ETV Bharat / health

ମୌସୁମୀ ମାନୁଆଲ...ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଶିଖାଇଲା ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ନୂଆ ଶିକ୍ଷା

ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛି ରୋଗର ପାର୍ଟନ । ଡେଙ୍ଗୁରୁ ଡାଇରିଆ...ଇଟିଭି ଭାରତର ମୌସୁମୀ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସିରିଜ୍‌ରେ ଥିଲା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନା ।

Monsoon health series conclusion and analysis
ଇଟିଭି ଭାରତର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସିରିଜ୍‌ (IANS)
author img

By ETV Bharat Odisha Team

Published : July 31, 2026 at 5:17 PM IST

4 Min Read
Choose ETV Bharat

ଗତ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଇଟିଭି ଭାରତ ବୁଲିଛି ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣ । କେରଳଠୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ହସ୍ପିଟାଲ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ଗୋଆ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ । କେବଳ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଜାଣିବା ପାଇଁ, 2026ରେ ମୌସୁମୀ କିପରି ରହିବ ? ତେବେ ଏହାର ଉତ୍ତର ଗୋଟେ ନୁହେଁ ଡଜନେରୁ ଅଧିକ ମିଳିଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଯେପରି ଗୋଟେ ଗୋଟେ ସଙ୍କଟ ସହ ଲଢୁଛନ୍ତି । ଏହାର ଉତ୍ତର ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ଅନେକ କାହାଣୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା । ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ବଦଳୁଥିବା ମୌସୁମୀ ସହ ନୁହେଁ ବଦଳୁଥିବା ରୋଗର ମାନଚିତ୍ର ନିଜକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି ।

Monsoon health series conclusion and analysis
ବର୍ଷାରେ ଯାଉଛନ୍ତି ଯୁବତୀ (IANS)

ରୋଗ ଏବଂ ମୌସୁମୀ ଉଭୟ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ:

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି । ବର୍ଷା ଗୋଟିଏ ମାସ ବଦଳରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ହୋଇଥାଏ । କେତେବେଳେ ପାଗ ଶୁଖିଲା ତ କେତେବେଳେ ବାଦଲଫଟା ବର୍ଷା । ଏପରିକି ବର୍ଷା ଋତୁରେ ତାପମାତ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି । ଏହାର ଫଳସ୍ବରୂପ, ମଶାମାଛି ବଂଶ ବିସ୍ତାର, ପାଣି ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୂଷିତ ରହିବା, ମେଡିକାଲ ଅନେକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରୁଛି । ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରଫେସର ବିଏନ ଗୋସ୍ବାମୀ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରୁଛି । ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ବର୍ଷା ଲାଗି ରହିବା । ଏହା ପରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ପାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ତାପମାତ୍ରା ବଢିବା । ବର୍ଷା ଦିନରେ ତାପମାତ୍ରା 45 ଡିଗ୍ରୀ ପରି ଅନୁଭବ ହେଉଛି ।

ଡେଙ୍ଗୁ ଏପରି ଏକ ଲଢେଇର ବିଜେତା...ଯାହା କେହି ଚାହୁଁ ନଥିଲେ

ଡେଙ୍ଗୁ ଏପରି ଏକ ଲଢେଇର ବିଜେତା ସାଜିଛି, ଯାହା କେହି ଚାହୁଁ ନଥିଲେ । ଇଟିଭି ଭାରତର ଏହି ସିରିଜ୍‌ରେ କୌଣସି ଭୂମିକାକୁ ଆମେ ବାରମ୍ବାର ଯଦି ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥାଉ ତାହା ହେଉଛି ଡେଙ୍ଗୁ । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜଳବାହିତ ରୋଗ ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା...ଯେପରିକି ମାଲେରିଆ । ଏଥି ପ୍ରତିଲୋକଙ୍କ ନଜର ରହିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଚିତ୍ର ବଦଳି ଯାଇଛି । 2018ରୁ 2022 ମଧ୍ୟରେ ମାଲେରିଆ ମାମଲା ପାଖାପାଖି 60 ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଏହା 4.3 ଲକ୍ଷରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ 1.74 ଲକ୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ଏହାର ଶ୍ରେୟ ସଚେତନତା, କୀଟନାଶକ ପ୍ରୋଗାମକୁ ଯାଉଛି ।

ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଶାର ସ୍ଥାନ ଡେଙ୍ଗୁ ନେଇଛି । ଭାରତରେ 2023-25 ମଧ୍ୟରେ 6.36 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଡେଙ୍ଗୁ ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ବେଳେ 877 ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି । ସେହିପରି 2025ରେ ଡେଙ୍ଗୁ ମାମଲାରେ ଶୀର୍ଷରେ ରହିଛି ତାମିଲନାଡୁ । ଏହା ପରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ ତେଲଙ୍ଗାନା ରହିଛି । କେବଳ ଗାଁ ନୁହେଁ ସହରରେ ମଧ୍ୟ କାୟା ବିସ୍ତାର କରିଛି ଡେଙ୍ଗୁ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଆର୍ବଜନା ପକାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନ, ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ଛାତ, ଫୁଲକୁଣ୍ଡ, ଟାଙ୍କି, ବାଲଟିରେ ବଂଶ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ । ମଶାକୁ ପ୍ରଭାବ ପଡେନି, ଆପଣ ଗାଁରେ ରହୁଛନ୍ତି କି ସହରରେ ରହୁଛନ୍ତି । ବାସ୍‌ ବଂଶ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଜମି ରହିଥିବା ସଫା ପାଣି ଆବଶ୍ୟକ ।

Monsoon health series conclusion and analysis
ବାଲେଶ୍ବର ଏକ ହୋଟେଲର ଦୃଶ୍ୟ (IANS)

ପୂରା ସିରିଜ୍‌ରେ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ମିଳିଲା ତାହା ମଶା ସହ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା । ଏହା ମେଦବହୁଳତା, ଡାଇବେଟିସ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା । ପୂରା ଭାରତରେ ଡାକ୍ତରମାନେ ଗୋଟିଏ ଦିଗକୁ ହିଁ ଇସାରା କରିଥିଲେ । ଭାରତ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଦୁଇ ମହାମାରୀ ସହ ଲଢୁଛି । ଗୋଟିଏ ବର୍ଷା ସହ ଆସେ, ଅନ୍ୟଟି କେବେ ଯାଏ ନାହିଁ ।

ଦେଶରେ 7.01 କୋଟି ଲୋକ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଓ 4.68 କୋଟି ଡାଇବେଟିସରେ ପୀଡିତ ଥିବା ଜଣାପଡିଥିଲା । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଯଦି ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ପାଖାପାଖି ଅନ୍ୟ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ବିପଦ ସେତେବେଳେ ବଢେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ରୋଗ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୁଅନ୍ତି । ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ମଣିଷ ଭଲ ହେଇଯାଉଥିବା ବେଳେ ମଧୁମେହ, କିଡନୀରେ ପୀଡିତଙ୍କୁ ଅଧିକ ସମସ୍ୟା ଭୋଗିବାକୁ ପଡେ । ପୁରୁଣା ରୋଗ ସର୍ବଦା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ ଏହାର ଅନ୍ତ କଣ ହେବ ।

ପାଣି ସାଜୁଛି କାରଣ:

ବାରମ୍ବାର ଆମର ଏହି ସିରିଜ୍‌ ଗୋଟିଏ ବିଷୟ ଉପରେ କହୁଥିଲା...ପାଣି । ବର୍ଷା କିମ୍ବା ବନ୍ୟାର ପାଣି ନୁହେଁ ପିଇବା ପାଣି । କେରଳରେ 6 ମାସ ଭିତରେ ପାଣିରୁ ହେଉଥିବା ରୋଗ ଯୋଗୁଁ 133 ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି । 3.18 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଡାଇରିଆରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ତେବେ ଡାକ୍ତର ଜାପାନୀ ଜ୍ବର ମାମଲାର ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାର କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଧା ଜଣାପଡିନାହିଁ ।

ରାଜସ୍ଥାନର ବର୍ହିଃ ବିଭାଗରେ ଗ୍ୟାସ ସମସ୍ୟା ଓ ଡ୍ରିହାଇଡ୍ରେସନ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡିତ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ । ବିହାରରେ ଦୂଷିତ ପାଣି ଜଳ ଯୋଗାଣ ସହିତ ହେପାଟାଇଟିସ ଏ, ହେପାଟାଇଟିସ ଇ ଓ ଟାଇଫଏଡ ମାମଲା ବଢି ଯାଇଛି ।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ଖୁବ କମ୍‌ ଚର୍ଚ୍ଚା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ସିରିଜରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜାଣିଲେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପାର୍ଟନ । ଡାଇରିଆ, ନିମୋନିଆ, ନିଶ୍ବାସ-ପ୍ରଶ୍ବାସରେ ସଂକ୍ରମଣ, ଜାପାନୀ ଜ୍ବର ଏପରି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା କଲେ । ଯେଉଁସବୁ ଡାକ୍ତର ସହ ଆଲୋଚନା କଲେ ସେମାନେ ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ କହିଲେ । ଟୀକାକରଣଠୁ ନେଇ ସ୍ବଚ୍ଛ ପାଣି ଏସବୁ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ ।

ଯେଉଁ ରୋଗ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏନି:

ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୌସୁମୀରେ ବିଶେଷ ପ୍ରକାର ରୋଗ ଥାଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଡେଙ୍ଗୁ ଥିଲା, ଭାରତର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ବିପଦର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି । ବନ୍ୟା ପରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ମୁମ୍ବାଇ, ପୁଣେ, ନାଗପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ଲିପ୍ଟୋସ୍ପାୟରୋସିସରେ ପୀଡିତ । ସେହିପରି ବିହାରରେ ସାପ କାମୁଡା ରୋଗ ବଢିବାରେ ଲାଗିଛି । । ଆସାମରେ ଜାପାନୀ ଜ୍ବର କାୟା ବିସ୍ତାର କରୁଛି । ଏସବୁ ରୋଗରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲୋକେ ପୀଡିତ ହେଉଛନ୍ତି । ପୀଡିତ ପରିବାର ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖିନ ମଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ।

କଣ ଶିଖାଇଲା ସିରିଜ୍‌ ?

ଏହି ସିରିଜ୍‌ ଶିଖାଇଲା ଯେ, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଲଗା ନୁହେଁ । ଡାକ୍ତରଙ୍କଠୁ ନେଇ ଇଞ୍ଜିନିୟର ସମସ୍ତେ ଏ ଦିଗରେ ମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ:

ଡାଇରିଆକୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଉଛି ଦୂଷିତ ପାଣି, ସଚେତନ ଅଭିଯାନ ଜାରି ରଖିଛି ରାଜସ୍ଥାନ

ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍-ଫୁଡ୍ ଖାଉଥିଲେ ସାବଧାନ ! ହୋଇପାରେ ଏହି ସବୁ ରୋଗ...

ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଜଳବାହିତ ରୋଗ ଭୟ: ସତର୍କ କରାଉଛି ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ, ବଦଳାନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଅଭ୍ୟାସ

ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବାପା-ମା’ଙ୍କ ଏହି ଛୋଟ ଅଭ୍ୟାସ, ଶିଶୁଙ୍କୁ ରୋଗ ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିବ ! ଜାଣିନିଅନ୍ତୁ

ଜଳଜନିତ ରୋଗ ପଛରେ ପୁରୁଣା ପାଇପର କଣ ରହିଛି ଲିଙ୍କ୍‌ ? କଟକରୁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ରିପୋର୍ଟ

ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବିହାରରେ ଡେଙ୍ଗୁ-ମ୍ୟାଲେରିଆ ସତର୍କତା, ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ସାପ କାମୁଡ଼ା, ଜାଣନ୍ତୁ କାହିଁକି ?