ETV Bharat / technology

ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ତୃତୀୟ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍‌ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ISROର ଯୋଜନା; ଲାଗିବ 4 ବର୍ଷ

ଇସ୍ରୋ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ତୃତୀୟ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍‌ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛି, ଯାହାଦ୍ବାରା ଭବିଷ୍ୟତ ମିଶନ ଉତକ୍ଷେପଣ ସହଜ ହେବ । ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ

Sriharikota
ଶ୍ରୀହରିକୋଟା (Image Credit: ISRO)
author img

By ETV Bharat Tech Team

Published : December 30, 2025 at 3:26 PM IST

2 Min Read
Choose ETV Bharat

ହାଇଦ୍ରାବାଦ: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ଭବିଷ୍ୟତର ଭାରି ଉପଗ୍ରହକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ମହାକାଶ ବନ୍ଦରରେ ନୂତନ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍ ଉପରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଛି । ଏହା ସହିତ ଇସ୍ରୋ ମହାକାଶକୁ ଏହାର ମାନବ ମିଶନ ସହିତ ଆଉ ଏକ ପାଦ ନିକଟତର ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ନୂଆ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍‌ ନିର୍ମାଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବାକୁ 4 ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି ।

ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଇସ୍ରୋ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ରକେଟ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି ଯାହା 12,000ରୁ 14,000 କିଲୋଗ୍ରାମରୁ ଅଧିକ ଓଜନର ଉପଗ୍ରହକୁ ବିଭିନ୍ନ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବ, ଯାହା ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷମତାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରିବ ।

ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ତୃତୀୟ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍‌ ନିର୍ମାଣ

ଜାତୀୟ ଖବର ସରବରାହ ସଂସ୍ଥା ପିଟିଆଇର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରୋ ବର୍ତ୍ତମାନ କିଣିବା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି ଏବଂ ଏହି ମେଗା ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛି । ସତୀଶ ଧାୱନ ସ୍ପେଶ ସେଣ୍ଟରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ମକୁମାର ଇଏସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯୋଜନା ଏବଂ ବିକାଶ ସହିତ ଜଡ଼ିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଛି, ନୂତନ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି ।

ପ୍ରାୟ 175 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ବିସ୍ତାରିତ ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇରୁ ପ୍ରାୟ 135 କିଲୋମିଟର ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ଲଞ୍ଚ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭାରତର ମହାକାଶ ପ୍ରକ୍ଷେପଣର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛି । ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଇସ୍ରୋ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଯାନ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପଗ୍ରହକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ନିୟୋଜିତ କରିଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ, ନାଭିଗେସନ, ଦୂର ସେନ୍ସିଂ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମିଶନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ ।

ଗଗନଯାନ ପାଇଁ ବେଶ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ତୃତୀୟ ଲଞ୍ଚପ୍ୟାଡ୍ ଇସ୍ରୋର ରୋଡମ୍ୟାପ୍‌ର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ, କ୍ରୁ ଏବଂ ଅନକ୍ରୁଡ୍ ମିଶନକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଯାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବେଶ ଉପଯୋଗୀ ହେବ । ଅନ୍ୟପଟେ ସତୀଶ ଧୱନ ସ୍ପେଶ ସେଣ୍ଟରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ବିତୀୟ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍ PSLV, GSLV ଏବଂ LVM3 ଉଡ଼ାଣ କରିଥାଏ । ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଦୁଇ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍‌ରୁ ଭାରି ଉପଗ୍ରହ ଲଞ୍ଚ କରାଯିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରାୟାଉଛି ।

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଇସ୍ରୋ 1971 ମସିହାରୁ ଲଞ୍ଚପ୍ୟାଡ୍ ଏବଂ ଲଞ୍ଚ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରିସାରିଛି, ଯାହାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ SDSC (2002) ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ଲଞ୍ଚ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ତୃତୀୟ ପ୍ୟାଡ୍ ଯୋଜନା କରୁଛି । ଏହାବ୍ୟତୀତ, ତାମିଲନାଡୁର ଟୁଟିକୋରିନ ଜିଲ୍ଲାର କୁଳସେକରପାଟ୍ଟିନମଠାରେ ପ୍ରାୟ 2233 ଏକର ଜମିରେ ନୂଆ ରକେଟ୍‌ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍‌ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି ଇସ୍ରୋ ।

ଏହା ବି ପଢନ୍ତୁ: ISROର ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ; ଲଞ୍ଚ ହେଲା ଆମେରିକୀୟ ସାଟେଲାଇଟ୍‌ BlueBird ବ୍ଲକ୍-2, ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ