ETV Bharat / bharat

'ଭାରତ ବିଭାଜନ ପାଇଁ ଜିନ୍ନା, କଂଗ୍ରେସ, ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ ଦାୟୀ', NCERT ନୂଆ ମଡ୍ୟୁଲରେ ତଥ୍ୟ

ନୂଆ NCERT ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଭାରତର ବିଭାଜନକୁ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ମାନବିକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ବୋଲି କହିଛି ଏବଂ ଜିନ୍ନା, କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ କରିଛି।

NCERT MODULES REGARDING PARTITION OF INDIA
NCERT MODULES REGARDING PARTITION OF INDIA (Etv Bharat)
author img

By ETV Bharat Odisha Team

Published : August 16, 2025 at 9:10 PM IST

2 Min Read
Choose ETV Bharat

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ବିଭାଜନ ଉପରେ NCERTର ନୂତନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମଡ୍ୟୁଲ୍, ଦେଶ ବିଭାଜନ ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛି। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନେ "ବିଭାଜନର ଯୋଜନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ" ଏବଂ "ଜିନ୍ନାଙ୍କୁ କମ୍ ଆକଳନ କରିଥିଲେ", ଯେତେବେଳେ କି ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭୟବହତାକୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିପାରି ନଥିଲେ।

ଚଳିତ ଅଗଷ୍ଟରେ ବିଭାଜନର ଭୟଙ୍କର ସ୍ମୃତି ଦିବସ ଅବସରରେ ଦୁଇଟି ମଡ୍ୟୁଲ୍ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ। "ଭାରତ ବିଭାଜନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ନଥିଲା," ବୋଲି ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଗୁଡିକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ବରଂ ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ, ତିନି ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଭାଜନକୁ ଆକାର ଦେଇଥିଲେ। "ଜିନ୍ନା, ଯିଏ ଏହାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ; କଂଗ୍ରେସ, ଯିଏ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ, ଯିଏ ଏହାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ।"

ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ରେ କୁହାଯାଇଛି, "ଭାରତୀୟ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଙ୍କର ଜାତୀୟ କିମ୍ବା ପ୍ରାଦେଶିକ ପ୍ରଶାସନ, ସେନା, ପୋଲିସ ଇତ୍ୟାଦି ପରିଚାଳନା କରିବାର ଅଭିଜ୍ଞତା ନଥିଲା। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁଥିବା ବିଶାଳ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ କୌଣସି ଧାରଣା ନଥିଲା। ନଚେତ୍ ଏପରି ଶୀଘ୍ରତା କରାଯାଇ ନଥାନ୍ତା।"

ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ବିଭାଜନକୁ "ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସରେ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ମାନବିକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା" ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ଯାହାର ସମାନତା ନାହିଁ। ସେମାନେ ଗଣହତ୍ୟା, ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ବିସ୍ଥାପନ, ବଡ଼ ଧରଣର ଯୌନ ହିଂସା ଏବଂ "ରାସ୍ତାରେ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଶବରେ ଭର୍ତ୍ତି" ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ଟ୍ରେନର ଆଗମନ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।

ଗୋଟିଏ ବିଭାଗରେ କୁହାଯାଇଛି, "ବିଭାଜନ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ଖରାପ ଘଟଣା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା... ନୋଆଖାଲି ଏବଂ କଲିକତା (1946) ରାୱଲପିଣ୍ଡି, ଥୋଆ ଏବଂ ବେୱାଲ୍ (ମାର୍ଚ୍ଚ 1947)ର ଭୟଙ୍କର ଘଟଣା ଏହାର ଭୟଙ୍କର ଉଦାହରଣ।"

ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧର ପାଠ୍ୟ ଜୋର୍ ଦେଇ କହିଛି ଯେ, ଅଗଷ୍ଟ 1946ରେ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ ଏକ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା, ହିଂସା ସହିତ। ଏହା ଜିନ୍ନାଙ୍କ ଚେତାବନୀ, "ବିଭାଜିତ ଭାରତ କିମ୍ବା ଧ୍ୱଂସପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତ" କୁ ଏକ ଚାପ ଭାବେ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଛି, ଯାହା ଶେଷରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ନେହେରୁ ଏବଂ ପଟେଲଙ୍କୁ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା।

ଦ୍ୱିତୀୟ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ବିଭାଜନକୁ କାଶ୍ମୀର ବିବାଦ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ରାଜନୀତି ଏବଂ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଉପରେ ବାହ୍ୟ ଚାପ ସମେତ ସ୍ଥାୟୀ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗ କରେ। "ପାକିସ୍ତାନ କାଶ୍ମୀରକୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ତିନିଟି ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଛି ଏବଂ ହାରିବା ପରେ, ଜିହାଦୀ ଆତଙ୍କବାଦ ରପ୍ତାନି କରିବାର ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଛି... ଏସବୁ ବିଭାଜନର ପରିଣାମ," ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।

ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ, ଜିନ୍ନା ପରେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳରେ ବିଭାଜନ ଆଶା କରିନଥିଲେ: "ମୁଁ କେବେ ଭାବି ନଥିଲି ଯେ ଏହା ହେବ। ମୁଁ କେବେ ମୋ ଜୀବନକାଳରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଦେଖିବି ବୋଲି ଆଶା କରି ନଥିଲି।"

ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ବିଭାଜନକୁ ସରଳ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ କିନ୍ତୁ ସମାନ ସହଭାଗୀ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାବନା ବଜାୟ ରଖେ। "ଭାରତ ବିଭାଜନ ପାଇଁ ତିନିଟି ଉପାଦାନ ଦାୟୀ ଥିଲେ: ଜିନ୍ନା, ଯିଏ ଏହାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ, କଂଗ୍ରେସ, ଯିଏ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ତୃତୀୟ, ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ୍, ଯିଏ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ," ବୋଲି ମଡ୍ୟୁଲ କୁହେ।

ଏହି ବିଭାଗ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତରରେ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନଙ୍କ ଭୂମିକା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଏହି ତ୍ୱରିତ ସ୍ଥାନାନ୍ତରକୁ "ଅବହେଳାର ଏକ ବିରାଟ କାର୍ଯ୍ୟ" ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯାହା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କେଉଁ ଦେଶର ଥିଲେ ତାହା ଜାଣି ନ ଥିଲା।

ଏହି ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ବିଭାଜନକୁ ଏକ ଚେତାବନୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଶେଷ କରେ: "ଶାସକମାନଙ୍କର ଅଦୂରଦର୍ଶୀତା ଏକ ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହୋଇପାରେ। ଶାନ୍ତି ହାସଲ ପାଇଁ ହିଂସାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଦେବା କେବଳ ହିଂସାତ୍ମକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକର ଭୋକକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ।"

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ- କିସ୍ତୱାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ: ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା 60 ଟପିଲା, ଗତ 12 ବର୍ଷରେ ଗଲାଣି 552 ଜୀବନ