ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟ୍: ପ୍ରଶ୍ନଘେରରେ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ

ହାଇଦ୍ରାବାଦ: ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟର କାହାଣୀ ଆଜି ଏକ ଏମିତି ମୋଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣେ ପୁରୁଣା କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରେମୀର ଆଖି ଛଳଛଳ ହୋଇଯିବ। ଦିନେ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ କ୍ରିକେଟର 'ମାଣିକ୍ୟ' କୁହାଯାଉଥିବା ଓଡ଼ିଶା ଦଳ, ଆଜି ଏଲିଟ୍ ଗ୍ରୁପରେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ୩୨ଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ୩୦ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନରେ ରହିବା କେବଳ ଏକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟର ଚରମ ଅଧୋଗତିର ଏକ ପ୍ରମାଣ।

ମନେପଡ଼େ ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦିନ: ଯେବେ ବାଘ ଭଳି ଗର୍ଜୁଥିଲା ଓଡ଼ିଶା

୧୯୯୭ରୁ ୨୦୦୨- ଏହି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଥିଲା ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟର 'ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଏରା'। ଏହି ସମୟରେ ଆମ ପାଖରେ ଏମିତି କିଛି ଖେଳାଳି ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦଳର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଉଥିଲେ।

ତାରକା ଖେଳାଳି: ଦେବାଶିଷ ମହାନ୍ତି ଭାରତୀୟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇ ଓଡ଼ିଶାର ଟେକ ରଖିଲେ। ପରେ ପରେ ଶିବସୁନ୍ଦର ଦାସ ଓ ସଞ୍ଜୟ ରାଉଳଙ୍କ ଭଳି ଖେଳାଳି ଦେଶ ପାଇଁ ଖେଳିଲେ। ଶିବସୁନ୍ଦର ଦାସଙ୍କ ସେହି ଐତିହାସିକ ତ୍ରିଶତକ (ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ବିପକ୍ଷରେ) ଏବଂ ବେଙ୍ଗଲ ବିପକ୍ଷରେ ୨୫୩ ରନର ସେହି ପାଳି ଆଜି ବି ପ୍ରତିଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମନରେ ସତେଜ ଅଛି।

ରେକର୍ଡର ପାହାଡ଼: ୨୦୦୧-୦୨ ସିଜନରେ ବେଙ୍ଗଲ ବିପକ୍ଷରେ ୬୭୧ ରନର ବିଶାଳ ସ୍କୋର ଏବଂ ଆସାମକୁ ୪୨୯ ରନରେ ହରାଇବାର ସେହି ଦମ୍ଭ, ଆଜି କେବଳ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ସୀମିତ।

୨୦୦୦-୦୧ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରଣଜୀ ସେମିଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚି ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା ଯେ, ଆମେ ମୁମ୍ବାଇ ବା ତାମିଲନାଡୁ ଭଳି ଦଳ ସହ ଲଢ଼ିବାକୁ ସକ୍ଷମ।

ଆଧୁନିକ କ୍ରିକେଟର କଳା ଅଧ୍ୟାୟ

କିନ୍ତୁ ଆଜିର ଚିତ୍ର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା। ୨୦୨୫ ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ କଟକର ଡ୍ରିମ୍ସ ମୈଦାନରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟ ଇତିହାସରେ ଏକ କଳା ଦାଗ ହୋଇ ରହିଗଲା। ସର୍ଭିସେସ ବିପକ୍ଷରେ ୩୭୬ ରନର ଏକ ବଡ଼ ଟାର୍ଗେଟ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ବୋଲରମାନେ ଗୋଟିଏ ବି ୱିକେଟ୍ ନେଇପାରି ନଥିଲେ। ବିନା କୌଣସି ୱିକେଟ୍ ହରାଇ ୩୭୬ ରନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ସର୍ଭିସେସ ଦଳର ଏକ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶା ଦଳର ମାନସିକ ଓ ବୈଷୟିକ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ପଦାରେ ପକାଇଦେଲା।

୨୦୨୫-୨୬ ସିଜନରେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ସୁଧୁରିନି। ୭ଟି ମ୍ୟାଚରୁ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଜିତି ଓଡ଼ିଶା ପଏଣ୍ଟ ଟେବୁଲର ତଳ ଆଡ଼ୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି।

ପତନର କାରଣ: କେଉଁଠି ରହିଲା ତ୍ରୁଟି?

ଏହି ଅଧୋଗତି ପାଇଁ କେବଳ ଖେଳାଳି ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଦାୟୀ:

ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥାଣୁତା: ଗତ ୨୬ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟ ଆସୋସିଏସନ (OCA) ରେ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଅଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ବାରମ୍ବାର କୋଚ୍ ବଦଳାଇବା ଏବଂ ଠିକ୍ ଭାବେ ଟ୍ୟାଲେଣ୍ଟ ସ୍କାଉଟିଂ ନ କରିବା ଦଳକୁ ଭାରି ପଡ଼ିଛି।

ବସନ୍ତ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପରେ ଶୂନ୍ୟତା: ବସନ୍ତ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅବସର ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ବୋଲିଂ ବିଭାଗ ନିଜର ଧାର ହରାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ ବା ରାଜେଶ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ ଦକ୍ଷତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ମାର୍ଗଦର୍ଶକଙ୍କ ଅଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ୁଛି।

ବ୍ରଜ ନନ୍ଦ (କ୍ରୀଡା ସମୀକ୍ଷକ) କହିଛନ୍ତି, "ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟ୍ ଆସୋସିଏସନ ପାଖରେ କ୍ରିକେଟର ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଆନ୍ତରିକତାର ଅଭାବ ରହୁଛି। ସେ ବୋଧହୁଏ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରୋଜଗର ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲାଗିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଏଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ନାହାଁନ୍ତି..."

ଟି-୨୦ର ମୋହ ଏବଂ ରେଡ୍-ବଲ୍ କ୍ରିକେଟ ପ୍ରତି ଅବହେଳା:

ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରୋ ଲିଗ୍ (OPLT) ଭଳି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ତ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନିଆ କ୍ରିକେଟ (ଡେ-ମ୍ୟାଚ୍) ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ କମିବାରେ ଲାଗିଛି। ଫଳରେ ଖେଳାଳିମାନେ କ୍ରିଜରେ ତିଷ୍ଠି ରହିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବଡ଼ ଶଟ୍ ଖେଳିବାକୁ ବେଶୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।

ସମୟ ଆସିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନର

କେବଳ ଚିକ୍କଣ ଷ୍ଟାଡିୟମ ବା ନୂଆ ଲିଗ୍ ଆୟୋଜନ କଲେ ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳିବ ନାହିଁ। ଆମକୁ ପୁଣିଥରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସ୍ୱଚ୍ଛ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଖେଳାଳିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ପୁରୁଣା 'ଭୋକ' ଜଗାଇବାକୁ ହେବ। ନଚେତ୍ ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମର ପ୍ରାଚୀର ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଅତୀତର ଗୌରବ ଗାନ କରିବେ, ଆଉ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଅପମାନର ବୋଝ ବୋହିବ।