ETV Bharat / health-and-lifestyle
गरोदरपणात काय खावं आणि किती खावं हे जाणून घेणे महत्वाचे
गर्भवती महिलांना निरोगी बाळासाठी काय खावे याबद्दल प्रत्येकजण सल्ला देतो, परंतु किती खावे याकडे क्वचितच कोणी लक्ष देते... अधिक वाचा

Published : February 17, 2026 at 7:22 PM IST
pregnancy Care Tips: गरोदरपणात स्त्रीच्या शरीरात अनेक बदल होतात. यामुळे लहान सहान गोष्टींचीही काळजी घ्यावी लागते. कारण लहान चूक आई आणि बाळ दोघांसाठीही हानिकारक ठरू शकते. या काळात गरोदर महिलांना केवळ आरोग्याचीच नाही तर आवश्यक पोषणाची देखील काळजी घेणे गरजेचं आहे. महिलांनी त्यांच्या आहारात निरोगी आणि प्रथिनांनी समृद्ध पदार्थांचा समावेश करावा. कारण गरोदरपणातील प्रत्येक गोष्टी तुमच्यावर आणि तुमच्या न जन्मलेल्या बाळावर परिणाम करतात. म्हणून, कुटुंबापासून ते डॉक्टरांपर्यंत प्रत्येकजण विविध सल्ला देतात. ज्यांचं पालन केलं पाहिजे. यातही आहारातील सेवन विशेषतः महत्वाचं असलं पाहिजे. काय खावे हे जाणून घेणे जेवढं महत्वाचं आहे, परंतु किती खावे हे देखील तितकेच महत्त्वाचं आहे.

गर्भधारणेदरम्यान आवश्यक पदार्थ
खजूर, अंजीर आणि मनुका: खजूर, अंजीर आणि मनुका यामध्ये लोह, मॅग्नेशियम, जीवनसत्त्वे अ आणि क भरपूर प्रमाणात असतात. गर्भवती महिलांनी सकाळी 2-3 भिजवलेले खजूर, 2 अंजीर आणि एक चमचा मनुकांच सेवन करावं. जेणेकरून ऊर्जा आणि लोहाची पातळी टिकून राहील.
आवळा, बीट आणि गाजर: बीट आणि गाजरांमध्ये लोहाचे प्रमाण भरपूर असते, तर आवळा (इंडियन गुसबेरी) व्हिटॅमिन सीने समृद्ध असतो. आवळ्यातील व्हिटॅमिन सी इतर दोघांपेक्षा लोहाची पातळी जास्त वाढवते. म्हणून, तिन्ही एकत्र खाल्ल्याने गरोदर महिलांमध्ये लोहाची पातळी वाढू शकते.
नारळ: नारळात भरपूर प्रमाणात लोह असते. म्हणून, नारळ लाडू गुळासोबत खाल्ल्याने किंवा नारळ पाणी पिल्याने अशक्तपणाशी लढण्यास आणि हिमोग्लोबिन वाढवण्यास मदत होते. यामुळे छातीत जळजळ आणि बद्धकोष्ठता देखील टाळता येते.
डाळिंब: डाळिंबामध्ये व्हिटॅमिन के, व्हिटॅमिन सी, फायबर, पोटॅशियम आणि प्रथिने भरपूर प्रमाणात असतात. जरी अशी अनेक फळे आहेत ज्यात लोहाचे प्रमाण जास्त असते, तरी तज्ञ अशक्तपणासाठी डाळिंबाची शिफारस करतात. कारण त्यात भरपूर व्हिटॅमिन सी असते. डाळिंबात व्हिटॅमिन सी भरपूर असल्याने, आपले शरीर त्यामध्ये असलेले लोह सहजपणे शोषून घेते.
हिरवा मूग: मुगाच्या डाळीमध्ये फोलेट, लोह, प्रथिने आणि फायबर असते, जे गर्भधारणेदरम्यान महिलांसाठी आवश्यक असतात. म्हणून, जास्तीत जास्त फायद्यांसाठी, कच्च्याऐवजी शिजवलेला हिरवा मूग खावं.
भाजलेले चणे: हरभरा मध्ये 22% लोह असते, जे शरीरातील लाल रक्तपेशींची संख्या वाढवते. यामुळे गर्भधारणेदरम्यान थकवा आणि मळमळ यापासून काही प्रमाणात आराम मिळू शकतो.
हरभरा: हरभरा मध्ये लोह, कॅल्शियम आणि फोलेट सारखे आवश्यक पोषक घटक असतात, जे बाळाच्या निरोगी विकासासाठी आणि आईच्या आरोग्यासाठी आवश्यक असतात.
बदाम: बदामातील लोह रोगप्रतिकारक शक्ती आणि हृदय विकास सुधारण्यास मदत करते. ते आईच्या शरीरातून बाळापर्यंत ऑक्सिजन पोहोचवण्यास मदत करते. गर्भवती महिलांमध्ये थकवा दूर करण्यास देखील मदत करते.
गरोदर पणामध्ये एवढ्या कॅलरीज घेणं गरजेचं
- गरोदरपणात नेहमीपेक्षा जास्त भूक लागणे सामान्य आहे. गर्भधारणेदरम्यान तुम्हाला नेहमीपेक्षा जास्त कॅलरीजची आवश्यकता असते हे खरे असले तरी, याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही तुमचा दैनंदिन आहार दुप्पट किंवा तिप्पट करावा.
- भूक टाळण्यासाठी दर दोन तासांनी थोडं थोडं जेवण करा. कार्बोहायड्रेट्स आणि प्रथिने समृद्ध आहार समाविष्ट करा.
- गरोदरपणाच्या पहिल्या सहा महिन्यांत (पहिल्या आणि दुसऱ्या तिमाहीत), गर्भवती महिलेला दररोज 2000 कॅलरीजची आवश्यकता असते. गेल्या तीन महिन्यांत (तिसऱ्या तिमाहीत), तिला दररोज 2,200 कॅलरीजची आवश्यकता असते. अनेक गर्भधारणेच्या बाबतीत, कॅलरीजची आवश्यकता थोडी जास्त असू शकते, परंतु हे तुमच्या डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार निश्चित केले पाहिजे.
- कोणत्याही गोष्टीचं जास्त सेवन टाळा.
- फाळांचा ज्युस पिण्याऐवजी फळे खाणे अधिक फायदेशीर आहे. सॅलडमध्ये भाज्या खाण्याची खात्री करा. बाळंतपणानंतर स्तनपान करण्यास हे मदत करते.
- तेलकट आणि मसालेदार पदार्थ टाळा.
- गर्भधारणेदरम्यान कमी शिजवलेले किंवा कच्चे मांस टाळा. यामध्ये गर्भाला हानी पोहोचवू शकणारे बॅक्टेरिया असू शकतात. फक्त पूर्णपणे शिजवलेले मांसाहारी अन्नच खावे.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)

