सकाळच्या सूर्यप्रकाशामुळे खरच ‘व्हिटॅमिन डी’ मिळते असं तुम्हाला देखील वाटते काय? पोषणतज्ञांनी केला खुलासा

Morning sunlight and Vitamin D: भारतातील अनेक पिढ्यांपासून असं म्हटलं जात आहे की, सकाळचा सूर्यप्रकाश हा सर्वात आरोग्यदायी असतो आणि तो मुबलक प्रमाणात व्हिटॅमिन डी प्रदान करतो. उद्यानात फिरणारे वृद्ध असोत किंवा छतावर सनबाथ करणारे लोक असोत, बहुतेक लोकांचा असा विश्वास आहे की, सूर्योदयाच्या वेळी सौम्य सूर्यप्रकाश व्हिटॅमिन डीची कमतरता पूर्ण करू शकतो. परंतु पोषणतज्ञ निकिता बर्दिया यांच्या मते, ही एक सामान्य परंतु गैरसमजांनी भरलेली मिथक आहे. जी समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

सकाळच्या सूर्यप्रकाशाबद्दल आणि व्हिटॅमिन डी बद्दलचे सत्य: पोषणतज्ञ स्पष्ट करतात की, व्हिटॅमिन डी शरीरात कोणत्याही प्रकारच्या सूर्यप्रकाशामुळे तयार होत नाही, तर त्यासाठी यूव्हीबी किरणांची आवश्यकता असते. सकाळी लवकर, जेव्हा सूर्य क्षितिजाच्या जवळ असतो, तेव्हा यूव्हीबी किरण खूप कमकुवत असतात. अशा परिस्थितीत, तुम्ही सौम्य सूर्यप्रकाशात कितीही वेळ घालवला तरी, व्हिटॅमिन डीचे उत्पादन जवळजवळ नगण्य असते. याचा अर्थ असा की सकाळचा सूर्यप्रकाश मूड सुधारतो, तुमचा सर्कॅडियन लय (शरीर घड्याळ) नियंत्रित करतो आणि मानसिक शांती प्रदान करतो, परंतु व्हिटॅमिन डीसाठी तो पुरेसा नाही.

सकाळच्या सूर्यप्रकाशामुळे खरच ‘व्हिटॅमिन डी’ मिळते असं तुम्हाला देखील वाटते काय? पोषणतज्ञांनी केला खुलासा (Getty Images)

व्हिटॅमिन डीसाठी योग्य वेळ कोणती? तज्ञांच्या मते, सूर्यप्रकाश जास्त असताना UVB किरणे सर्वात प्रभावी असतात. सकाळी उशिरा ते दुपारी लवकर (सुमारे 10:30 AM ते दुपारी 0:2PM ). या वेळी त्वचेमध्ये व्हिटॅमिन डी संश्लेषण चांगल्या प्रकारे होते.

अर्थ स्पष्ट आहे

• उबदार वाटणे म्हणजे व्हिटॅमिन डी पुरेशा प्रमाणात मिळणे.
• योग्य किरणे महत्त्वाची आहेत, फक्त सूर्यप्रकाश नाही.

व्हिटॅमिन डी मिळविण्यासाठी काय करावं?

• पोषणतज्ञांनी काही सोप्या पण प्रभावी टिप्स बद्दल सांगितल्या आहेत त्या फॉलो केल्यास तुमच्या शरीराला पुरेशा प्रमाणात व्हिटॅमिड डी मिळू शकतो.
• मिड मॉर्निंग 15-25 मिनिटे सूर्यप्रकाशात राहा.
• फक्त तुमचा चेहराच नाही तर तुमचे हात आणि पाय उघडे ठेवा.
• आठवड्यातून एकदा तासन्तास घालवण्यापेक्षा दररोज थोड्या वेळासाठी सूर्यप्रकाशात राहा.
• सूर्यप्रकाशासोबत योग्य चरबीयुक्त पदार्थ खा (तूप, काजू इत्यादी.)

काय टाळावं?

• व्हिटॅमिन डी करिता फक्त सूर्योदयाच्या सूर्यप्रकाशावर अवलंबून राहू नका.
• काचेच्या किंवा खिडकीच्या मागे बसून सनबाथ करू नका (UVB पोहोचत नाही).
• 2 मिनिटे सूर्यप्रकाश पुरेसा आहे असे गृहीत धरू नका.
• व्हिटॅमिन डी शोषण्यात आहाराची भूमिका दुर्लक्षित करू नका.

सकाळचा सूर्यप्रकाश विरुद्ध मिड मॉर्निंग सूर्यप्रकाश

• सकाळचा सूर्यप्रकाश आणि मिड मॉर्निंग सूर्यप्रकाश दोन्हीचे वेगवेगळे फायदे आहेत.
• सकाळचा सूर्यप्रकाश: झोप, मूड आणि मानसिक आरोग्यासाठी
• मिड-मॉर्निंग सूर्यप्रकाश: व्हिटॅमिन डीसाठी सर्वोत्तम
• दोन्हींची कार्ये वेगवेगळी आहेत आणि एकत्रितपणे शरीराला त्याचा पूर्ण फायदा होतो.

आरोग्य सूचना: जर तुम्ही व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेशी झुंजत असाल आणि फक्त सकाळच्या सूर्यप्रकाशावर अवलंबून असाल, तर तुमची सवयी बदलण्याची वेळ आली आहे. योग्य वेळ, योग्य एक्सपोजर आणि योग्य पोषण हे सर्व व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेवर मात करण्यास मदत करू शकतात. लक्षात ठेवा, विज्ञान, मिथक नाही, आरोग्य महत्त्वाचे आहे. याशिवाय, कोणत्याही प्रकारच्या विशिष्ट माहितीसाठी, तुम्ही दुसऱ्या डॉक्टरांकडून योग्य सल्ला घेणे गरजेचं आहे.