ETV Bharat / opinion

OPINION: ସହରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଦେବାଳିଆ ଆଇନ: ଭାରତର ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍କାର

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପୌର ସଞ୍ଚୟ ଆଇନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି, ସହରର ଦେବାଳିଆ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଭାରତର ଆଇନଗତ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବା।

Representational Image
Representational Image (ETV Bharat)
author img

By Soumyadip Chattopadhyay

Published : November 12, 2025 at 6:39 PM IST

6 Min Read
Choose ETV Bharat

ସଂସଦରେ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ କୋଡ୍ (ସଂଶୋଧନ) ବିଲ୍, 2025 ସମ୍ପ୍ରତି ଆଗତ ହେବା ପରେ ଏକ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ସହରାଞ୍ଚଳ ଋଣ ଆଇନ ଉପରେ ନୀତିଗତ ଆଲୋଚନା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି - ଯାହା ସଙ୍କେତ ଦିଏ ଯେ ଭାରତ ଶେଷରେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସହରାଞ୍ଚଳ ଆର୍ଥିକ ନିୟାମକ ବ୍ୟବଧାନକୁ ସମାଧାନ କରିପାରିବ। ଭାରତୀୟ ସହରଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସରୁ ଋଣ ନିଅନ୍ତି - HUDCO, LIC, ଅନୁସୂଚିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆର୍ଥିକ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପାଣ୍ଠି। କିଛି ସହର ପୌର ବଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। RBIର 2024 ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରୁ ଋଣ ମୋଟ ପୌର ପ୍ରାପ୍ତିର ପ୍ରାୟ 5 ପ୍ରତିଶତ ପାଇଁ ଦାୟୀ, HUDCO ଋଣ - ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ - ବାଣିଜ୍ୟିକ ଋଣର 80 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ପାଇଁ ଦାୟୀ।

ଯଦିଓ ପୌର ବଣ୍ଡ ମୋଟ୍ ଋଣର କେବଳ ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ଯୋଗଦାନ କରେ, ତାହାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। 2017 ଏବଂ 2023 ମଧ୍ୟରେ, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବଣ୍ଡ ଜାରିର 40 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ନୂତନ SEBI ନିୟମାବଳୀ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯୋଗ୍ୟତା ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥିର କରିଥିଲା। ସକାରାତ୍ମକ ନେଟ୍ ମୂଲ୍ୟ, ନେଟ୍ ଋଣ ସେବା ରେକର୍ଡ ଏବଂ ଏକ ନିବେଶ-ଗ୍ରେଡ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ ରେଟିଂ (BBB- କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ)। ଏପ୍ରିଲ 2019 ପରଠାରୁ, ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନେ ଏହି ବଜାରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିପାରିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ରାଜ୍ୟ ବିକାଶ ଋଣ ଉପରେ ଏକ ସାଧାରଣ 2 ପ୍ରତିଶତ ସୀମା ସହିତ। ସହରାଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପୌର ରାଜସ୍ୱର ନିରନ୍ତର ଅଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଏହି ଅଭିନବ ଆର୍ଥିକ ଉପକରଣ ପାଇଁ ସନ୍ଧାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତୀୟ ସହରଗୁଡ଼ିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଣ୍ଠି ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଭାବେ ମୁହାଁଇବା ସହିତ, ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: କ'ଣ ହେବ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ଅକ୍ଷମ ହେବେ ?

ଆଇନଗତ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ପରିଣାମ

ରାଜ୍ୟ ପୌର ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଋଣ କ୍ଷମତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ କ୍ଷମତା, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସୀମା, ଅବଧି ଏବଂ ପରିଶୋଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଭାରତରେ ପୌର ବଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ବାଧ୍ୟବାଧକତା ବଣ୍ଡ ସହିତ ସମାନ, ଋଣ ସେବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର ଉତ୍ସ ଯେପରିକି ସମ୍ପତ୍ତି କର କିମ୍ବା ପ୍ରକଳ୍ପ ରାଜସ୍ୱ, ଯେପରିକି ଉପଭୋକ୍ତା ଚାର୍ଜ ଏବଂ ଫି ସହିତ ଲିଙ୍କ୍ ହୋଇଥିବା ଏସ୍କ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁରକ୍ଷିତ। କିଛି ରାଜ୍ୟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ (ଯଥା, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ପୌର ନିଗମ ଆଇନ, 1956; ବିହାର ପୌର ଆଇନର ଧାରା 122, ସମସ୍ତ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ) କିମ୍ବା ଲିକ୍ବିଡିଟି ଅର୍ଥାତ୍ ତରଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପୌର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବନ୍ଧକ ରଖିବା (ଯଥା, ନାଗପୁର ପୌର ନିଗମ) ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି। ତଥାପି ଏହି ପୂର୍ବ-ଋଣ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ବିବେଚନାମୂଳକ ରହିଛି।

ଆହୁରି ଚିନ୍ତାଜନକ ହେଉଛି ପୌର ନିଗମ ଦେବାଳିଆତା ସହିତ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପୂର୍ବ-ପରିଭାଷିତ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଅଭାବ। ଯେତେବେଳେ ସହରଗୁଡ଼ିକ ଋଣ ପରିଶୋଧରେ ଖିଲାପ କରନ୍ତି, ଋଣଦାତାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ଦାବି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବାଳିଆ ନଗର ନିଗମ ପାଇଁ ଋଣ ଆଦାୟ ଉପରେ SEBI ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରିନାହିଁ। ପୌର ଖିଲାପ ମାମଲାରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଋଣ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଦେବାଳିଆ ଏବଂ ଦେବାଳିଆ କୋଡ୍ କିମ୍ବା ଋଣ ପରିଶୋଧ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଆଇନକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଏହି ନିୟାମକ ଶୂନ୍ୟତା (regulatory vacuum) ଋଣଦାତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ହ୍ରାସ କରେ ଏବଂ ଭାରତର ପୌର ବଣ୍ଡ ବଜାରର ଗଭୀରତାକୁ ସୀମିତ କରିଥାଏ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରୁ ଶିକ୍ଷା

କେବଳ କିଛି ଦେଶ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ପାଇଁ ଦେବାଳିଆ ଢାଞ୍ଚା ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏହାର ଦେବାଳିଆ କୋଡ୍ ର ଅଧ୍ୟାୟ 9 ମାଧ୍ୟମରେ ସବୁଠାରୁ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ଯାତ୍ରା ସୁଗମ ନଥିଲା - ରାଜ୍ୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ମୂଳ 1934 ପୌର ଦେବାଳିଆ ଆଇନକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଥିଲା। ସଂଶୋଧିତ 1937 ଆଇନ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ବନାମ ବେକିନ୍ସରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାବେ ଦୃଢ଼ୀକୃତ, 1978 ଦେବାଳିଆ ସଂସ୍କାର ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଜିର ଅଧ୍ୟାୟ 9ରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା।

ପୌର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଅଧ୍ୟାୟ 9 ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଋଣ ସମାୟୋଜନ ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବିବେଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ। କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଦେବାଳିଆତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଗଠନ ଯୋଜନା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରନ୍ତି। ଋଣ ସମାୟୋଜନ ଯୋଜନା ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ ମୌଳିକ ସାର୍ବଜନୀନ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ, ଯେକୌଣସି ଋଣଦାତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ପରିଶୋଧନ ଦାବି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତାଦେଶ ଟ୍ରିଗର କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି। ଡେଟ୍ରଏଟର 2013 ଦେବାଳିଆ - ଏକ ସଙ୍କୁଚିତ ଟିକସ ଆଧାର ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ପେନସନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରିଗର ହୋଇଥିବା - ଏହି ଢାଞ୍ଚାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। କୋର୍ଟ ତଦାରଖରେ, ସହର ଋଣଦାତାଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଆର୍ଥିକ ପୁନର୍ଗଠନ ଯୋଜନା ସହିତ ଦେବାଳିଆରୁ ଉଭା ହୋଇଥିଲା। ଭାରତର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ଏହି ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଅନନ୍ୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିବା।

ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବନାମ ଋଣମୁକ୍ତତା: ଭାରତର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

ଭାରତ ପୌରସଂସ୍ଥା ଦେବାଳିଆ ଆଇନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଅନନ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ପୌରସଂସ୍ଥା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆସିଥାଏ। ପୌରସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାବେ ସହରାଞ୍ଚଳ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ଯେକୌଣସି ଦେବାଳିଆ ଢାଞ୍ଚା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିରୋଧାଭାଷୀ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ଉଚିତ: ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସହରାଞ୍ଚଳ ସେବାର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ବିତରଣ ଏବଂ ଋଣଦାତାଙ୍କ ଦାବିର ସମାଧାନ।

ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ବହୁମୁଖୀ ଏବଂ ଆମର ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ଗଭୀର ଭାବେ ସଂଲଗ୍ନ ହୋଇ ରହିଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଦେବାଳିଆ ସମକାଳୀନ ତାଲିକା ଅଧୀନରେ ଆସୁଥିବାରୁ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦେବାଳିଆ ଆଇନ ପୌର ଶାସନ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଋଣ ପୁନର୍ଗଠନ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ରାଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପୌର ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦାବି ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଡେଟ୍ରଏଟ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମ୍ପତ୍ତି କର ଉପରେ ବଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କ ଦାବିକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ବଦଳରେ କାସିନୋ କର ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ ଲାଇଏନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁନର୍ଗଠନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପରିସ୍ଥିତି ବହୁତ ଜଟିଳ। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ପୌର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଦୃଢ଼ ବିବେଚନାମୂଳକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଅର୍ଥ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ସମାନ୍ତରାଳୀକରଣ (collateralization)କୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ପ୍ରକୃତ ସମ୍ଭାବନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନିଶ୍ଚିତ ରହିଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ପୁଣେ ନଗର ନିଗମର ବଣ୍ଡ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସଂରଚିତ ଦେୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା 'ନୋ-ଲିଏନ୍ ଏସ୍କ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟ' (no-lien escrow accounts) ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଏହା ମୂଳତଃ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଡିଫଲ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୌର ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ ବଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କ ଦାବିକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥାଏ - ଯାହା ଆଇନଗତ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସ୍ୱୀକାରୋକ୍ତି। ଋଣ ପୁନର୍ଗଠନର ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଟିକସ ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ଉପଲବ୍ଧ ପୌର ଟିକସରୁ ରାଜସ୍ୱ ଆୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ ଯେ, ଏହାକୁ ଆମର ବିଦ୍ୟମାନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା ତ ଦୂରର କଥା, ରାଜ୍ୟ ବିଶେଷାଧିକାର ଏବଂ ଋଣଦାତାଙ୍କ ଅଧିକାର ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ନକରି କିପରି ବୈଧ କରାଯାଇପାରିବ।

ଭାରତରେ ପୌର ଦେବାଳିଆ ସମାଧାନ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର, ପୌରପାଳିକା ଏବଂ ନିବେଶକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବ। ଯେହେତୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ରାଜସ୍ୱ ଆଧାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଆଲୋଚନାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବେ। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏପରି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର ଅସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରକୃତି, ଋଣଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦକ୍ଷ ବିପଦ ପରିଚାଳନା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ଦେବାଳିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଭାବକୁ ସୀମିତ କରିବ।

ଆହୁରି ଖରାପ କଥା ହେଉଛି, ଦେବାଳିଆତା-ପ୍ରେରିତ ରାଜ୍ୟ ବେଲଆଉଟ୍ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ କଠିନ ବଜେଟ୍ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ। କ୍ଷଣିକକାଳୀନ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମୟରେ, ଏହା ସହର ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୌଳିକ ଭାବରେ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଗଠନ ସହିତ ଦେବାଳିଆ ଅବସ୍ଥାରୁ ବାହାରି ଆସିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ - ପୁନରାବୃତ୍ତି ସଙ୍କଟର ଏକ ପଦ୍ଧତି। ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ବିନା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୌରପାଳିକା ଡିଫଲ୍ଟ ବିପଦ ଏକ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।

ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ

ଭାରତକୁ ପୌର ଖିଲାପ (municipal default) ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ସାଂସ୍ଥାଗତ ଢାଞ୍ଚା ଆବଶ୍ୟକ।

ପ୍ରଥମତଃ, ବୃତ୍ତିଗତ ତଦାରଖ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଯେପରି RBI ଦେବାଳିଆ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପ୍ରଶାସକ ନିଯୁକ୍ତ କରେ, ସେହିପରି ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବାଳିଆ ବୃତ୍ତିଗତଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା ତଦାରଖ କରିବା ଏବଂ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ପୌର ପ୍ରଶାସକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ । 74ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନର ଧାରା 243R ପୌର ପ୍ରଶାସନରେ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ। ଏହି ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କୁ ବେଲଆଉଟ୍ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ସହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଆବଶ୍ୟକ।

ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାବେ ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ରାଜ୍ୟ ପୌର ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସମ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ସଂଶୋଧନ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ସହରାଞ୍ଚଳ ସେବା ପ୍ରଦାନକୁ ଆପତ୍ତି ନକରି ଋଣ ବଦଳରେ ବନ୍ଧକ ରଖାଯାଇପାରିବ। ବିଦ୍ୟମାନ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା - ଯେପରିକି "ନୋ-ଲିଏନ୍ ଏସ୍କ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟ" ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯାହା ବଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ - ତାହା ଦୂର କରାଯିବା ଉଚିତ। କେଉଁ ପୌର ସମ୍ପତ୍ତି ଜବତ କରାଯାଇପାରିବ, କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ପୌର ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ସଂଶୋଧନ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ତୃତୀୟତଃ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଟ୍ରିଗର ମେଣ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ, ରାଜ୍ୟ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ପୌରପାଳିକାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବାଳିଆ ପାଇଁ ଫାଇଲ କରିବାର ଅଧିକାର ଦିଏ। ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବାଳିଆ ଘୋଷଣା କରିବାରୁ ରୋକିପାରନ୍ତି ବୋଲି ଭୟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଯଦି ପୌରପାଳିକାଗୁଡ଼ିକ ଏକ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ପରେ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଋଣଦାତାମାନଙ୍କୁ ଦେବାଳିଆ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ଉଚିତ।

ଚତୁର୍ଥ, ଯେକୌଣସି ଦେବାଳିଆ ଢାଞ୍ଚା ଦେବାଳିଆ ହେବାର ମୂଳ କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ଏବଂ କେବଳ ଫାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବା ନୁହେଁ, ବିଦ୍ୟମାନ ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ଉଚିତ। ଢାଞ୍ଚା ପୌରପାଳିକାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରାଜସ୍ୱ ଆଧାର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଏବଂ ଋଣ-ରାଜସ୍ୱ ଅନୁପାତର ନିୟମିତ ପ୍ରକାଶନକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରତିରୋଧକ ପଦକ୍ଷେପ ବିନା, ଦେବାଳିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ଏକ ସଙ୍କଟରୁ ବାହାରିବାର ଏକ ଉପାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ ଯାହାକୁ ଏଡାଯାଇ ପାରିଥାନ୍ତା।

ଭାରତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସହରୀକରଣ ହେଉଥିବାରୁ, ଆମର ସହରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନିୟାମକ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନରେ ଫସି ରହିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏକ ସୁପରିଚିତ ପୌରପାଳିକା ଦେବାଳିଆ ଆଇନ ଋଣଦାତାମାନଙ୍କୁ ସଙ୍କେତ ଦେବ ଯେ, ଋଣ ପୁନର୍ଗଠନ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ କ୍ରମବଦ୍ଧ ହେବ। ଏହି ନିଶ୍ଚିତତା ନିବେଶକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ଶେଷରେ ପୌରପାଳିକାଗୁଡ଼ିକୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ଆଧାରରେ ସମ୍ବଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

( ଏହି ଲେଖାରେ ପ୍ରକାଶିତ ମତାମତ ଲେଖକଙ୍କର । ଏଠାରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ମତାମତ ETV Bharat ମତାମତକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ନାହିଁ)

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ- OPINION: କେତେ ଦୁର୍ବଳ ଆମେରିକା-ଚୀନ୍ ଆର୍ଥିକ ଚୁକ୍ତିନାମା, ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ- OPINION: ବ୍ରେନ ଡ୍ରେନ୍ ବନ୍ଦକରି, ଭାରତ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଓଲଟାଇବା ଲାଗି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି