ETV Bharat / health

ପ୍ରତିଦିନ ଖାଆନ୍ତୁ 2ରୁ 3ଟି ନିମ୍ବ ପତ୍ର; ମିଳିବ ଏହି ସବୁ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଉପକାରିତା...

ନିମ୍ବ ପତ୍ରରେ କେଉଁ କେଉଁ ଭିଟାମିନ୍ ରହିଛି ? ଏହାକୁ ଖାଇଲେ ଶରୀରକୁ କେଉଁ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ ? ଜାଣନ୍ତୁ...

BENEFITS OF NEEM LEAVES
ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଉପକାରିତା (GETTY IMAGES)
author img

By ETV Bharat Odisha Team

Published : June 25, 2026 at 8:55 PM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

ହାଇଦ୍ରାବାଦ: ଆଜିକାଲି ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ, ଖରାପ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାନସିକ ଚାପ ଭଳି କାରଣ ଯୋଗୁଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିମ ବା ନିମ୍ବ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଔଷଧ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।ଏହାର ଆଣ୍ଟିଭାଇରାଲ୍, ଆଣ୍ଟିବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଶରୀରରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ବାହାର କରି ଅନେକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ନିମରେ ଆଣ୍ଟି-ଇମ୍ଫ୍ଲେମାଟ୍ରି, ଆଣ୍ଟି-ହାଇପରଗ୍ଲାଇସେମିକ୍, ଆଣ୍ଟି-ଅଲସର, ଆଣ୍ଟି-ମ୍ୟାଲେରିଆଲ୍, ଆଣ୍ଟି-ଫଙ୍ଗାଲ୍, ଆଣ୍ଟିବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍, ଆଣ୍ଟି-ମ୍ୟୁଟାଜେନିକ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-କାର୍ସିନୋଜେନିକ୍ ଗୁଣ ରହିଛି । ଏହାସହ ନିମରେ ଭିଟାମିନ୍ ଏ, ସି, କ୍ୟାରୋଟିନଏଡ୍ସ, ଓଲିକ୍ ଏବଂ ଲିନୋଲିକ୍ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୌଗିକ ରହିଛି । ଯାହା ତ୍ବଚାକୁ ଉଜ୍ଜଳ କରିବାରେ, ଦାଗ କମାଇବାରେ ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ସାଇନ୍ସ ଡାଇରେକ୍ଟ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସକାଳେ ନିମ ପତ୍ର ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଯକୃତ ସୁସ୍ଥ ରହିଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରଦାହ-ରୋଧୀ ଗୁଣ ମୁକ୍ତ ରାଡିକାଲ୍ସ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ ଚାପକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ, କିଡନୀକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ନିମ ପତ୍ର ରକ୍ତରୁ ଅପରିଷ୍କାରତା ଦୂର କରି ରକ୍ତକୁ ପରିଷ୍କାର କରିଥାଏ । ନିମ ପତ୍ରରେ ଥିବା ଫାଇବର ପେଟ ସଫା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ପେଟ ଫୁଲାରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଏ ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ନିମ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ସ୍ତରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଫାଇଟୋଥେରାପି ରିସର୍ଚ୍ଚ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ପ୍ରକାଶିତ 2009 ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ମଧୁମେହ ରୋଗୀ ଯେଉଁମାନେ 12 ସପ୍ତାହ ଧରି ପ୍ରତିଦିନ 2 ଗ୍ରାମ ନିମ ପାଉଡର ସେବନ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ଶର୍କରା (FBS), HbA1c ସ୍ତର ଏବଂ ଟ୍ରାଇଗ୍ଲିସେରାଇଡ୍ ସ୍ତର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା। ବାଙ୍ଗାଲୋରର ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଔଷଧ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଫେସର ସି.କେ. ରାଜ ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

କେବଳ ନିମ ପତ୍ର ନୁହେଁ, ଏହାର ଫଳରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଲାଭ ଅଛି:

ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ନିମକୁ ଏକ ଔଷଧୀୟ ଗଛ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଆୟୁର୍ବେଦରେ, ନିମ ଗଛର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ, ଯେପରିକି ପତ୍ର, ଛାଲି, ଫୁଲ ଏବଂ ମଞ୍ଜି, ବିଭିନ୍ନ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ତଥାପି ଅନେକ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ନିମ ଫଳର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଅଛି । ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ, ନିମ ପତ୍ର ସହିତ, ନିମ ଫଳର ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଲାଭ ଅଛି ।

ନ୍ୟାସନାଲ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଅଫ୍ ମେଡିସିନ୍ କହିଛି ଯେ, ନିମ୍ବ ଫଳ ଖାଇବା ଶରୀର ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ । ନିମ୍ବ ଫଳର ଆଣ୍ଟିବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍, ଆଣ୍ଟିଫଙ୍ଗାଲ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଗୁଣ ରହିଛି । ଏଗୁଡ଼ିକ ଶରୀରକୁ ସଂକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ନିମ ଫଳକୁ ସୀମିତ ପରିମାଣରେ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ । ନିମ ଫଳ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବାଣୁ ଏବଂ ଫଙ୍ଗସର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ଏହି ଫଳ ଚର୍ମ ସମସ୍ୟା ଏବଂ କିଛି ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଏହା ଶରୀରକୁ ଭିତରୁ ସଫା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ନିମ ପାଚନ ତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଭଦାୟକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଏହା କିଛି ପେଟ ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏହା ଶରୀରର ସଫା କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତ କରିଥାଏ । ତଥାପି ଏହାକୁ ସୀମିତ ପରିମାଣରେ ଖାଇବା ଉଚିତ । ଏଥିରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ମୁକ୍ତ ରାଡିକାଲ୍ସ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କୋଷ କ୍ଷତିକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏହା ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ଋତୁକାଳୀନ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରେ ।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଖାଲି ପେଟରେ ନିମ୍ବ ଫଳ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ତନଳୀ ପ୍ରଣାଳୀ ସୁସ୍ଥ ରହିବ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟକୁ ରୋଗଜନକ ଜୀବାଣୁଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିବ । ନିମ୍ବ ଚର୍ମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଭଦାୟକ । କିଛି ଚର୍ମ ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

ଯେ କୌଣସି ଔଷଧୀୟ ଗଛ କିମ୍ବା ଏହାର କୌଣସି ଅଂଶ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଶରୀର ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହାକୁ କେବଳ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ, ନିମ୍ବ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ । ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରତିଦିନ ଦୁଇରୁ ତିନୋଟିରୁ ଅଧିକ ଫଳ ଖାଇବାକୁ ସୀମିତ କରନ୍ତୁ ।

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ...ବାଦାମ୍, କାଜୁ ଏବଂ ଆଲମଣ୍ଡ ବଟର : ଭଲ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ଯ ଏବଂ ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ କାହାକୁ ଖାଇବା ଉଚିତ ?

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ...ମୁହଁରେ ଉଠୁଥିବା ବ୍ରଣକୁ ନେଇ ଆପଣ ଚିନ୍ତିତ କି ? ଆଜିଠୁ ସେବନ କରନ୍ତୁ 'ହଳଦୀ ସଟ୍'

(ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା ଏବଂ ଟିପ୍ସ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ବୁଝିବା ପାଇଁ। ଏହି ସୂଚନା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା, ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ତଥାପି, ଏହି ଟିପ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ସର୍ବଦା ଭଲ।)