ETV Bharat / lifestyle

LPG ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ, ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ

ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

GAS CYLINDER SAFETY TIPS
GAS CYLINDER SAFETY TIPS (Getty Image)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : June 19, 2025 at 11:24 AM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜੇਬ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਐਲਪੀਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੁਸ਼ਲ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੀਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਗੈਸ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਆਧੁਨਿਕ ਗੈਸ-ਅਧਾਰਤ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਅਸਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਗੈਸ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਬਚਤ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਬਲਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ

ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ। ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਦਰ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਬੋਝ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਗੈਸ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਭਾਰ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਪਤਕਾਰ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੇ ਅਸਲ ਭਾਰ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇੱਕ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 29.7 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਗੈਸ ਅਤੇ 15.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖਾਲੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਭਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਭਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟ ਗੈਸ ਭਰੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਡਰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਝਾਅ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:-

  1. ਡਿਲੀਵਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਭਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਭਾਰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਹੋ।
  2. ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਲਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਰੱਖੋ। ਹੁੱਕ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਤੋਲਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਸਿਲੰਡਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  3. ਸੀਲ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਸੀਲਬੰਦ ਸਿਲੰਡਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ।
  4. ਸਿਲੰਡਰ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਲੇਬਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਭਾਰ ਅਸਲ ਭਾਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੈਸ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਸੁਝਾਅ

  1. ਘੱਟ ਗੈਸ 'ਤੇ ਪਕਾਓ: ਘੱਟ ਗੈਸ 'ਤੇ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਗੈਸ ਬੇਲੋੜੀ ਗੈਸ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  2. ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਭਿਓ ਦਿਓ: ਚੌਲ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭਿਓਣ ਨਾਲ ਉਹ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਦੀ ਹੈ।
  3. ਕੁੱਕਵੇਅਰ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿਓ: ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਕਾਉਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
  4. ਸਮੱਗਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ: ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਜਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  5. ਬਰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ: ਗੰਦੇ ਬਰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਬੇਅਸਰ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਸਫਾਈ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
  6. ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਓ: ਗਿੱਲੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਨਮੀ ਨੂੰ ਭਾਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਗੈਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਕਾਉਣ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੈਸ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-