ETV Bharat / health-and-lifestyle
भोपळा अनेक पोषक तत्वांनी समृद्ध; जाणून घ्या त्याचे आरोग्यदायी फायदे
भोपळा आरोग्यासाठी फायदेशीर असला तरी तो प्रत्येक जण तो आवडीनं खात नाही. परंतु भोपळा खाल्ल्याने आरोग्यासंबंधित समस्या दूर होतात.

Published : March 11, 2026 at 4:54 PM IST
health benefits of pumpkin: भोपळ्याचा वापर हलवा, डाळ, सांबार, बोंडे आणि सूप तयार करण्यासाठी केला जातो. परंतु तज्ञ म्हणतात की, भोपळ्यात अनेक आरोग्यदायी फायदे दळलेले आहेत. तो खनिजे, जीवनसत्त्वे, झिंक, मॅग्नेशियम, आरोग्यदायी फॅट आणि फायबरने समृद्ध आहे. चला तर आरोग्यासाठी वरदान असलेल्या भोपळ्याचे आश्चर्यकारक फायदे जाणून घेऊया.

डोळ्यांसाठी चांगलं: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, गाजर, हिरव्या भाज्या आणि रताळ्यांप्रमाणेच भोपळा देखील बीटा-कॅरोटीनने समृद्ध आहे. मेयोक्लिनिकच्या एका अभ्यासात असं म्हटलं आहे की, ते अँटीऑक्सिडंट म्हणून काम करते आणि शरीरात पोहोचल्यानंतर व्हिटॅमिन ए मध्ये रूपांतरित होते. व्हिटॅमिन ए दृष्टीचे संरक्षण करण्यास, संक्रमणांशी लढण्यास, निरोगी त्वचा आणि हाडे राखण्यास आणि पेशींच्या वाढीचे आणि विभाजनाचे नियमन करण्यास मदत करते. हृदयरोग आणि काही कर्करोगांपासून संरक्षण करण्यासाठी देखील ते वापरले जाते असं म्हटलं जातं. असं सुचवलं जातं की, अर्धा कप भोपळ्याचे तुकडे आपल्याला दिवसासाठी आवश्यक असलेले व्हिटॅमिन ए प्रदान करतात.
कर्करोग प्रतिबंध: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, भोपळ्याच्या बियांमध्ये मधुमेहविरोधी आणि कर्करोगविरोधी गुणधर्म असू शकतात. या संदर्भात, नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनच्या एका अभ्यासानुसार, भोपळ्याच्या बियांमध्ये आढळणारे झिंक, फॉस्फरस, मॅग्नेशियम, पोटॅशियम आणि सेलेनियम हे घटक त्यांना पौष्टिक शक्तीस्थान आणि संधिवात, जळजळ आणि प्रोस्टेट कर्करोगाविरूद्ध प्रतिबंधात्मक बनवतात.
उच्च रक्तदाब नियंत्रित करते: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, भोपळ्यातील पोटॅशियम आणि अँटीऑक्सिडंट्स रक्तदाब नियंत्रित करू शकतात. यामुळे स्ट्रोक आणि हृदयरोगाचा धोका कमी होतो. तसंच हाडांची घनता देखील सुधारते. क्लीव्हलँड क्लिनिकच्या एका अभ्यासात असं म्हटलं आहे की, भोपळ्याच्या बियांमध्ये आढळणारे उच्च मॅग्नेशियम, जस्त आणि अमीनो आम्ल उच्च रक्तदाब, हृदयरोग आणि उच्च रक्तातील साखरेचा धोका कमी करू शकतात.
वजन नियंत्रण: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, भोपळ्यामध्ये फायबरचे प्रमाण जास्त आणि कॅलरीज कमी असतात. ते म्हणतात की, तुम्ही त्यापासून बनवलेले अन्न थोडेसे खाल्ले तरी तुम्हाला लगेच पोट भरल्यासारखे वाटेल. परिणामी, वजन नियंत्रित ठेवण्याची आणि आहारातील लोकांनी ते खाण्याची शिफारस केली जाते. भोपळ्याच्या सेवनाने बद्धकोष्ठतेपासून देखील आराम मिळतो.
चांगली झोप: भोपळ्याच्या बियांमध्ये ट्रिप्टोफॅन नावाचे अमिनो आम्ल असते. तज्ञांचं म्हणणं आहे की, ते शरीरात सेरोटोनिन आणि मेलाटोनिन सारख्या झोपेच्या संप्रेरकांच्या निर्मितीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते. या संदर्भात, झोपण्यापूर्वी काही भोपळ्याच्या बिया खाल्ल्याने झोपेची गुणवत्ता सुधारू शकते.
रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते: भोपळ्यामध्ये रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे पोषक तत्व भरपूर प्रमाणात असतात. तज्ञांचे म्हणणे आहे की बीटा-कॅरोटीन सोबतच भोपळ्यामध्ये व्हिटॅमिन सी, व्हिटॅमिन ई, लोह आणि फोलेट देखील भरपूर प्रमाणात असते. परिणामी, शरीराला विषाणूजन्य संसर्ग, सर्दी आणि फ्लूशी लढण्याची ताकद मिळते असे म्हटले जाते.
डोळ्यांसाठी चांगलं: तज्ञांचं म्हणणं आहे की, भोपळ्यातील व्हिटॅमिन सी कोलेजन तयार करण्यास मदत करते. तसचं भोपळा सूर्याच्या अतिनील किरणांपासून देखील संरक्षण करते.
(डिस्क्लेमर: ही सामान्य माहिती केवळ वाचनासाठी दिलेली आहे. ईटीव्ही भारत या माहितीच्या वैज्ञानिक मान्यतेबाबत कोणतीही पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांकडून सल्ला घ्यावा.)

