ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବିବାଦ: ଭାରତ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଓ କ'ଣ ରହିଛି ସରକାରୀ ନୀତି

ଲେଖକ-ଏସ୍ ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେବ

ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ବିଶ୍ୱ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସମସ୍ୟା ଭିତରେ ଗତି କରୁଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି । କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ହେଉଛିି, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିଶେଷକରି AI, ଭୂରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଯୁଦ୍ଧ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରତି ଇରାନ ସହିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧ । ଫେବୃଆରୀ 28 ତାରିଖରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଇତିମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ବିତିଯାଇଛି। ଶକ୍ତି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବହୁ ଦିନ ଧରି ଚେତାବନୀ ଦେଇ ଆସୁଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନରେ ଯୁଦ୍ଧ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏହି ସଂଘର୍ଷ ସମାଧାନର ନିକଟତର ହେଉଥିବା ପରି ମନେ ହେଉନାହିଁ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ? ପଶ୍ଚିମ ଏସୀୟ ସଙ୍କଟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ?

ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ, ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ । କାରଣ ଦେଶ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର 90% ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ 50% ଗ୍ୟାସ (LNG) ଆମଦାନୀ କରେ । ତଥାପି, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନାରେ ଭାରତ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ଦୃଢ଼ ମୌଳିକତା ଯୋଗୁଁ ଅର୍ଥନୀତି ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଉତ୍ସାହଜନକ ​​ହୋଇଛି । ଆର୍ଥିକ ନିଅଣ୍ଟ GDPର 4.4%, ଋଣ-GDP ଅନୁପାତ କେନ୍ଦ୍ର GDPର 56%; ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶି 81% GDP; ଭାରତର ଋଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଋଣ ତୁଳନାରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ବାହ୍ୟ ଋଣ-GDP ଅନୁପାତ କେବଳ 19.1%, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଚଳନ୍ତି ଖାତା ନିଅଣ୍ଟ ପ୍ରାୟ 1.2% ରହିଛି । ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଏବଂ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ଭଲ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛନ୍ତି । ସରକାର ପୁଞ୍ଜି ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛନ୍ତି ।

ବଜାରରେ ଭଲ ରପ୍ତାନି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଉଛି

ଯଦିଓ ଯୋଗାଣରେ ଝଟକା ଲାଗିଛି, ତଥାପି ଅଧିକ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଯାନ ବିକ୍ରୟ, GST ସଂଗ୍ରହ, ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ଭାରୀ ଯାନ ବିକ୍ରୟ ଇତ୍ୟାଦିର ଚାହିଦା ଏବେ ବି ଦୃଢ଼ ଅଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ବାଣିଜ୍ୟ ତଥ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ସୀମିତ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇଛି । ପଣ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ପ୍ରକୃତରେ 21.69 ବିଲିୟନ USD ରୁ 20.67 ବିଲିୟନ USD କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ବିଭିନ୍ନ ବଜାରରେ ଭଲ ରପ୍ତାନି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଉଛି।

ତେବେ ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ପ୍ରତି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ମୂଲ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ 94 ରୁ 95 ଥିଲା। ଏହା ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରରେ ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ନିବେଶକଙ୍କ ବିକ୍ରୟ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ପରେ FPIs ଭାରତକୁ ଫେରି ଆସିବେ। 2025-26 ରେ ମୋଟ FDI ପ୍ରବାହ $90 ବିଲିୟନ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରବାହ 2030 ସୁଦ୍ଧା $100 ବିଲିୟନ ଛୁଇଁପାରେ।

ଭାରତର ନିବେଶ ଗତି, ନୀତିଗତ ସ୍ପଷ୍ଟତା, ସାଂସ୍ଥାଗତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଏବଂ ଭାରତର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ନିବେଶକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସର ଏହା ଏକ ସିଧାସଳଖ ପରିଣାମ। ସକ୍ରିୟ ନୀତି ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, ଗୁଜରାଟ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ତେଲେଙ୍ଗାନା ଏବଂ ଅନ୍ୟ କିଛି ରାଜ୍ୟ ଶୀର୍ଷ ନିବେଶ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିବା ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ ହୋଇଛି। କୋଭିଡ୍ ପରି, ଭାରତ ଦୃଢ଼ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସୌମ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଯୁଦ୍ଧସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। 2025-26 ରେ GDP ଅଭିବୃଦ୍ଧି 7.6% ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ 2026-27 ଅଭିବୃଦ୍ଧି 7% ପାଖାପାଖି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ, 2026-27 ରେ ଏହା ପ୍ରାୟ 7% ଥିଲା। RBI ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, 2026-27 ପାଇଁ ପ୍ରକୃତ GDP ଅଭିବୃଦ୍ଧି 4.6% ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସହିତ 6.9% ହେବ ଯଦି ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ $85 ହେବ । ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ $95 ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ ରୁହେ , 2026-27 ରେ GDP ଅଭିବୃଦ୍ଧି 5% ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସହ 6.7% ରହିବ । ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ବିଶ୍ୱରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ, ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ରହିବ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଯୁଦ୍ଧ କେତେ ଦିନ ଜାରି ରହିବ ଏବଂ ବାସ୍ତବରେ ବାଧା କେତେ ଦିନ ରହିବ ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେବେ ଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ କେତେ ଦିନ ଚାଲିବ ଏବଂ ବାସ୍ତବ ସମସ୍ୟା କେତେ ଦିନ ରହିବ ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି କ’ଣ?

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି କ’ଣ? ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରଭାବକୁ କମାଇବା ପାଇଁ, ଆର୍ଥିକ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ଯୋଗାଣ-ଭିତ୍ତିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ମିଶ୍ରଣ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଉଛି। ସରକାର ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି ଯାହା କୋଭିଡ୍ ପରଠାରୁ ସଙ୍କଟ ସମୟର ପ୍ରତକାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରି ଆସିଛି। ଆର୍ଥିକ ଦିଗରେ, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ମୁଦ୍ରା ସ୍ଥିରତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ନଗଦ ଅଭାବ ଚାପ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଋଣ ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ ରପ୍ତାନୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି।

ଏକ ଆନ୍ତଃ-ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ସମନ୍ୱୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ‘ସଶକ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ’ ଭଳି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମସ୍ୟାକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ତଦାରଖ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ-ବିପଦ ବୀମା ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସମେତ ଦ୍ରୁତ ନୀତିଗତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ଷମ କରୁଛନ୍ତି। କେବଳ ବାଣିଜ୍ୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଲପିଜି ମୂଲ୍ୟ ଘଟିଛି, ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ନାହାନ୍ତି । ସେହିପରି, ATF ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ସ୍ଥିରିକୃତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଘରୋଇ ବିମାନ ଯାତ୍ରୀମାନେ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ବାହ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବାଣିଜ୍ୟ ବଜାରକୁ ବିବିଧ କରିବା ପାଇଁ FTA ବ୍ୟବହାର କରିବା ସହିତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସର ବିବିଧତା, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ, ସାର ସବସିଡି ଜାରି ରଖିବା ଭଳି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ପରିଚାଳନା ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ନିରନ୍ତର ସାର୍ବଜନୀନ ପୁଞ୍ଜି ଖର୍ଚ୍ଚ, ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥାନର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ପରିପୂରକ, ଯାହା ସବୁ ମିଶି ବାହ୍ୟ ଆଘାତ ପ୍ରତି ଭାରତର ସ୍ଥିରତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିପଦ-ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତିର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରୁଛି

ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ଭାରତ କମଡିଟି ସହ ଜଡିତ ସମସ୍ୟା ବିଶେଷକରି ତେଲ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି କେତେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ । ଆମେ ଏହାର ସମାଧାନ କିପରି କରିପାରିବା ? ବର୍ତ୍ତମାନର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିପଦ-ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତିର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରେ। ପ୍ରଥମତଃ, ଭାରତକୁ ଶକ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ, ସାର, ଧାତୁ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଅବରୋଧ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଆୟତନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ..ଉଭୟ ସମସ୍ୟାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ସକ୍ରିୟ ପଦକ୍ଷେପ ପଡିବ। ଏଥିପାଇଁ ରଣନୈତିକ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ସାମଗ୍ରୀର ଷ୍ଟକ୍ ସମେତ ସୁରକ୍ଷା ଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, FTA ର ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ସୋର୍ସିଂ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ବିବିଧତା ମାଧ୍ୟମରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆମଦାନୀ ନିର୍ଭରତା ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ପଡିବ। ତୃତୀୟତଃ, ମଧ୍ୟମ ଅବଧିରେ, ସବୁଠାରୁ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହେଉଛି ନବୀକରଣ, ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ଆଡକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ସାଂରଚନିକ ନିର୍ଭରତା ହ୍ରାସ କରିବା । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ବାହ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆଘାତରୁ ରକ୍ଷା କରିବା। ଚତୁର୍ଥରେ , ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଅନେକ ଅବରୋଧ ବିନ୍ଦୁ ରହିଛି। ଭାରତର ପ୍ରାୟ 70% ସକ୍ରିୟ ଔଷଧ ଉପାଦାନ (API)ର ଉତ୍ସ ଚୀନରେ ରହିଛି । କିଛି ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ସ ପାଇଁ ଏହି ଅନୁପାତ ପ୍ରାୟ 90% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

ତା’ଛଡ଼ା, ଭାରତର ସମସ୍ତ ପଲିସିଲିକନ୍ (ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ) ଏବଂ ୯୦% ରୁ ଅଧିକ ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ ଚୀନରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ, ଏହି ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ "ହାରାହାରି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର" ବଢ଼ାଇବା ନୁହେଁ, ବରଂ ବାହ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ସହିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହି ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଅସ୍ଥିରତାକୁ କମ୍ କରିବା ଉଚିତ ହେବ । ଏହି "ବିପଦ ପରିଚାଳନା" ମନୋଭାବ ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ ସ୍ତରରେ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ତୈଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଯୁଦ୍ଧରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଜୀବାଶ୍ମ ଜାଳେଣିରୁ ଦୂରେଇ ଯିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ୨୦୭୦ ସୁଦ୍ଧା "ନେଟ୍ ଜିରୋ" (Net Zero) ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ହୋଇସାରିଛି। ୨୦୩୧-୩୫ ପାଇଁ 'ନ୍ୟାସନାଲି ଡିଟରମାଇଣ୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ' (NDC) ର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅପଡେଟ୍ ଏହି ଦିଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଜିଡିପିର ନିର୍ଗମନ ତୀବ୍ରତା ହ୍ରାସ କରିବା, ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଆଧାରିତ ସ୍ଥାପିତ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ତଥା ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଅତିରିକ୍ତ କାର୍ବନ ସିଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ, ବିଶେଷ କରି ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୈଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି, ଯେପରିକି ଜୈବ ଜାଳେଣିର ବ୍ୟବହାର, ସଙ୍କୁଚିତ ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍ (CBG), ସଷ୍ଟେନେବଲ୍ ଆଭିଏସନ୍ ଫୁଏଲ୍ (SAF) ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଗତିଶୀଳତା (e-mobility) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ସମୟ ସହିତ ତୈଳ ଏକାଧିକାରୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇବ। ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ ତୈଳ ଦର ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ି ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍।

ଏହି ବର୍ଷ ଭାରତୀୟ କୃଷି ଏବଂ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ମୌସୁମୀ ଉପରେ ଏଲ୍ ନିନୋ (El Niño) ର ପ୍ରଭାବ। ଭାରତୀୟ କୃଷି ଉପରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ଏହାର ଗଭୀରତା ଏବଂ ବର୍ଷାର ଆଞ୍ଚଳିକ ତଥା ସାମୟିକ ବିତରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ମାସ ପରେ ଏଲ୍ ନିନୋ ସକ୍ରିୟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଫସଲର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜୁଲାଇ ମାସର ବର୍ଷା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେହିଭଳି, ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷାର ବିତରଣ ଭିନ୍ନ ହେବ। ତେବେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଓସେନ ଡାଇପୋଲ (IOD) ଏହି ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।

ଯଦିଓ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ କମ୍ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆଜିର ସମୟରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପୂର୍ବ ଦଶନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା। ଜଳସେଚନର ବ୍ୟାପ୍ତି, ଜଳ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତି, ଉନ୍ନତ ବିହନ ଏବଂ ଫସଲ ବିବିଧକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତି ହୋଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ୧୯୭୦ ଏବଂ ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧି ଭଳି ଏବେ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀର ଅର୍ଥ ସିଧାସଳଖ ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ବଡ଼ ଧରଣର ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ନୁହେଁ।, ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜଳସ୍ତର ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଜଳସେଚନ ଯୋଗୁଁ କୃଷି ଉପରେ ଏହାର ସାମଗ୍ରିକ ପ୍ରଭାବ ପୂର୍ବ ଦଶନ୍ଧି ତୁଳନାରେ କମ୍ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ତଥାପି, ପରିସ୍ଥିତି ଏବେ ବି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସଂଘର୍ଷ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ତଥାପି, ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେ ହେବ ତାହା ସଂଘର୍ଷର ଅବଧି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଭାରତର ସୁଦୃଢ଼ ମ୍ୟାକ୍ରୋ-ଇକୋନୋମିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏହିଭଳି ଆଘାତକୁ ସହିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ଥିର ସ୍ଥିତିରେ ରଖିଛି। ସେହିଭଳି, ଏଲ୍ ନିନୋର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାର ଅନେକ ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ OPINION: କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଠାରୁ ଘାତକ! ଆମେରିକା-ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରକୃତ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ପାଲଟିଛି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ OPINION: ହର୍ମୁଜ୍ ଗାମ୍ବିଟ୍; ଅସ୍ଥିର ଯୁଦ୍ଧବିରତି କ’ଣ ସୂଚିତ କରେ ?

(Disclaimer: ଲେଖକ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ପରିଷଦର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ।ଏହି ଲେଖାରେ ପ୍ରକାଶିତ ମତାମତ ଲେଖକଙ୍କର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଜସ୍ୱ। ଏଠାରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ମତାମତ ଇଟିଭି ଭାରତର ମତାମତକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ନାହିଁ।)