बाल लैंगिक शोषणाशी संबंधित सामग्रीबाबत मेटाचं 'झिरो-टॉलरन्स' धोरण; एआय (AI) द्वारे सक्रिय देखरेख
मेटानं बाल लैंगिक शोषणाच्या सामग्रीबाबत शून्य-सहिष्णुता धोरण जाहीर केलंय. कंपनीनं म्हटलं आहे की, ती एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करून अशी सामग्री सक्रियपणे शोधून काढून टाकत आहे.
Published : July 7, 2026 at 9:59 AM IST
मुंबई: मेटानं बाल लैंगिक शोषणाशी संबंधित सामग्री (CSAM) आणि तत्सम कृतींबाबत आपलं 'झिरो-टॉलरन्स' (कोणतीही कसलीही सवलत न देण्याचं) धोरण पुन्हा एकदा स्पष्ट केलं आहे. कंपनी एआय (AI) तंत्रज्ञानाचा वापर करून अशा प्रकारची सामग्री शोधतं आणि ती त्वरित काढून टाकतं. इन्स्टाग्रामवर बाल लैंगिक शोषणाशी संबंधित जाहिराती दिसल्याच्या आरोपांवरून भारत सरकारनं मेटाच्या अधिकाऱ्यांना बोलावल्यानंतर ही घोषणा करण्यात आली आहे.
एआय तंत्रज्ञानाचा वापर : फेसबुक, इन्स्टाग्राम आणि व्हॉट्सॲपची मूळ कंपनी असलेल्या मेटानं म्हटलं, "आम्ही बाल लैंगिक शोषणाशी संबंधित सामग्रीची मागणी करणे, ती शेअर करणे किंवा तिची जाहिरात करणे यांवर कडक बंदी घालतो. प्रगत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञानाचा वापर करून आम्ही अशा सामग्रीची आणि व्यक्तींची सक्रियपणे ओळख पटवतो." कंपनीनं आपल्या 3.5 अब्ज वापरकर्त्यांमध्ये लपलेल्या गुन्हेगारांविरुद्धच्या सततच्या लढाईवरही प्रकाश टाकला. मेटाच्या प्रवक्त्यानं सांगितलं की, कंपनीची तज्ज्ञ टीम आपली सुरक्षा यंत्रणा सतत बळकट करत आहे. या प्रयत्नांमध्ये गुन्हेगारांना (predators) शोधण्यासाठी नवीन तंत्रज्ञान विकसित करणे, अश्लील सामग्री असलेल्या वेबसाइट्सच्या लिंक्स ब्लॉक करणे आणि इतर तंत्रज्ञान कंपन्यांशी माहितीची देवाणघेवाण करणे यांचा समावेश आहे. त्यांनी नमूद केलं की हा लढा सतत लढला पाहिजे, कारण गुन्हेगार सतत नवीन पद्धती शोधत असतात.भारत सरकारच्या इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयानं (MeitY) मेटाच्या अधिकाऱ्यांना बोलावून या जाहिराती कशा दिसल्या, जाहिरात पुनरावलोकन प्रक्रिया, सामग्री नियंत्रण (content moderation) प्रणालीचे कामकाज आणि CSAM रोखण्यासाठी घेतलेले उपाय यांबाबत तपशील मागवले आहेत. केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांच्या निर्देशानुसार ही कारवाई करण्यात आली.
फसवणूक रोखण्यासाठी सुरक्षा उपाय : व्हॉट्सॲपचे 'व्ह्यू वन्स' (View Once) वैशिष्ट्य (feature) आणण्याची प्रक्रिया थांबवण्याच्या निर्णयानंतर ही घटना घडली आहे. सुरक्षेबाबत योग्य सल्लामसलत केल्यानंतरच हे वैशिष्ट्य सुरू करावे, असे निर्देश सरकारनं दिले होते. मेटानं स्पष्ट केलं की हे वैशिष्ट्य ऐच्छिक आहे आणि त्यात छळ, फसवणूक रोखण्यासाठी अनेक सुरक्षा उपाय समाविष्ट आहेत. मेटा बाल संरक्षणासाठी जागतिक स्तरावर विविध उपक्रम राबवत आहे. तथापि, प्रचंड वापरकर्ता संख्येमुळं त्यावर पूर्ण नियंत्रण ठेवणे आव्हानात्मक आहे. ऑनलाइन बाल लैंगिक शोषण रोखण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य वाढवण्याचे आश्वासन कंपनीनं दिलं आहे.
बाल संरक्षणासाठी तंत्रज्ञान : भारत सरकार CSAM (बाल लैंगिक शोषणाशी संबंधित सामग्री) सारख्या गंभीर मुद्द्यांवर कठोर भूमिका घेत आहे. मेटासारख्या जागतिक प्लॅटफॉर्मना स्थानिक कायद्यांचं पालन करणे आवश्यक आहे. एआय तंत्रज्ञान प्रभावी ठरत असलं तरी, मानवी देखरेख आणि जलद प्रतिसाद यंत्रणा तितक्याच महत्त्वाच्या आहेत.
हे वाचलंत का :
