मेथी दाणे केवळ मधुमेहासाठीच नाही तर ‘या’ गंभीर आजारांसाठी देखील उत्तम

USES AND BENEFITS OF FENUGREEK: मेथीचे दाणे दिसायला लहान असले तरी, त्यांचे आरोग्यासाठी खूप फायदे आहेत. प्राचीन काळापासून आयुर्वेदात त्यांचा औषधी वनस्पती म्हणून वापर केला जात आहे. मेथीच्या दाण्यामध्ये जीवनसत्त्वे अ, ब, क आणि के तसेच फायबर, लोह, मॅंगनीज, मॅग्नेशियम आणि पोटॅशियम सारखी खनिजे भरपूर प्रमाणात असतात. मेथीचे दाणे भिजवून त्यांचे सेवन करणे विशेषतः फायदेशीर ठरू शकते असं तज्ञांचं म्हणणं आहे. तर, तुमच्या आहारात मेथीचे दाणे समाविष्ट करण्याचे आरोग्य फायदे जाणून घेऊया...

मेथी दाणे केवळ मधुमेहासाठीच नाही तर ‘या’ गंभीर आजारांसाठी देखील उत्तम (Getty Images)

साखर नियंत्रण: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, मेथी रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यास मदत करते. त्यात भरपूर फायबर आढळतात. जे पचन सुधारण्यास मदत करतात. शिवाय, ते अन्नातून कार्बोहायड्रेट्स आणि ग्लुकोजचे जलद शोषण रोखते. मेथीमध्ये हायड्रॉक्सिल्यूसिन 4 नावाचे अमीनो अल्केनोइक अॅसिड देखील असते. जे इन्सुलिनचे उत्पादन वाढवते आणि पेशींना इन्सुलिन शोषण्यास मदत करते. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या एका अभ्यासानुसार, प्रीडायबिटीज असलेले लोक जे दररोज 10 ग्रॅम मेथी खातात त्यांना मधुमेह होण्याचा धोका कमी असतो आणि त्यांना कोणतेही दुष्परिणाम जाणवत नाहीत. ते इन्सुलिन प्रतिरोध कमी करण्यास देखील मदत करते.

मेथी दाणे शुगरसाठी उत्तम (Getty Images)

पचन समस्या नियंत्रित करा: मेथीमधील फायबर फायदेशीर आतड्यांतील बॅक्टेरियाच्या वाढीस चालना देण्यास मदत करते असं तज्ञांचं म्हणणं आहे. ते म्हणतात की, यामुळे बद्धकोष्ठता, गॅस, आम्लता आणि पोटफुगी यासारख्या समस्या कमी होण्यास मदत होते. सकाळी रिकाम्या पोटी भिजवलेली मेथी खाल्ल्याने पचन सुधारते असं मानलं जातं.

वजन नियंत्रित करा: वजन कमी करण्यासाठी तुमच्या आहारात मेथीचा समावेश करण्याची शिफारस तज्ञ करतात. त्यांचं म्हणणं आहे की, मेथीमधील फायबरमुळे तुम्हाला जास्त काळ पोट भरल्यासारखे वाटते, ज्यामुळे जास्त कॅलरीजचे सेवन टाळण्यास मदत होते. म्हणून, आहारात मेथी पावडर किंवा मेथी दाण्याचा समावेश केल्याने भूक कमी होण्यास आणि वजन नियंत्रणात राहण्यास मदत होऊ शकते.

स्नायूंच्या बळकटीसाठी: मेथीमध्ये आढळणारे प्रथिने, फायबर आणि मॅग्नेशियम स्नायूंच्या बळकटीसाठी महत्त्वपूर्ण योगदान देतात असं तज्ञांचं म्हणणं आहे. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या एका अभ्यासात असं म्हटलं आहे की, मेथी व्यायामानंतर थकलेल्या आणि जखमी झालेल्या स्नायूंना आराम देण्यास मदत करते आणि दुखापतींमधून लवकर बरे होण्यास मदत करते.

मेथी दाणे कोलेस्ट्रॉलकरिता फायदेशीर (Getty Images)

कोलेस्टेरॉल नियंत्रण: नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या एका अभ्यासातून असं दिसून आलं आहे की, मेथी शरीरातील वाईट कोलेस्टेरॉल कमी करू शकते आणि हृदयरोगाचा धोका कमी करू शकते. मेथीमधील फ्लेव्होनॉइड्स शरीरातील वाईट कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यास मदत करतात असे तज्ञांचं म्हणणं आहे.

स्तनपान देणाऱ्या मातांसाठी: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, मेथी स्तनपान देणाऱ्या मातांसाठी खूप फायदेशीर आहे. त्यांचं म्हणणं आहे की मेथीचा चहा पिल्याने बाळांमध्ये दुधाचा पुरवठा वाढतो. शिवाय, अनेक अभ्यासातून असं दिसून आलं आहे की, मेथीमुळे बाळांचे वजन वाढण्यास आणि निरोगी राहण्यास मदत होते. परंतु, NIH च्या एका अभ्यासात असं म्हटलं आहे की, गर्भधारणेदरम्यान शिफारस केलेल्या प्रमाणापेक्षा जास्त मेथीचे सेवन करणे असुरक्षित आहे. मेथी आरोग्यासाठी फायदेशीर असली तरी, तज्ञांचा सल्ला आहे की मधुमेहासारख्या आरोग्य समस्या असलेल्या लोकांनी किंवा गरोदर महिलांनी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच योग्य प्रमाणात ते सेवन करावं.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)