ETV Bharat / bharat

ବ୍ରିଜ୍ ମ୍ୟାନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଗିରିଶ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ

ଭାରତର ବ୍ରିଜ୍ ମ୍ୟାନ୍ ଗିରିଶ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ ଯିଏ ସମାଜର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ନିଜର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଜ୍ଞାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।

Girish Bharadwaj, 'Bridge Man Of India' Who Built Over 300 Hanging Foot-bridges, Dies At 76
Girish Bharadwaj, 'Bridge Man Of India' Who Built Over 300 Hanging Foot-bridges, Dies At 76 (ETV Bharat)
author img

By ETV Bharat Odisha Team

Published : July 7, 2026 at 10:45 PM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

BRIDGE MAN GIRISH BHARDWAJ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ: ଭାରତର ବ୍ରିଜ୍ ମ୍ୟାନ୍ ଭାବେ ବେଶ୍ ପରିଚିତ ଏବଂ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଡକ୍ଟର ଗିରିଶ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କର ଆଜି (ମଙ୍ଗଳବାର) କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସୁଲିଆର ଏକ ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଶେଷ ନିଶ୍ବାସ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି । ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବସ୍ଥା ଖରାପ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ କେଭିଜି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ତାଙ୍କର ହୃଦରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସୁଲିଆର ତହସିଲଦାର ମଞ୍ଜୁଳା ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଲୋକଙ୍କ ଯାତାୟାତକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ଝୁଲା ଫୁଟବ୍ରିଜ୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ ତାହା "ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରମାଣ"।

ମଞ୍ଜୁଳା କହିଛନ୍ତି, "ସେ ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ ଯିଏ ସମାଜର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଜ୍ଞାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦେଶ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କ ସେବାକୁ ମନେ ରଖିବ । ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗିରିଶ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ସହିତ ସମାଜ ଜଣେ ମହାନ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ମାନବବାଦୀଙ୍କୁ ହରାଇଛି । ସେ ଦିବଂଗତ ଆତ୍ମାର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରିବାରକୁ ଏହି କଷ୍ଟକର ସମୟ ସହ୍ୟ କରିବାର ଶକ୍ତି କାମନା କରିଥିଲେ ।

ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସ୍ନାତକ ଭରଦ୍ୱାଜ ବଡ଼ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରୁ ଲାଭଦାୟକ ଚାକିରି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଏପରି ବୈଷୟିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ ଯିଏ ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର କରି ଲାଭ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ।

ଭରଦ୍ୱାଜ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ଶହ ଶହ ଗ୍ରାମକୁ ସଂଯୋଗ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଖ୍ୟଧାରାର ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, କାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଁରିବା କିମ୍ବା ଡଙ୍ଗା ବ୍ୟବହାର କରିବା ବ୍ୟତୀତ ନଦୀ ଏବଂ ନାଳ ପାର ହେବାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନଥିଲା ।

ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଝୁଲା ଫୁଟବ୍ରିଜ୍ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ସରକାରଙ୍କୁ ଜଳଭଣ୍ଡାର ଉପରେ ବଡ଼ କଂକ୍ରିଟ୍ ବ୍ରିଜ୍ ନିର୍ମାଣ ନକରି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଡିଜାଇନ୍ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଝୁଲା ଫୁଟବ୍ରିଜ୍ ଡିଜାଇନ୍‌ରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଅତି କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ସହଜରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ପାରୁଥିଲା ।

"ଭାରତର ସେତୁ ପୁରୁଷ"

ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବା ପରେ, ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସୁଲିଆରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଛୋଟ କର୍ମଶାଳା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ତାଙ୍କର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଜ୍ଞାନ କେବଳ ଲୁହାକାର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନଥିଲା । ତାଙ୍କ ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ସଚେତନ ଏବଂ ଯେଉଁ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ ନିକଟରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପହଞ୍ଚି ନଥିଲା ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଥିବାରୁ, ସେ ଏହି ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରବଳ ବର୍ଷାରେ ନଦୀରେ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା କଷ୍ଟ ଏବଂ ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଥିବା କିମ୍ବା ନାମ ଲେଖାଇ ପାରିନଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ସେ ଦେଖିଥିଲେ । ସେ ସେମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ମୌଳିକ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷଣ ନିଜେ କରିଥିଲେ, ଯାହା ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସୁଲିଆର ଆରମ୍ବାରୁରେ ପୟସ୍ୱିନୀ ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମୋଡ଼ ଥିଲା । ସେ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ କମ୍ ବଜେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରଥମ ସେତୁ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଆରମ୍ଭ ଥିଲା; ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, କେରଳ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ 300ରୁ ଅଧିକ ଝୁଲା ଫୁଟବ୍ରିଜ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସଫଳତା ସହିତ, ସେ "ଭାରତର ବ୍ରିଜ୍ ମ୍ୟାନ୍" ଉପନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।

କମ୍ ମୂଲ୍ୟ, ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ

ପରିଚିତ କଂକ୍ରିଟ୍ ସେତୁ ତୁଳନାରେ, ତାଙ୍କର ଝୁଲା ଫୁଟବ୍ରିଜ୍ ବହୁତ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସେତୁ ନିର୍ମାଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଯେ, ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ହେଉଥିବା ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିଥିଲେ । ତା’ପରେ ସେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଶ୍ରମର ଏକ ପ୍ରକାର "ଶ୍ରମଦାନ" ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରମଶକ୍ତିରେ ସାମିଲ କରିଥିଲେ । ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଏକ ଭାବନା ଦେଇଥିଲା, ଯେ ସେତୁ ସେମାନଙ୍କର । ଭରଦ୍ୱାଜ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ, ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ସେତୁର ଭଲ ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।

ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ

ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ବହୁତ ବଡ଼ ଥିଲା ଏବଂ ସେ କେବେ ବି ତାହାର ପ୍ରଚାର କରିନଥିଲେ । ତଥାପି, ଭାରତକୁ ଏହି ଜାତିର ଏକ ଅଂଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ତାଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସମାଜସେବା ପାଇଁ, ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ 2017ରେ ଦେଶର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ । ମହୀଶୂର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମେତ ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନଜନକ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ହେଉଛି । ସନ୍ତୋଷ କୋଡେନକେରୀ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ, ସେ ଭାରତର ବ୍ରିଜମ୍ୟାନ୍ ସେତୁ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ବାୟୋପିକ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବେ, ଯିଏ ଦେଶର ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଗାଁରେ ପ୍ରାୟ 139ଟି ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି ।

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ- ୱାୟାନାଡ଼ରେ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ଭୂସ୍ଖଳନ: ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି, ୩ ମୃତ, ଅନେକ ଶ୍ରମିକ ଫସି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା

ବ୍ୟୁରୋ ରିପୋର୍ଟ, ଇଟିଭି ଭାରତ