ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਮਚਾਡੋ ਕੌਣ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਵੈਨਜ਼ੂਏਲਾ ਨੂੰ 2025 ਲਈ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ 2025 ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
Published : October 11, 2025 at 8:42 PM IST
ਹੈਦਰਾਬਾਦ: ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2025 ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਬੁਝਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਨੇਤਾ ਮਾਰੀਆ ਕੋਰੀਨਾ ਮਚਾਡੋ ਨੇ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੀ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
BREAKING NEWS
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 10, 2025
The Norwegian Nobel Committee has decided to award the 2025 #NobelPeacePrize to Maria Corina Machado for her tireless work promoting democratic rights for the people of Venezuela and for her struggle to achieve a just and peaceful transition from dictatorship to… pic.twitter.com/Zgth8KNJk9
ਨਾਰਵੇਈ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕਜੁੱਟਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਧਮਕੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੁਕਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਣਥੱਕ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜੋਰਗਨ ਵਾਟਨੇ ਫ੍ਰਿਡਨੇਸ ਨੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਰਵੇਈ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਚਾਡੋ ਨੂੰ "ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਣਥੱਕ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਤੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਕੌਣ ਹੈ ਮਾਰੀਆ ਕੋਰੀਨਾ ਮਾਚਾਡੋ?
ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 1967 ਨੂੰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਕਰਾਕਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਮਾਰੀਆ ਨੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਰਲਡ ਫੈਲੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਮਚਾਡੋ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆਅ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਯਾਤਰਾ
2002 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਮੇਟ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਵੋਟ ਦਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।"
2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਗਈ।
2013 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਂਟੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2024 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਏਕਤਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਐਡਮੰਡੋ ਗੋਂਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਉਰੂਤੀਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਪੱਖੀ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੇ 2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 70% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਖਾਰੋਵ ਪੁਰਸਕਾਰ (Sakharov Prize for Freedom of Thought): ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਚਾਡੋ ਅਤੇ ਉਰੂਤੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਕਲਾਵ ਹੈਵਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (Václav Havel Human Rights Prize): ਯੂਰਪ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਬਾਰੂਜ ਬੇਨਾਸਰਫ (Baruj Benacerraf) ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਚਾਡੋ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਰੂਜ ਬੇਨਾਸਰਫ ਨੂੰ 1980 ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਡੌਸੇਟ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਡੀ. ਸਨੇਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੈੱਲ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬਣਤਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
