ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ଜନ୍ମହାର; ଓଡିଶା ପାଲଟିବ ବୟସ୍କଙ୍କ  ରାଜ୍ୟ !

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଦେଶରେ ସାଂଘାତିକ ଭାବେ କମୁଛି ଜନ୍ମ ହାର । ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଥିତି ତା ଠାରୁ ସଙ୍ଗୀନ । ଜାତୀୟ ହାର ତୁଳନାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମହାର ପ୍ରାୟ 3 ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ରହିଛି । ଏଥିସହିତ ଶୂନ୍ୟରୁ 14 ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । 1971ରେ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ବୟସର ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 41.2 ପ୍ରତିଶତ ଥିବାବେଳେ 2024ରେ ତାହା 24.0 ପ୍ରତିଶତକୁ ଖସି ଆସିଛି, ଯାହାକୁ ନେଇ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି । ଯଦି ଏପରି ଭାବେ ଜନ୍ମ ହାର ହ୍ରାସ ପାଏ ତେବେ ଆଗକୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ଏହା ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ । ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ‘ସାମ୍ପଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (SRS) ଷ୍ଟାଟିଷ୍ଟିକାଲ୍ ରିପୋର୍ଟ-2024’ରୁ ଏହି ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।

SRS ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଜନ୍ମହାର ସାଂଘାତିକ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି । 1971ରେ ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ହାର 36.9 ଥିବାବେଳେ 1981ରେ ଏହା 33.9 କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା । ଅର୍ଥାତ 10 ବର୍ଷ ଭିତରେ ଦେଶରେ ଜନ୍ମହାର ପ୍ରାୟ 8.1 ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଅର୍ଥାତ 1991, 2001 ଏବଂ 2011ରେ, ଜନ୍ମହାର 29.5, 25.4 ଏବଂ 21.8ରେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲା । ହେଲେ 2011-2024 ରେ ଏହା 16.1 ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଅର୍ଥାତ 2011ରେ ଜନ୍ମ ହାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର 21.8 ଥିବାବେଳେ 2024 ରେ 18.3 କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ।

ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ଜନ୍ମହାର; ଓଡିଶା ପାଲଟିବ ବୟସ୍କଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ! (Etv Bharat)

ଓଡ଼ିଶାର ଜନ୍ମହାର ହ୍ରାସ ଚିନ୍ତାଜନକ

ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ, କାହିଁକି ଏମିତି କମୁଛି ଜନ୍ମହାର । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବରିଷ୍ଠ ଡାକ୍ତର ସେବା ମହାପାତ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, 'ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଆମେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରି ଆସୁଛୁ । ଯେମିତି ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି । ଏଥିସହିତ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହାର କମାଇବା, ମାତୃମୃତ୍ୟୁ ହାର କମାଇବା ଉପରେ ବି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଆସୁଛୁ । ତାହାର ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଫଳ ଏବେ ଆମେ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛୁ ଆଉ ତାହା ହେଉଛି ଜନ୍ମହାର ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ହ୍ରାସ ପାଇବା ।'

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଓଡ଼ିଶାର ଏହାର ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଚିନ୍ତାଜନକ । ଓଡ଼ିଶାର ସାମଗ୍ରିକ ଜନ୍ମହାର 15.8 ରହିଛି, ଯାହା ଜାତୀୟସ୍ତରଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ କମ । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସାମଗ୍ରିକ ଜନ୍ମହାର 18.3 ରହିଛି । ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମହାର 16.7 ରହିଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ଜନ୍ମହାର 20.2 ତୁଳନାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବଧାନ ଦର୍ଶାଉଛି। ରାଜ୍ୟରେ ସହରାଞ୍ଚଳର ଜନ୍ମହାର ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଏହି ହାର 12.0 ରହିଛି ଯାହା ଜାତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ହାର 14.7 ତୁଳନାରେ 2 ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ରହିଛି ।

2012-14 ଏବଂ 2022-24 ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ହାରାହାରି ଜନ୍ମହାର ହ୍ରାସ ଘଟିଛି । ତେବେ ଜାତୀୟ ହାର ତୁଳନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଥିତି ପ୍ରକୃତରେ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାର ଜନ୍ମହାର 19.7ରୁ 16.1କୁ ଖସିଛି । ଅର୍ଥାତ 18.3% ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ ଭାରତର ସାମଗ୍ରିକ ଜନ୍ମହାର 21.3ରୁ 18.6କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା 12.7% ହ୍ରାସକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ଜନ୍ମହାର; ଓଡିଶା ପାଲଟିବ ବୟସ୍କଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ! (Etv Bharat)

ଡାକ୍ତର ସେବା ମହାପାତ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, 'ଆଗରୁ ସରକାର ଜନ୍ମହାର କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିଲେ । ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ପରେ ବନ୍ଧ୍ୟାକରଣ କଲେ ଗ୍ରୀନ କାର୍ଡର ସୁବିଧା ମିଳୁଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ଲୋକେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ କରୁଥିଲେ । ହେଲେ ତା ପରେ ଆଉ ଗ୍ରୀନ କାର୍ଡର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଲା ନାହିଁ । ସ୍ୱତଃସ୍ପୃତ ଭାବେ ଲୋକେ ଗୋଟିଏ ସନ୍ତାନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ।'

ଡାକ୍ତର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, 'ଏହା ପଛରେ ମଧ୍ୟ କାରଣ ରହିଛି । ବାପା-ମା କର୍ମଜୀବୀ ହେବା, ପିଲାଙ୍କ ପାଠପଢା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢିବା, ଏକକ ପରିବାର ଯୋଗୁ କର୍ମଜୀବୀ ମାଙ୍କ ପାଇଁ ପିଲାଙ୍କ ଲାଳନ ପାଳନ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବକୁ କେହି ନ ରହିବା ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଯୋଗୁ ଲୋକେ ଏକରୁ ଅଧିକ ସନ୍ତାନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ । ଯାହାର ପରିଣାମ ଆଜି ଆମ ସମ୍ନାରେ' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଡାକ୍ତର ମହାପାତ୍ର ।'

କ୍ରମାଗତ କମୁଛି 0-14 ବର୍ଷ ବୟସ ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା

ଏହି ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟରୁ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟରେ 0-14 ବୟସ ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । 1971 ରୁ 1981 ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା 41.2% ରୁ 38.1% ହ୍ରାସ ପାଇଥିବାବେଳେ 1991ରୁ 2024 ମଧ୍ୟରେ 36.3% ରୁ 24.0%କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅର୍ଥାତ୍ 15ରୁ 59 ବର୍ଷ ବୟସ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, 1971 ରୁ 1981 ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା 53.4% ​​ରୁ 56.3% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥବାବେଳେ 1991 ରୁ 2024 ମଧ୍ୟରେ 57.7% ରୁ 66.4%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ ଦେଶରେ ବୟସ୍କଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସମାନ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଉଛି । 65 ଓ ତଦୁର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କ ଏବଂ 60 ବର୍ଷ ଓ ତଦୁର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ପରି ଯଥାକ୍ରମେ 6.4% ଏବଂ 9.7% ରହିଛି ।

ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ଜନ୍ମହାର; ଓଡିଶା ପାଲଟିବ ବୟସ୍କଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ! (Etv Bharat)

ଏହି ସର୍ଭେରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ 0-4 ବର୍ଷ ବର୍ଗରେ, ପୁରୁଷଙ୍କ ହାର 7.3% ରେ ସମାନ ରହିଛି । ହେଲେ ମହିଳାଙ୍କ ହାର 6.9% ରୁ 7.0% କୁ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଏହି ବର୍ଗର ପୁରୁଷଙ୍କ ହାର 6.3% ରୁ 6.2% କୁ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥବାବେଳେ ମହିଳା ପ୍ରତିଶତ 5.8% ରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି।

ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ରିପୋର୍ଟ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡେ, 0-14 ବର୍ଷ ବୟସ ବର୍ଗରେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ-ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ପୁରୁଷ ହାର 22.4% ରୁ 22.1%କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବାବେଳେ ମହିଳାଙ୍କ ହାର 21.6% ରୁ 21.5% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧାରା ନିମ୍ନଗାମୀ ରହିଛି । ଏଠାରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ହାର 20.6% ରୁ 20.2% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବାବେଳେ ମହିଳାଙ୍କ ହାର 19.6% ରୁ 19.4% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ।

15-59 ବର୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢିଛି

କର୍ମଜୀବୀ ବୟସ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅର୍ଥାତ 15-59 ବର୍ଷର ଜନସଂଖ୍ୟା ଦେଖିଲେ ଜଣାଯାଏ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 66.6% ରୁ 66.8% ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 65.6% ରୁ 66.1% କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସହରାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 70.0% ରୁ 70.5% ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 70.7% ରୁ 71.0% କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଏ ନେଇ ଡାକ୍ତର ମହାପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି, 'ରାଜ୍ୟରେ ୧୫ରୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବର୍ଗ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥାତ ୬୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ । ଆଜି ଜନ୍ମହାର କମୁଥିବା କାରଣ ଏମାନେ ବୋଲି କୁହାଯାଇ ପାରିବ । କାରଣ ଏମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଆଜି ଜନ୍ମହାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି । ଆଜିକାଲି ପୁରୁଷ-ମହିଳା ବିଳମ୍ବରେ ବିବାହ କରିବା, ବିଳମ୍ବରେ ସନ୍ତାନ ଚାହିଁବା, ଗୋଟିଏ ସନ୍ତାନ ଚାହିଁବା ଏପରିକି ଆଦୌ ସନ୍ତାନ ନ ଚାହିଁବା ଇତ୍ୟାଦି କାରଣ ଯୋଗୁ ଜନ୍ମ ହାର ଦ୍ରାସ ପାଉଛି । ସେତିକି ନୁହେଁ, ଆଜିକାଲି ଅନେକ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଅବିବାହିତ ରହିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି । ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ।'

SRS ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବରିଷ୍ଠ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅର୍ଥାତ୍ ୬୦ ଏବଂ ତଦୁର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ, ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 11.0% ରୁ 11.1% କୁ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବୃଦ୍ଧ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୧୨.୭% ରୁ ୧୨.୩% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବରିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତିଶତ ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୯.୫% ରୁ ୯.୪% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୯.୭% ରୁ ୯.୬% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ଡାକ୍ତର ସେବା ମହାପାତ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ' ଜନ୍ମହାର ବୃଦ୍ଧି ଦିଗରେ ସଚେତନ ହେବାର ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି । ଖାଲି ଭାରତ ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ଜନ୍ମହାର କମ୍ ଥିବାରୁ ଅଧିକ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସେଠିକାର ସରକାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛନ୍ତି । ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କରିବା କଥା । ଜନସଂଖ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସରକାର ଯେମିତି ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ଏବେ ବଢାଇବା ପାଇଁ ସେମିତି ଉଦ୍ୟମ କିରବା ଦରକାର । ନଚେତ ଆଗକୁ ମାନବ ସମ୍ବଳ ଏକ ସମସ୍ୟା ହୋଇ ବିକାଶର ରାସ୍ତା ଓଗାଳିବ ।'

ଇଟିଭି ଭାରତ, ଭୁବନେଶ୍ୱର

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗ୍ରୀନ୍ ଟୁରିଜିମ୍‌ର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ: ଡିଜେଲ୍‌ ବଦଳରେ ଚାଲିବ EV ବୋଟ୍‌

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଜମିଜମା ମାମଲା ହେବ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ: ରାଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ରୀ