ETV Bharat / health-and-lifestyle

तुम्हाला कृत्रिम दागिन्यांची अ‍ॅलर्जी आहे का? या आरोग्य टिप्स नक्की वापरा

दागिन्यांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या अनेक धातूंमुळे अ‍ॅलर्जी होऊ शकते, ज्यामध्ये सर्वात सामान्य म्हणजे निकेल. हे टाळण्यासाठी, हायपअ‍ॅधलर्जेनिक दागिने निवडा...

ARTIFICIAL JEWELRY CAUSE ALLERGIES  ALLERGY OF ARTIFICIAL JEWELLERY  NICKEL ALLERGY SYMPTOMS  FAKE JEWELRY ALLERGIES
तुम्हाला कृत्रिम दागिन्यांची अ‍ॅलर्जी आहे का? या आरोग्य टिप्स नक्की वापरा (Getty Images)
author img

By ETV Bharat Lifestyle Team

Published : December 8, 2025 at 11:30 AM IST

3 Min Read
Choose ETV Bharat

Artificial jewelry cause allergies : महिलांचं दागिन्यांशी अतूट नातं असते. सोन्याच्या दागिन्यापेक्षा कृत्रिम दागिने नेहमीच ट्रेंडमध्ये असतात. कारण कृतिम किंवा बनावट दागिने सुंदर दिसतात आणि बऱ्याच लोकांना ते लग्न समारंभ किंवा इतर कार्यक्रमात घालण्यास आवडतात. मात्र, कृत्रिम दागिने घातल्यानंतर ऍलर्जी होते. तसंच दररोज कृत्रिम दागिने घातल्याने सूज, पुरळ, गाठी, खाज सुटणे, कोरडे डाग आणि बरेच काही त्वचेच्या समस्या उद्भवू शकतात. आजच्या बातमीमध्ये, आपण जाणून घेऊ की कृत्रिम दागिन्यांमुळे अ‍ॅलर्जी का आणि कशी होते आणि त्यावरील उपचार...

ARTIFICIAL JEWELRY CAUSE ALLERGIES  ALLERGY OF ARTIFICIAL JEWELLERY  NICKEL ALLERGY SYMPTOMS  FAKE JEWELRY ALLERGIES
तुम्हाला कृत्रिम दागिन्यांची अ‍ॅलर्जी आहे का? या आरोग्य टिप्स नक्की वापरा (Getty Images)

कृत्रिम दागिन्यांमुळे अ‍ॅलर्जी का होते? नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिननुसार, फॅशन किंवा कॉस्च्युम ज्वेलरी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कृत्रिम दागिन्यांमध्ये अनेकदा असे अनेक पदार्थ असतात. जे अ‍ॅलर्जी निर्माण करू शकतात. कारण त्यात निकेल, शिसे आणि कॅडमियम हे देखील या दागिन्यांमध्ये आढळतात. हे धातू सामान्य अ‍ॅलर्जी आहेत. या अ‍ॅलर्जीची कारणे आणि ते परिधान करणाऱ्यांवर होणारा परिणामाबद्दल जाणून घेऊया.

ARTIFICIAL JEWELRY CAUSE ALLERGIES  ALLERGY OF ARTIFICIAL JEWELLERY  NICKEL ALLERGY SYMPTOMS  FAKE JEWELRY ALLERGIES
तुम्हाला कृत्रिम दागिन्यांची अ‍ॅलर्जी आहे का? या आरोग्य टिप्स नक्की वापरा (Getty Images)

कृत्रिम दागिन्यांमध्ये आढळणारे सामान्य अ‍ॅलर्जी

निकेल: नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या मते, निकेल हे कृत्रिम दागिन्यांपासून होणाऱ्या अ‍ॅलर्जीच्या सर्वात सामान्य कारणांपैकी एक आहे. टिकाऊपणा आणि कमी किमतीमुळे ते दागिन्यांच्या अनेक तुकड्यांमध्ये वापरले जाते, परंतु संवेदनशील व्यक्तींमध्ये त्यापासून कॉन्टॅक्ट डर्मेटायटिस होऊ शकते. लक्षणे म्हणजे लालसरपणा, खाज सुटणे आणि सूज येणे.

शिसे: काही कृत्रिम दागिन्यांमध्ये शिसे असते, ज्यामुळे अ‍ॅलर्जीक प्रतिक्रिया आणि इतर आरोग्य धोके उद्भवू शकतात. शिशाच्या संपर्कात आल्याने त्वचेची जळजळ होऊ शकते आणि कालांतराने अधिक गंभीर आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात.

कॅडमियम: कॅडमियम हा आणखी एक धातू आहे जो कधीकधी कृत्रिम दागिन्यांमध्ये वापरला जातो. तो विषारी आहे आणि त्यामुळे त्वचेची जळजळ आणि अधिक गंभीर आरोग्य परिणामांसह अ‍ॅलर्जीची प्रतिक्रिया होऊ शकते.

याला कॉन्टॅक्ट डर्माटायटीस असेही म्हणतात. कृत्रिम दागिन्यांपासून होणारी अ‍ॅलर्जीची प्रतिक्रिया सामान्यतः जेव्हा तुमची त्वचा तुमच्या दागिन्यांमध्ये किंवा पिअरिंगमध्ये असलेल्या विशिष्ट धातूंच्या संपर्कात येते तेव्हा होते. या प्रतिक्रियेला सामान्यतः कॉन्टॅक्ट डर्माटायटीस म्हणून ओळखले जाते आणि त्याची मुख्य लक्षण म्हणजे लाल, खाज सुटणारे पुरळ. जरी हे पुरळ सहसा संसर्गजन्य किंवा जीवघेणे नसले तरी ते खूप अस्वस्थ करणारे असू शकते.

कृत्रिम दागिन्यांच्या अ‍ॅलर्जीची लक्षणे

दागिन्यांची अ‍ॅलर्जी साधारणपणे संपर्कात आल्यानंतर 24 ते 48 तासांनी सुरू होते. ही लक्षणे 2 ते 4 आठवडे टिकू शकते आणि सामान्यतः जिथे धातू त्वचेच्या संपर्कात येतो तिथे दिसून येतात. दागिन्यांच्या अ‍ॅलर्जीची लक्षणे पॉयझन आयव्हीच्या प्रतिक्रियेसारखी असू शकतात. सामान्यतः, लक्षणांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते.

  • खाज सुटणे किंवा जळजळ होणे
  • लालसरपणा
  • मऊपणा
  • सूज येणे
  • उष्णता
  • पुरळ
  • भाजल्यासारखे दिसणारे कोरडे डाग
  • फोड आणि त्यातून द्रव बाहेर पडणे

कृत्रिम दागिन्यांमुळे होणाऱ्या त्वचेच्या संसर्गावर काय उपचार आहेत आणि ते कसे टाळावे?

  • धातूंच्या अ‍ॅलर्जीचीवर कोणताही निश्चित उपाय नाही. परंतु, सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे काही धातू टाळणे, विशेषतः दागिन्यांमध्ये आढळणारे धातू. जर तुम्हाला अॅोलर्जी जाणवत असेल, तर तुम्ही तुमच्या त्वचेवर उपचार करण्यासाठी हे उपाय करू शकता.
  • ज्या दागिन्यांमुळे अ‍ॅलर्जीची होत आहे ते काढून टाका. जर तुम्हाला वाटत असेल की एखाद्या विशिष्ट दागिन्यामुळे ही समस्या निर्माण होत आहे, तर ते घालणे थांबवा आणि तुमची त्वचा कशी प्रतिक्रिया देते ते पहा.
  • पुरळ बरे होण्यासाठी त्यावर स्टिरॉइड क्रीम लावा. त्वचारोगतज्ज्ञ कॉर्टिकोस्टेरॉइड क्रीम, नॉनस्टेरॉइडल क्रीम, ओरल कॉर्टिकोस्टेरॉइड्स किंवा ओरल अँटीहिस्टामाइन लिहून देऊ शकतात. ही औषध लक्षणे कमी करण्यास आणि जळजळ कमी करण्यास मदत करते.
  • कॅलामाइन लोशन, पेट्रोलियम जेली किंवा मिनरल ऑइल सारखे इमोलिएंट क्रीम किंवा सुखदायक लोशन खाज कमी करण्यास मदत करू शकतात. नियमित मॉइश्चरायझिंग देखील महत्वाचे आहे, कारण तुमच्या त्वचेचा नैसर्गिक अडथळा अॅरलर्जीमुळे खराब झालेला असू शकतो.
  • ओले कॉम्प्रेस तुमच्या फोडांना आराम देण्यास आणि खाज सुटण्यास मदत करू शकतात. त्यासाठी नळाच्या पाण्यात स्वच्छ कापड भिजवून ते त्वचेच्या प्रभावित भागात लावू शकता.
  • अँटीबायोटिक क्रीमसारखे ओव्हर-द-काउंटर मलम टाळा, कारण त्यात निओमायसिनसारखे घटक असू शकतात जे अ‍ॅलर्जीची प्रतिक्रिया वाढवू शकतात.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)

हेही वाचा