ETV Bharat / health-and-lifestyle
वयानुसार शरीरात व्हिटॅमिन बी-12 ची पातळी किती असावी?
दररोज व्हिटॅमिन बी-12 ची किती आवश्यकता आहे, हे तुमच्या वयावर अवलंबून असते. चला तर जाणून घेऊया शरीराच्या आवश्यकतेनुसार व्हिटॅमिन बी-12 ची पातळी किती असावी.

Published : February 13, 2026 at 3:59 PM IST
vitamin b12: मज्जातंतूंच्या आरोग्यासाठी, ऊर्जा निर्मितीसाठी आणि लाल रक्तपेशींच्या निर्मितीसाठी व्हिटॅमिन बी-12 हे एक आवश्यक पोषक घटक आहे. व्हिटॅमिन बी-12 तुमच्या सर्व पेशींमध्ये अनुवांशिक घटक असलेल्या डीएनएला तयार करण्यास मदत करते. व्हिटॅमिन बी-12 मेगालोब्लास्टिक अॅनिमियाला प्रतिबंधित करण्यास देखील मदत करते. हा रक्ताशी निगडीत आजार आहे. यामुळे थकवा जाणवतो. हा महत्त्वाचा पोषक घटक असून देखील भारतातील अनेक लोकांना त्यांच्या बी-12 पातळीबद्दल परिपूर्ण माहिती नाही. ज्यामुळे अनेक लोकांची व्हिटॅमिन बी-12 पातळी कमी असते. या बातमीद्वारे, वेगवेगळ्या वयोगटातील सामान्य व्हिटॅमिन बी-12 पातळी आणि व्हिटॅमिन बी-12 चाचणी कधी करावी याबद्दल तपशीलवार जाणून घेऊया.
दररोज किती व्हिटॅमिन बी-12 ची आवश्यकता आहे. हे वयावर अवलंबून असते. व्हिटॅमिन बी १२ ची दैनंदिन गरज वयानुसार बदलते. शिफारस केलेले व्हिटॅमिन बी-12 सेवन समजून घेण्यापूर्वी, व्हिटॅमिन बी-12 ची पातळी समजून घेणे महत्वाचे आहे.
- रक्तातील व्हिटॅमिन बी-12 ची पातळी पिकोग्राम प्रति मिलीलीटर (pg/mL) मध्ये मोजली जाते, कारण...
- सामान्य श्रेणी: 200-900 पृ/मिली
- कमतरता: 200 pg/mL पेक्षा कमी
- बॉर्डरलाइन कमी: 200-300 pg/mL pg/mL
वयानुसार सामान्य व्हिटॅमिन बी-12 पातळी
नवजात आणि लहान मुले (0-12 वर्षे): नॅशनल इंस्टीट्युट ऑफ हेल्थ (एनआयएच) च्या डाइटरी सप्लीमेंट्स ऑफिसनुसार (ओडीएस), मेंदू आणि शारीरिक विकासास समर्थन देण्यासाठी नवजात आणि लहान मुलांसाठी (0-12 वर्षे) व्हिटॅमिन बी-12ची पातळी 250-550 pg/mL दरम्यान असावी. लक्षात ठेवा की स्तनपान देणाऱ्या मातांनी त्यांच्या बाळांमध्ये कमतरता टाळण्यासाठी त्यांच्या बी-12 च्या पातळीचे निरीक्षण केलं पाहिजे.
किशोरवयीन मुले (13-19 वर्षे) वाढीदरम्यान ऊर्जा आणि संज्ञानात्मक कार्यक्षमता राखण्यासाठी किशोरवयीन मुलांसाठी व्हिटॅमिन बी-12 ची इष्टतम पातळी 300 ते 550 pg/mL दरम्यान असते.
वृद्ध प्रौढांमध्ये (20-59 वर्षे) मज्जातंतूंचे आरोग्य आणि चयापचय राखण्यासाठी 200-900 pg/mL दरम्यान व्हिटॅमिन बी-12 ची पातळी आवश्यक असते. बी-12 समृद्ध असलेले विविध पदार्थ खाण्याची खात्री करा, किंवा जर तुम्ही शाकाहारी असाल तर पूरक आहार घेण्याचा विचार करा.
वृद्ध (६०+ वर्षे): वृद्ध लोकांमध्ये व्हिटॅमिन बी-12 चे निरोगी स्तर 300 ते 550 pg/mL पर्यंत असते. कारण वयानुसार शोषण कमी होते. गंभीर कमतरता असल्यास, इंजेक्शनने घेण्यायोग्य बी-12 बद्दल तुमच्या डॉक्टरांशी बोला.
व्हिटॅमिन बी-12 ची चाचणी कधी करावी
- जर शरीरात ही लक्षणे दिसली तर नक्कीच चाचणी करा...
- सतत थकवा किंवा उर्जेचा अभाव.
- हात आणि पायांमध्ये मुंग्या येणे किंवा सुन्नपणा.
- स्मरणशक्ती कमी होणे किंवा गोंधळ होणे यासारख्या संज्ञानात्मक समस्या.
- त्वचा पिवळी पडणे किंवा कावीळ होणे.
- उच्च जोखीम गट.
- गर्भवती किंवा स्तनपान करणाऱ्या महिला, विशेषतः शाकाहारी.
- 60+ वयाचे लोक ज्यांना शोषण समस्या आहेत.
- ज्या लोकांना आयबीएस, क्रोहन रोग किंवा सेलिआक रोग सारख्या पचन समस्या आहेत.
- पूर्णपणे शाकाहारी आणि विगन.
चाचणी किती वेळा केली जाते?
- नियमित चाचणी: लक्षणे नसलेल्या परंतु जोखीम असलेल्या लोकांसाठी (उदा. शाकाहारी, वृद्ध) दर 1-2 वर्षांनी.
- उच्च धोका असलेले लोक: जर आहार खराब असेल किंवा शोषणात समस्या असतील तर दर 6-12 महिन्यांनी एकदा.
- पूरक आहार घेतल्यानंतर: उपचार किती प्रभावी आहेत हे पाहण्यासाठी 3-6 महिन्यांनी पुन्हा चाचणी करा. लक्षात ठेवा की लवकर चाचणी केल्याने दीर्घकालीन बी-12 च्या कमतरतेमुळे होणारे मज्जातंतूंचे अपरिवर्तनीय नुकसान टाळता येते.
व्हिटॅमिन बी-12 ची पातळी सुधारण्याचे मार्ग
- जर निदान चाचण्यांमध्ये बी-12 ची पातळी कमी दिसून आली, तर तुम्ही ते कसे दुरुस्त करू शकता ते येथे आहे...
- आहारात बदल: मांस, अंडी, मासे आणि दुग्धजन्य पदार्थ यांसारख्या प्राण्यांपासून बनवलेल्या पदार्थांचा समावेश करा.
- शाकाहारी लोकांसाठी, मजबूत तृणधान्ये आणि वनस्पती-आधारित दूध निवडा.
- पूरक आहार घ्या.
- सौम्य कमतरता असल्यास तोंडावाटे घेतला जाणारा पूरक आहार निवडा
- चांगल्या शोषणासाठी सबलिंग्युअल गोळ्या वापरून पहा.
- गंभीर कमतरता किंवा अपचय समस्यांसाठी बी-12 इंजेक्शन्सची शिफारस केली जाते.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)

