तुम्हालाही झोपेत घोरण्याची सवय आहे का? जाणून घ्या त्यामागील मुख्य कारण

sleep apnea: प्रत्येकाच्या घरात एकतरी असा व्यक्ती असतो ज्याला झोपेत घोरण्याची सवय असते. घोरणाऱ्या व्यक्तीला तो घोरत असल्याची जाणीव देखील नसते. परंतु यामुळे घरातील इतर लोकांना त्रास सहन करावा लागातो. घोरणे हे गाढ झोपेचे लक्षण मानलं जाते. बहुतांश लोक गाढ झोपेत असताना हलके घोरतात हे खर आहे. परंतु तज्ञ म्हणतात की, हे चांगल्या झोपेचे लक्षण नसून स्लीप एपिनयाचे मुख्य कारणं असू शकते. यामुळे कोणत्या समस्या उद्भवतात ते जाणून घेऊया.

• सामान्य घोरणे: झोपेच्या वेळी वरच्या श्वसनमार्गात (नाकापासून स्वरयंत्रापर्यंत) आंशिक अडथळा निर्माण झाल्यास व्यक्ती घोरू लागतो. तज्ञांचं म्हणणं आहे की, हे आतल्या दिशेने फिरणाऱ्या हवेच्या प्रवाहामुळे मऊ टाळू आणि गर्भाशयाच्या कंपनामुळे होते. तज्ञांच्या मते, हे धोकादायक नाही, परंतु तुमच्या सभोवतालच्या लोकांसाठी त्रासदायक ठरू शकते.
• स्लीप एपनिया: ही सामान्य घटना नाही. ही एक गंभीर स्थिती असल्याचे म्हटलं जातं. मेयो क्लिनिकच्या अभ्यासानुसार, झोपेच्या वेळी यामुळे अनेक वेळा श्वास थांबतो.
• ऑब्स्ट्रक्टिव्ह स्लीप एप्निया: ऑब्स्ट्रक्टिव्ह स्लीप एप्निया ही अशी स्थिती आहे, जी झोपेच्या वेळी वरचा श्वसनमार्ग बंद झाल्यावर उद्भवते. तज्ञांचं म्हणणं आहे की, ही स्थिती तेव्हा उद्भवते, जेव्हा घशातील गुळगुळीत स्नायू वायुमार्गाला अडथळा आणतात. यामुळे झोपेच्या वेळी श्वास घेणे अचानक थांबते, ज्यामुळे अचानक जाग येते. यामुळे शरीरात ऑक्सिजनची पातळी कमी होऊ शकते. असा इशारा देण्यात आला आहे की, हे कधीकधी प्राणघातक ठरू शकते. या आजाराने ग्रस्त असलेल्या लोकांना दर्जेदार झोप मिळत नाही असं म्हटलं जातं. मात्र, सर्वच घोरणाऱ्यांना ऑब्स्ट्रक्टिव्ह स्लीप एपनिया (OSA) होत नाही. तज्ञ म्हणतात की, काही लोक नाकपुड्या बंद झाल्यामुळे किंवा इतर कारणांमुळे घोरतात. त्यांचं म्हणणं आहे की, यातून कोणताही धोका नाही. कधीकधी घोरणे हे तणाव आणि चिंतेमुळे देखील होऊ शकते.
• हृदयावर परिणाम: हृदयरोग असलेल्या लोकांना चेतावणी देण्यात आली आहे की, घोरण्यामुळे हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो. नेचर जर्नलनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात नमूद करण्यात आलं आहे की, घोरणे हृदयरोगासाठी धोकादायक घटक ठरू शकते.
• कर्करोगाचा धोका: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, घोरण्यामुळे रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी कमी होते. ज्यामुळे श्वास घेण्यास त्रास होतो किंवा पूर्णपणे बंद होतो . यामुळे डीएनएचे नुकसान होते असं म्हटलं जाते. तज्ञांचं म्हणणं आहे की, यामुळे डीएनएमध्ये हानिकारक बदल होऊ शकतात. परिणामी, कर्करोगाचा धोका वाढतो. काही संशोधन असं सूचित करतात की, घोरण्यामुळे अप्रत्यक्षपणे कर्करोग होण्याचा धोका वाढतो, तसंच काही इतर आरोग्य समस्या देखील वाढतात.
• हाडांचं नुकसान: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, घोरणे हलके घेऊ नये, कारण त्यामुळे हाडांचेही नुकसान होऊ शकते. अनेक अभ्यासातून असं दिसून आलं आहे की, ज्या महिला झोपेत काही काळ श्वास घेण्यास थांबवतात त्यांना हाडांच्या फ्रॅक्चरचा धोका दुप्पट वाढतो. हार्वर्ड हेल्थ पब्लिशिंगमधील संशोधकांचं म्हणणं आहे की, स्लीप एपनियामुळे शरीरात ऑक्सिजनची पातळी कमी होते आणि जळजळ होते. यामुळे हाड तुटणे आणि दुरुस्ती प्रक्रियेत व्यत्यय येतो. यामुळे शेवटी हाडांची घनता कमी होते. हाडांचे फ्रॅक्चर होण्याचा धोका वाढतो आणि दात सैल देखील होऊ शकतात. म्हणून, जर तुम्ही घोरत असाल तर डॉक्टरांशी हाडांच्या आरोग्याबद्दल चर्चा करणे उचित आहे.
• रक्तदाब: ऑक्सिजनची पातळी कमी झाल्यावर शरीरावर ताण येतो. ज्यामुळे रक्तदाब वाढतो, असं तज्ञांचं म्हणणं आहे. यामुळे उच्च रक्तदाब वाढू शकतो किंवा उच्च रक्तदाबाची समस्या निर्माण होऊ शकते. स्लीप एपनियाशी संबंधित घोरणे दिवसा धोकादायक झोपेशी तसंच हृदयरोग, उच्च रक्तदाब, मधुमेह, स्ट्रोक आणि नैराश्यासारख्या गंभीर आरोग्य समस्यांशी जोडलेले आहे, असं स्लीप फाउंडेशनच्या एका अभ्यास म्हटलं आहे.
• मधुमेह: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, निद्रानाश आणि स्लीप एपनियामुळे होणारे ताण संप्रेरक शरीरात इन्सुलिन प्रतिरोध वाढवतात. याचा अर्थ असा की, शरीर इन्सुलिनचा योग्य वापर करत नाही, ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी वाढू शकते आणि मधुमेहावरील नियंत्रण कमी होऊ शकते किंवा मधुमेह होण्याचा धोका वाढू शकतो.

(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)