ପଶୁବଳୀରେ ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ହେଲା ସୁଲିଆ ପୀଠ, ମାନସିକ ପୂରଣ ପାଇଁ ଲକ୍ଷାଧିକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଆଗମନ
ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତିରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା । ଏହା ସହିତ ପଶୁବଳିରେ ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ହୋଇପଡ଼ିଛି ସମଗ୍ର ପୀଠ । ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ।
Published : December 23, 2025 at 4:34 PM IST
ବଲାଙ୍ଗୀର: ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା । ଆଦିବାସୀଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଧ୍ବନିରେ ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠିଛି ସୁଲିଆ ପୀଠ । ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ସୁଲିଆ ବୁଢାକୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ମାନସିକଧାରୀଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏହା ସହିତ ପଶୁବଳିରେ ରକ୍ତ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇପଡ଼ିଛି ସମଗ୍ର ପୀଠ । ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ରହିଛି ।
ମାନସିକ ପୂରଣ କରନ୍ତି ‘ସୁଲିଆ ବୁଢା’:
ଆସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ୱାସର ଏହି ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରାର ଇତିହାସ ବହୁ ପୁରାତନ ଅଟେ । ପୌଷ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପ୍ରଥମ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଳନ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷ ସୁଲିଆ ବୁଢାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ଆଦିବାସୀ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ସୁଲିଆ ବୁଢା ପାଖରେ ସେମାନଙ୍କର ସବୁ ମାନସିକ ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଯାତ୍ରା ଦେଖିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ନେଇ ଜିଲ୍ଲା ତଥା ରାଜ୍ୟ ବାହାରର ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି । ବିଶ୍ବାସ ରହିଛି ମାନମୋହିନୀ ସୁଲିଆ ଠାରେ ମନସ୍କାମନା କରିଲେ ତାହା ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ନେଇ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭକ୍ତ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି । ଆଦିବାସୀଙ୍କ ପାରମ୍ପାରିକ ନୃତ୍ୟ ବାଦ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହୋଇ ପଡୁଛି ।
ଏହି ଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ଆଜି(ମଙ୍ଗଳବାର) ପ୍ରାତଃ ସମୟରୁ ଲୋକେ ହଜାର ହଜାର ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ବଳି ଦେଇଛନ୍ତି । ମାନସିକ ପୂରଣ ହେଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ସୁଲିଆ ବୁଢାଙ୍କ ନିକଟରେ ଧୂପ, ନଡ଼ିଆ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀ ବଳି ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥା ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଆଜି ଆଦିବାସୀ ପୂଜକ ସିଆଳ ପତ୍ର ପରିଧାନ କରି ପ୍ରଥମେ ସୁଲିଆ ବୁଢ଼ାଙ୍କ ଠାରେ ବାଉଁଶରେ ଚାଉଳ ଘିଅ ଭରି ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଥିଲେ । ପରେ ଉଦୀୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରି ସୁଲିଆ ବୁଢ଼ାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ । ସୁଲିଆ ବୁଢ଼ାଙ୍କ ଠାରେ ନିଜର ଅର୍ଦ୍ଦଳି କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରୁ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭକ୍ତଙ୍କ ଏଠି ସମାଗମ ଚଳିତବର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ।
6ଟି ସ୍ଥାନରେ ଧୁମ୍ଧାମ୍ରେ ପାଳନ:
ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରମୁଖ 6ଟି ସ୍ଥାନରେ ଏହି ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ପାଳନ ହେଉଛି । ମିର୍ଦ୍ଧା ପାଳି, ଘାତୁଳ, ଚାଣ୍ଟିପାଳି, କୁମାରିଆ, ଖଇରଗୁଡ଼ା ଓ ଖରଳିକାନି ଠାରେ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଖଇରଗୁଡା ଠାରେ ସ୍ଥିତ ମୁଖ୍ୟ ସୁଲିଆ ପୀଠରେ ପ୍ରବଳ ଜନସମାଗମ ହୋଇଛି । ଏଠାରେ ଭୋର ସମୟରୁ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଧିକ ପଶୁ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ବଳି ପଡିସାରିଛି । ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଳନ ହେଉଛି । ଏବଂ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ।
ସେପଟେ ବାହାରୁ ଆସିଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମଳି ବରିହା ଓ ରାଜକିଶୋର କୁଅଁର କହିଛନ୍ତି,"ଆମେ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ଶୁଣି ଆସିଥିଲୁ। ଆମେ ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ମାନସିକ କରିଥିଲୁ । ଯାହା ପୂରଣ ହେବା ପରେ ଆମେ ଏଠି ଆଜି ପୂଜା କରିବାକୁ ଆସିଛୁ ।" ସବୁ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଆସୁଥିବୁ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ।
ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସହ ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି । ଯେଉଁଥିରେ ବିଜେଡି ନେତା ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ଭୋଇ ଏଠି ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି,"ଏହି ଯାତ୍ରା ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ । ଆଦିବାସୀ କେଉଁ କାଳରୁ ଏହାକୁ ପାଳନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏଠି ସୁଲିଆ ବୁଢା ସମସ୍ତଙ୍କର ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ କରିଥାନ୍ତି । ମୁଁ ବି ସବୁ ବର୍ଷ ଏଠାକୁ ଆସି ଥାଏ ଓ ଏଥର ମଧ୍ୟ ଆସିଛି ।"
'800 ବର୍ଷ ପୂରାତନ ପରମ୍ପରା':
ସୁଲିଆ ପୀଠର ପୂଜକ ବା ଦେହେରି ସୋମନାଥ ଦେହେରି କହିଛନ୍ତି,"ଏହି ଯାତ୍ରା ଆମର 800 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ପାଳିତ ହୋଇ ଆସୁଛି । ସୁଲିଆ ବୁଢା ଆମର ପୂର୍ବ ପୁରୁଷ ଅଟନ୍ତି । ଏବଂ ସେ ଆମର ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହିତ ଆମକୁ ଖୁସିରେ ରଖିଥାଆନ୍ତି । ତେବେ ସୁଲିଆଯାତ୍ରା ଦିନ ଆମେ ନିର୍ଜଳା ଉପବାସ ରଖି ପ୍ରଥମେ ଗୁପ୍ତ ପୂଜା ଭୋରରେ କରିଥାଉ । ପରେ ଉଦୀୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାଉଳ ଭୋଗ ଦେଇ ଆମ ଦେବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥାଉ । ସୁଲିଆ ବୁଢା ବରୁଆମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରି ଥାଆନ୍ତି ।"
'ଭଗବାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି':
ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଯଶବନ୍ତି ମେହେର କହିଛନ୍ତି,"ଆମେ ଛୋଟ ବେଳରୁ ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ଓ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଜାଣି ଆସିଛୁ । ଏଠି ଯାହା ବି ମନସ୍କାମନା କଲେ ପୁରଣ ହୋଇ ଥାଏ । ଏବଂ ଆମେ ସବୁ ବର୍ଷ ଏଠାକୁ ଆସି ଧୂପ ନଡ଼ିଆରେ ପୂଜା କରିଥାଉ । ଏହି ସୁଲିଆ ମା' ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୁସିରେ ରଖି ଆସିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଆମର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ।"
'ମନମୋହିନୀ ସୁଲିଆ ବୁଢା':
ସ୍ଥାନୀୟ ନେତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମେହେର କହିଛନ୍ତି, "ସୁଲିଆ ବୁଢା ହେଉଛନ୍ତି ମନମୋହିନୀ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ହାରି ଗୁହାରି ଶୁଣି ତାହା ପୂରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଯାହା ପାଇଁ ଆଦିବାସୀ ଆବହମାନ କାଳରୁ ଏହାକୁ ପାଳନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସବୁ ବର୍ଷ ଏଠାକୁ ଆସେ । ଏହି ଯାତ୍ରା କେବଳ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଠାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ । ଏହା ଭାଇଚାରାର ଏକ ମହାନ ଯାତ୍ରା ଅଟେ । ତେବେ ଆଦିବାସୀ ରୀତିନୀତିରେ ଏଠି ପୂଜା ହୋଇଥାଏ । ଯେଉଁଥିରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରୁ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭକ୍ତ ଏଠାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି ।"
'ଧୂମଧାମରେ ପାଳନ କରୁଛୁ':
ଏହାର ଆୟୋଜକ କମିଟି ସଦସ୍ୟ ମୟ ପ୍ରଧାନୀ କହିଛନ୍ତି,"ଏହି ଯାତ୍ରା ଆମର ଅବହାମାନ କାଳରୁ ପାଳିତ ହୋଇ ଆସୁଛି । ଆଦିବାସୀ ରୀତି ଅନୁସାରେ ଆମେ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ଥାଉ । ଆମେ ପ୍ରକୃତି ପୂଜକ ଅଟୁ । ଏବଂ ଆମ ସୁଲିଆ ବୁଢା ଆମର ରକ୍ଷକ ଅଟନ୍ତି । ଲୋକେ ଆସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଏଠି ଆଦି ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବଳି ଦେଇ ଥାଆନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ ହେଲେ ମାନ୍ୟବର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆମ ଅଧିକାର ଆମ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ଯାହା ପରେ ଆମେ ଏହାକୁ ଧୂମଧାମରେ ପାଳନ କରୁଛୁ ।"
ଆଦିବାସୀ କଲା ଗବେଷକ ଡାକ୍ତର ସୁଦର୍ଶନ ଦୀପ କହିଛନ୍ତି,"ମୁଁ ନିଜେ ପୂଜକ ଅଟେ । ମୁଁ ଏହି ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରାକୁ ଆସିଛି । ଆମର ହଜି ଯାଇଥିବା ଶିଙ୍ଗ ବାଜା ନେଇ ମୁଁ ଏଠି ମୋର ଭକ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତ କରିବାକୁ ଆସିଛି । ଏହି ଏହି ଯାତ୍ରା ଆଦି ପରମ୍ପରାର ଏକ ଜୀବିତ ଉଦାହରଣ ଅଟେ । ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଇଚାରା ଆଣି ଦେଇଥାଏ । ମୁଁ ବି ଏହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି ।"
3 ପ୍ଲାଟୁନ ପୋଲିସ ଫୋର୍ସ ମୁତୟନ:
ସେପଟେ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏଠାରେ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ପିଇବା ପାଣି ଠାରୁ ନେଇ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ବଲାଙ୍ଗୀର SDPO,ସରୋଜ ଉପାଧ୍ୟାୟ କହିଛନ୍ତି" ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ 3 ପ୍ଲାଟୁନ ପୋଲିସ ଫୋର୍ସ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି । 5 ଜଣ ଆଇସି ସହ ଜଣେ DSP ଓ ଜଣେ ଅତିରିକ୍ତ SP ଏହାର ତଦାରଖ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବ ପାଇଁ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଭିଡ ଜମିଛି । ଏବଂ ଗତବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା ବଳି ସଂଖ୍ୟା କମିଛି ।"
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ରାୟ:
କିଛି ସଂଗଠନ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ପଡୁଥିବା ବଳି ପାଇଁ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମାନ୍ୟବର ଓଡିଶା ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । ହାଇକୋର୍ଟ ସୁଲିଆ ନାଁରେ ବଳି ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଇ ଥିଲେ । ହେଲେ ଆଦିବାସୀ ସଂଗଠନ ମାନେ ଏହାକୁ ନେଇ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । 2015 ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ପରମ୍ପରା ଓ ରୀତିନୀତି ଉପରେ କୌଣସି ହସ୍ତକ୍ଷେପ ହୋଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ । ସେହିଦିନ ଠାରୁ ଆଦିବାସୀ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ସୁଲିଆ ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବ ରୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ପାଳନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।
ଇଟିଭି ଭାରତ, ବଲାଙ୍ଗୀର
