ETV Bharat / technology

କେମିତି ଚାଲିଛି ଗଗନଯାନ ମିଶନ, ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଷ୍ଟେସନ ସ୍ଥାପନ ପ୍ରସ୍ତୁତି; ସଂସଦରେ ରିପୋର୍ଟ ଦେଲେ ସରକାର

ଭାରତ ସରକାର ଦେଶର ପ୍ରଥମ ମାନବ ମିଶନ ଗଗନଯାନ ସହିତ ମହାକାଶରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଷ୍ଟେସନ ସ୍ଥାପନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ

କେନ୍ଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ
କେନ୍ଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ (IANS Photo)
author img

By ETV Bharat Tech Team

Published : July 24, 2025 at 10:52 AM IST

2 Min Read
Choose ETV Bharat

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସଂସଦରେ ଚଳିତ ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନ ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ କେନ୍ଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଆଗାମୀ ମିଶନର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି । ଲୋକସଭାକୁ ଏକ ଲିଖିତ ଉତ୍ତରରେ, ସିଂହ ଗଗନ ଯାନ ମିଶନ, ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ମାନବ ଅବତରଣ, ଏହି ସମସ୍ତ ମିଶନର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଇସ୍ରୋ ନେତୃତ୍ବାଧୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ହାସଲ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମାନବ ମହାକାଶ ଉଡ଼ାଣ ମିଶନ 'ଗଗନୟାନ' ମାନବ-ମୂଲ୍ୟାୟିତ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଯାନ (HLVM3) ଏବଂ କ୍ରୁ ଓ ସେବା ମଡ୍ୟୁଲ ପାଇଁ ପ୍ରରୋପଣ ପ୍ରଣାଳୀର ବିକାଶ ଏବଂ ଭୂମି ପରୀକ୍ଷଣ ସହିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ଏହାସହିତ 2035 ସୁଦ୍ଧା ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ 2040 ସୁଦ୍ଧା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଜଣେ ମହାକାଶଚାରୀ ପଠାଇବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ସେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।

ଗଗନୟାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ

ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ମାନବ-ମୂଲ୍ୟାୟିତ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଯାନ (HLVM3) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶ ଏବଂ ଭୂମି ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତର କ୍ରୁ ମିଶନ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଛି । କ୍ରୁ ମଡ୍ୟୁଲ ଏବଂ ସେବା ମଡ୍ୟୁଲ ଉଭୟ ପାଇଁ ପ୍ରରୋପଣ ପ୍ରଣାଳୀ ବିକଶିତ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି । ଏହାସହିତ ପରିବେଶ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଜୀବନ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଣାଳୀ (ECLSS)ର ଏକ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ମଡେଲ ସାକାର କରାଯାଇଛି ।

Recovery of crew module mockup was performed in 2023
ଗଗନ ଯାନ କ୍ରୁ ମଡେଲ୍‌ (Image Credits: ISRO)

ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ କ୍ରୁ ଏସ୍କେପ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (CES) ଅଧୀନରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ମୋଟର ବିକଶିତ ଏବଂ ସ୍ଥିର ପରୀକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି । ଏହାସହ ଅର୍ବିଟାଲ୍ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସୁବିଧା, ଗଗନଯାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର, ଗଗନଯାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସୁବିଧା, କ୍ରୁ ତାଲିମ ସୁବିଧା, ଦ୍ବିତୀୟ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଛି । କ୍ରୁ ଏସ୍କେପ୍ ସିଷ୍ଟମ୍‌କୁ ବୈଧ କରିବା ପାଇଁ, ମିଶନ TV-D1ରେ ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ଯାନ ବିକଶିତ ଏବଂ ଉଡ଼ାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏପଟେ TV-D2 ଏବଂ ସମନ୍ବିତ ଏୟାର ଡ୍ରପ୍ ଟେଷ୍ଟ (IADT-01) ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜାରି ରହିଛି ।

ପ୍ରଥମ ଅନକ୍ରୁଡ୍ ମିଶନ (G1)ର ଅଗ୍ରଗତି ଉପରେ ମତ ଦେଇ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ C32-G ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏବଂ CES ମୋଟରଗୁଡ଼ିକର ଉପଲବ୍ଧତା ସହିତ ଏହା ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି । କ୍ରୁ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଏବଂ ସେବା ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଗଠନ ସାକାର ହୋଇଛି ଏବଂ କ୍ରୁ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1 ଯାଞ୍ଚ ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି । ଏଠାରେ କହି ରଖୁଛୁ କି, ଇସ୍ରୋ ଗଗନଯାନ ମିଶନରେ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କୁ ପଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ କିଛି ଅନକ୍ରୁଡ୍‌ ବା ମାନବବିହୀନ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରିବ । ଏହାଦ୍ବାରା ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ ।

First crew model for Gaganyaan
ଗଗନ ଯାନ କ୍ରୁ ମଡେଲ୍‌ (Image Credits: ISRO)

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଭାରତର ଅବତରଣ

ମାନବ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି । ଗଗନଯାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ମାନବ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ମୌଳିକ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ ଭାରତ ମହାକାଶରେ ମାବନ ବାସସ୍ଥାନ ଦିଗରେ ଏକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବ । ଅର୍ଥାତ ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନ କକ୍ଷପଥରେ ଏକ ମହାକାଶ ଷ୍ଟେସନ ପାଇଁ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଆରମ୍ଭ କରିବ, ଯାହାଦ୍ବାରା ଦୀର୍ଘ ମାନବ ମହାକାଶ ମିଶନକୁ ସକ୍ଷମ କରାଯାଇପାରିବ ।

ସେହିପରି, 2040 ସୁଦ୍ଧା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଅବତରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପରେ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମିଶନ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏବଂ ଲଞ୍ଚ ଯାନ ଓ କକ୍ଷପଥ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ସିଷ୍ଟମର ବିନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।

ଏହା ବି ପଢନ୍ତୁ: ଗଗନଯାନ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି ଭାରତର ସୁପୁତ୍ର ଶୁଭାଂଶୁ ଶୁକ୍ଳା: ଇସ୍ରୋ ମୁଖ୍ୟ