰਿੰਸ, ਜਤਿਨ ਸ਼ਰਮਾ, ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਠਾਕੁਰ, ਵਿਵੇਕ ਪੰਚਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ ਚੌਧਰੀ, ਸੁਮਿਤ ਚੌਧਰੀ, ਟਿੰਕੂ ਅਰੋੜਾ, ਸੰਦੀਪ ਅਤੇ ਸਾਹਿਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਤਲ, ਦੰਗਾ ਅਤੇ ਡਕੈਤੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਬਿਆਨ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਹਿਮ ਗਵਾਹ

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਭੀੜ ਨਾਲ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਉਸ ਭੀੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੰਨਤੋੜ ਕੀਤੀ, ਲੁੱਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲਗਾਈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਦੇ ਗਵਾਹ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਨੇ ਦਿਨੇਸ਼ ਰਾਜਪੂਤ ਨੂੰ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਗਵਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਬਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕੇਸ਼ ਸੋਲੰਕੀ, ਪੰਕਜ ਸ਼ਰਮਾ, ਅੰਕਿਤ ਚੌਧਰੀ ਉਰਫ ਫੌਜੀ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਉਰਫ ਡੀਜੇ ਵਾਲਾ, ਜਤਿਨ ਸ਼ਰਮਾ ਉਰਫ ਰੋਹਿਤ, ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਠਾਕੁਰ, ਵਿਵੇਕ ਪੰਚਾਲ ਉਰਫ ਨੰਦੂ, ਰਿਸ਼ਭ ਚੌਧਰੀ ਉਰਫ ਤਪਸ, ਸੁਮਿਤ ਚੌਧਰੀ ਉਰਫ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਟਿੰਕੂ ਅਰੋੜਾ, ਸੰਦੀਪ ਉਰਫ ਮੋਗਲੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਲ ਉਰਫ ਬਾਬੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ (ਆਈਪੀਸੀ) ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 144, 147, 148 ਅਤੇ 149 ਦੇ ਤਹਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਕੱਠ ਅਤੇ ਦੰਗੇ ਕਰਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤੇ ਸਨ।

"ਸਿਰਫ਼ ਭੀੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ"

ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਭੀੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੀੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਕੋਲ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਕੱਠ ਦੌਰਾਨ ਹਥਿਆਰ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 144 ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।

ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ 53 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ

28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਫਰਵਰੀ 2020 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਰਸਲੀਨ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਜੌਹਰੀਪੁਰ ਚੌਰਾਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਨਾਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ 53 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 200 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

• ਪੈਰਿਸ: PSG ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਖਿਤਾਬ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ, 45 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ
• 1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ: ਜਨਕਪੁਰੀ ਹਿੰਸਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਕੀਤਾ ਜਾਰੀ
• 1984 ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ: ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਵਿਰੁੱਧ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਗਵਾਹ, ਇੱਕ ਵਿਰੁੱਧ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ
• Sajjan Kumar Passed Away: 1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਮੌਤ