मधुमेहाच्या रुग्णांनी ‘हे’ 31 पदार्थ टाळावेत? डॉक्टरांनी दिली माहिती

WORST FOODS IF YOU HAVE DIABETES: आजकाल, व्यस्त जीवनशैली, खाण्याच्या चुकीच्या सवयी आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे मधुमेहाच्या रुग्णांची संख्या सतत वाढत आहे. मधुमेह नियंत्रित करण्यासाठी योग्य आहार घेणे आवश्यक आहे. एकदा निदान झाल्यानंतर, मधुमेह हा कायमचा आजार बनतो. दुसऱ्या शब्दांत, मधुमेह हा एक जुनाट आजार आहे. रक्तातील साखरेची पातळी वाढण्याच्या भीतीमुळे, रुग्ण अनेकदा कमी खातात आणि त्यांच्या आहाराकडे बारकाईने लक्ष देतात. मधुमेह असलेल्या लोकांमध्ये रक्तातील साखरेची पातळी व्यवस्थापित करण्यासाठी संतुलित आणि पौष्टिक आहार आवश्यक आहे हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, या आजारासाठी कोणत्या प्रकारचा आहार सर्वोत्तम आहे याबद्दल बरेच लोक गोंधळलेले असतात. मधुमेहींनी काय टाळावे? त्यांनी कोणती खबरदारी घ्यावी? चला जाणून घेऊया.

मधुमेहाची लक्षणे कोणती?

अनेकांना लहानपणापासूनच मधुमेह होतो, विशेषतः टाइप 1 मधुमेह, जो बालपणापासून सुरू होतो आणि ज्यामध्ये शरीर इन्सुलिन तयार करू शकत नाही. अलिकडे, लठ्ठपणामुळे मुलांमध्ये टाइप 2 मधुमेह देखील वाढत आहे. जर त्यावर वेळीच उपचार आणि नियंत्रण केले नाही तर इतर आजारांचा धोका वाढतो. डॉक्टर म्हणतात की चुकीचा आहार आणि ताणतणाव ही मधुमेहाची मुख्य कारणं आहेत. या आजाराच्या लक्षणांमध्ये वारंवार लघवी होणे, तहान वाढणे, भूक वाढणे आणि पायांना सूज येणे यांचा समावेश आहे. मधुमेहाच्या रुग्णांनी दर तीन महिन्यांनी एकदा HbA1c चाचणी करणं महत्वाचं आहे. तपासणी केल्यानंतर जर रिझर्ल्ट 3 ते 5.4 दरम्यान असेल तर काळजी करण्याची गरज नाही. मात्र, जर पातळी 5.6 असेल तर प्री-डायबेटिक श्रेणीत आहात असं समजावं. जर पातळी 7 पेक्षा जास्त असेल तर तुम्हाला मधुमेह ग्रस्त मानले जाते.

मधुमेहाच्या रुग्णांनी ‘हे’ 31 पदार्थ टाळावेत? डॉक्टरांनी दिली माहिती (Getty Images)

मधुमेहींनी कोणते पदार्थ टाळावेत? मधुमेहींनी मीठाचे सेवन मर्यादित करावे. मांसाहारी पदार्थ, दुग्धजन्य पदार्थ, आईस्क्रीम, नारळ तेल आणि चिकनमध्ये चरबीचे प्रमाण जास्त असते. जर तुम्हाला मधुमेह असेल तर फास्ट फूड आणि तळलेले पदार्थ टाळावेत. नाश्त्यात उपमा, बोंडा, वडा आणि पुरी आदी पदार्थ खाणं टाळावं. डॉ. श्रद्धा कटियार यांनी त्यांच्या ट्विटर हँडलवर (X) मधुमेहींसाठी सर्वात वाईट ३१ पदार्थांची यादी शेअर केली. त्यामध्ये खालील पदार्थ समाविष्ट आहेत.

मधुमेह आणि रक्तातील साखरेमधील फरक समजून घ्या: बहुतेक लोक मधुमेह आणि रक्तातील साखरेला एकच गोष्ट मानतात, परंतु दोघांमध्ये खूप फरक आहे. रक्तातील साखर म्हणजे रक्तातील ग्लुकोजची पातळी, जी आपल्या खाण्याच्या सवयींनुसार बदलत राहते. दुसरीकडे, जेव्हा शरीर इन्सुलिन तयार करणे थांबवते किंवा इन्सुलिन योग्यरित्या कार्य करत नाही तेव्हा मधुमेह होतो. इन्सुलिन हे एक संप्रेरक आहे जे शरीराला रक्तातील साखर (ग्लुकोज) पेशींमध्ये वाहून नेण्यास मदत करतो, त्यांना ऊर्जा प्रदान करतो. जेव्हा इन्सुलिन योग्यरित्या कार्य करत नाही तेव्हा रक्तातील साखरेची पातळी वाढते, ज्यामुळे मधुमेह होतो. 200 मिलीग्राम/डीएल पेक्षा जास्त रक्तातील साखरेची पातळी गंभीर मधुमेह मानली जाते. 200 मिलीग्राम/डीएल पेक्षा जास्त पातळी उच्च रक्तातील साखर किंवा हायपरग्लाइसेमिया दर्शवते.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)