एलॉन मस्कच्या 'एक्स' प्लॅटफॉर्मला केंद्राची कठोर नोटीस: ग्रोक एआयद्वारे निर्मित अश्लील सामग्री ताबडतोब हटवा
केंद्र सरकारनं एलॉन मस्कच्या 'एक्स' प्लॅटफॉर्मला ग्रोक एआयद्वारे तयार होणारी अश्लील, नग्न, लैंगिक सामग्री ताबडतोब हटवण्याची कठोर नोटीस बजावली आहे.
Published : January 3, 2026 at 12:17 PM IST
नवी दिल्ली: केंद्र सरकारनं एलॉन मस्कच्या मालकीच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'एक्स'ला (पूर्वीचे ट्विटर) कठोर नोटीस बजावली आहे. ग्रोक नावाच्या एआय टूलच्या दुरुपयोगातून निर्माण होणारी अश्लील, नग्न, अशोभनीय आणि लैंगिक सामग्री ताबडतोब हटवण्याचा आणि प्लॅटफॉर्मवरून अशा सामग्रीचा प्रसार थांबवण्याचा आदेश देण्यात आला आहे. माहिती तंत्रज्ञान कायदा 2000 आणि मध्यस्थ मार्गदर्शक तत्त्वे 2021 चं उल्लंघन झाल्याचं सांगत, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयानं ही कारवाई केली आहे. याचं पालन न केल्यास प्लॅटफॉर्मवर कठोर कायदेशीर कारवाई होईल, असा इशारा सरकारनं कंपनीला दिलाय.
Ministry of Electronics and Information Technology writes a letter to the Chief Compliance Officer of X Corp. (formerly Twitter) over the failure to observe statutory due diligence obligations under the Information Technology Act, 2000 and the Information Technology (Intermediary… pic.twitter.com/lpXNweaTxz
— ANI (@ANI) January 2, 2026
काय म्हटलंय नोटीसमध्ये
मंत्रालयानं 2 जानेवारी 2026 रोजी 'एक्स'च्या भारतातील मुख्य अनुपालन अधिकाऱ्याला पाठवलेल्या नोटीशीत म्हटलं आहे की, प्लॅटफॉर्मवर काही सामग्री अश्लीलता आणि सभ्यतेशी संबंधित कायद्यांचं उल्लंघन करणारी आहे. विशेषतः ग्रोक एआयचा दुरुपयोग करून बनावट खाती तयार करण्यात आली आहेत. त्यावरून महिलांचे अश्लील छायाचित्रे किंवा व्हिडिओ तयार करून त्यांचा अपमानास्पद पद्धतीनं प्रसार झाला आहे, हे प्रकरण फारच गंभीर आहे. हे महिलांच्या आणि बालकांच्या गोपनीयता, सन्मान आणि सुरक्षेचे उल्लंघन आहे.
मंत्रालयानं 'एक्स'ला दिलेले निर्देश
- ग्रोक एआयच्या तांत्रिक, प्रक्रियात्मक आणि प्रशासकीय रचनेची तात्काळ व्यापक तपासणी करावी.
- प्रॉम्प्ट प्रोसेसिंग, आउटपुट जनरेशन, इमेज हँडलिंग आणि सेफ्टी गार्डरेल्स मजबूत करावेत, जेणेकरून नग्नता, लैंगिकता किंवा अश्लील सामग्री तयार होणार नाही.
- आधीच प्रसारित झालेली बेकायदेशीर सामग्री ताबडतोब हटवावी.
- उल्लंघन करणाऱ्या वापरकर्त्यांवर कठोर कारवाई करावी.
- 72 तासांच्या आत कारवाई अहवाल सादर करावा.
नोटीशीत स्पष्ट इशारा देण्यात आला आहे की, अनुपालन न केल्यास आयटी कायदा, आयटी नियम, भारतीय न्याय संहिता (बीएनएस), भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (बीएनएसएस), महिलांच्या अशोभनीय प्रतिनिधित्व प्रतिबंध कायदा आणि बाल लैंगिक अत्याचार संरक्षण कायद्यासह अनेक कायद्यांअंतर्गत प्लॅटफॉर्म, त्याच्या अधिकाऱ्यांना आणि उल्लंघनकर्त्यांना कठोर दंड होईल. यामुळं 'एक्स'ला मध्यस्थ म्हणून मिळणारी कायदेशीर संरक्षण (सेफ हार्बर) गमावण्याची शक्यता आहे.
पार्श्वभूमी आणि प्रतिक्रिया
ही कारवाई शिवसेना (उबट) खासदार प्रियांका चतुर्वेदी यांच्या तक्रारीनंतर झाली. त्यांनी आयटी मंत्री अश्विनी वैष्णव यांना पत्र लिहून ग्रोक एआयचा दुरुपयोग थांबवण्याची मागणी केली होती. महिलांच्या छायाचित्रांना एआयद्वारे बदलून अश्लील बनवणे आणि त्यांचा प्रसार करणे, हे महिलांच्या सन्मानाचं उल्लंघन असल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं. ग्रोक एआय एलॉन मस्कच्या xAI कंपनीनं विकसित केलं असून, ते 'एक्स'वर एकात्मिक आहे. याच्या कमी निर्बंधांमुळं इतर एआय टूल्सपेक्षा वेगळं असलं तरी, त्याचा दुरुपयोग वाढला आहे. मंत्रालयानं डिसेंबर 2025 मध्येच सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सना अशा सामग्रीबाबत सतर्कतेचा सल्ला दिला होता.
हे वाचलंत का :
