ETV Bharat / health-and-lifestyle
रक्तदाब असो की मधुमेह दोन्ही नियंत्रित करण्यासाठी मुळा आहे वरदान!
हिवाळ्यात मुळा खाल्ल्याने पचन सुधारते, रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होते आणि हृदयाच्या आरोग्यासह इतर विविध आजार दूर करण्यासाठी मुळा वरदानापेक्षा कमी नाही.
Published : December 10, 2025 at 11:30 AM IST
radish control blood pressure: मुळा ही अशा भाज्यांपैकी एक आहे ज्यामध्ये पाण्याचे प्रमाण जास्त असते. मुळा पोषक तत्वांनी समृद्ध असतो. यामध्ये व्हिटॅमिन सी, पोटॅशियम, फोलेट (व्हिटॅमिन बी9), मॅग्नेशियम आणि व्हिटॅमिन बी-6 सारखे पोषक तत्व असतात. तसंच मुळा अँटिऑक्सिडंट्स, फायबर आणि ग्लुकोसिनोलेट्सचा चांगला स्रोत आहे. जे शरीराला विषमुक्त करण्यास, पचन सुधारण्यास आणि रोगप्रतिकार शक्ती वाढवण्यास मदत करतात. तुम्ही सॅडल, भाजी, सूप, लोणचं आणि पराठे बनवून मुळा आहारात समाविष्ट करू शकता. मुळ्यामधील फॉलिक अॅसिड गरोदर महिलांसाठी फार उपयुक्त असल्याचं म्हंटलं जातं. तसंच मुळ्यामधील कॅल्शियम हाडे आणि दात मजबूत करण्यास मदत करते. यातील व्हिटॅमिन बी 6 मेंदूचे आरोग्य आणि ऊर्जा वाढविण्यास मदत करते.
- हिवाळ्यात मुळा खाण्याचे काय फायदे आहेत? आरोग्य तज्ञांच्या मते, मुळा नियमित सेवन केल्याने आरोग्याच्या समस्या कमी होतात. मुळा खाल्ल्याने फुफ्फुस, मूत्रपिंडे, यकृत, आतडे आणि संपूर्ण पचनसंस्था सुधारण्यास मदत होते, तसं शरीराचे एकूण आरोग्य सुधारते.
- शरीराचे वजन नियंत्रणात: हिवाळ्यात मुळा खाल्ल्याने शरीराचे वजन नियंत्रित राहण्यास मदत होते. मुळ्यामधील उच्च फायबर आणि पाण्याचे प्रमाण नियमित आतड्यांच्या हालचालींना प्रोत्साहन देते. तसंच बद्धकोष्ठता प्रतिबंधित करते आणि पोट फुगणे आणि गॅसच्या समस्या कमी करते. याच्या नियमित सेवनाने जास्त काळ पोट भरलेलं असते. परिणामी जास्त खाण्याची लालसा कमी होऊन वजन कमी होण्यास मदत होते. मुळा खाल्ल्यानं उच्च रक्तदाब देखील नियंत्रित करते आणि विविध आजारांवर एक चांगले औषध म्हणून काम करते. NCBI जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात असं आढळून आलं आहे की, लठ्ठ उंदरांना मुळा रस दिल्याने वजन कमी होते .
- शरीराला डिटॉक्सिफाय करते: बऱ्याचदा शरीरात विविध स्त्रोतांद्वारे विषारी पदार्थ जमा होतात. ज्यामुळे कालांतराने विविध आजार होण्याची दाट शक्यता असते. हे टाळण्यासाठी शरीर डिटॉक्सिफिकेशन करणं आवश्यक आहे. अशा परिस्थितीमध्ये मुळा खाल्ल्याने शरीराचे डिटॉक्सिफिकेशन होण्यास मदत होते. मुळा मूत्रपिंड आणि यकृत मजबूत करते. यामुळे त्वचेचा रंग सुधारण्यास मदत होते.
- हृदयाचे आरोग्य सुधारते: मुळा हा अँथोसायनिन्सचा चांगला स्त्रोत आहे. जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. हे अँटिऑक्सिडट्स हृदयाचे ऑक्सिडेटिव्ह ताणापासून संरक्षण करते. जळजळ कमी करते आणि रक्तदाब तसंच वाईट कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित करण्यास मदत करते. परिणामी हृदयाचे आरोग्य सुधारते.
- मधुमेह नियंत्रणात: मुळ्याचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असतो. त्याचं सेवन केल्याने रक्तातील साखर नियंत्रित राहण्यास मदत होते. मधुमेहींनी त्यांच्या आहारात मुळ्यांचा समावेश नक्कीच करावा.
- रक्तदाब नियंत्रित: पोटॅशियमने समृद्ध असलेला मुळा उच्च रक्तदाब असलेल्या लोकांसाठी देखील फायदेशीर आहे. पोटॅशियमचे प्रमाण सोडियमच्या परिणामांना विरोध करून रक्तदाब नियंत्रित करण्यास मदत करते आणि शरीराचे इलेक्ट्रोलाइट संतुलन सुधारते. ज्यामुळे हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास मदत होते.
- त्वचेला हायड्रेट करते: मुळ्यांमध्ये असलेले पाण्याचे प्रमाण त्वचेला हायड्रेट करण्यास खूप मदत करते. तज्ञांचं म्हणणं आहे की. मुळ्यामधील अँटीऑक्सिडंट्स हिवाळ्यातील कोरडेपणा आणि नुकसानापासून संरक्षण करतात.
- रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते: व्हिटॅमिन सी ने समृद्ध मुळा रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करण्यासाठी उत्तम आहे. हे आवश्यक अँटीऑक्सिडंट शरीराला हानिकारक मुक्त रॅडिकल्स आणि संक्रमणांशी लढण्यास मदत करते आणि सर्दी आणि फ्लू सारख्या सामान्य आजारांना लवकर बरे करते.
- जळजळांशी लढते: मुळा मध्ये अँथोसायनिन्स आणि इतर अँटीऑक्सिडंट्स असतात ज्यात दाहक-विरोधी गुणधर्म असतात. ही संयुगे संपूर्ण शरीरात जळजळ कमी करू शकतात, जी संधिवात आणि इतर दाहक समस्यांसारख्या परिस्थितींचे व्यवस्थापन करण्यासाठी फायदेशीर आहे.
- मूत्रपिंडाच्या कार्याला मदत करते: मुळा एक नैसर्गिक मूत्रवर्धक म्हणून काम करते, शरीरातील अतिरिक्त पाणी आणि विषारी पदार्थ बाहेर काढण्यास मदत करते. या मूत्रवर्धक प्रभावामुळे मूत्रपिंडाचे आरोग्य सुधारते, मूत्रपिंडाचे कार्य सुरळीत होते आणि मूत्रमार्गाच्या संसर्गाचा धोका कमी होतो.
तुमच्या दैनंदिन आहारात मुळा कसा समाविष्ट करायचा?: तुम्ही मुळापासून सूप आणि चटणी बनवू शकता. तसंच सॅलडमध्ये मुळा वापरू शकता. तसंच गरमागरम पराठे बनवून देखील मुळ्याचा आहारात समावेश करू शकता.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)
